III SA/Wa 395/07
WyrokWSA w Warszawie2007-06-21
Skład orzekający: Lidia Ciechomska-Florek, Ewa Radziszewska-Krupa, Aneta Trochim-Tuchorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo określiły zobowiązanie podatkowe w podatku od czynności cywilnoprawnych, nie ustalając wartości rynkowej poszczególnych przedmiotów sprzedaży, w tym ciągnika rolniczego, oraz nie odnosząc się do kwestii warunku zawieszającego lub próbnego charakteru umowy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania podatkowego, nie podejmując wszelkich niezbędnych działań do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Nie zebrano i nie rozpatrzono wyczerpująco materiału dowodowego, a w szczególności nie ustalono wartości rynkowej poszczególnych przedmiotów sprzedaży, w tym ciągnika rolniczego, co było istotne dla prawidłowego określenia podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, zwłaszcza w kontekście zwolnienia dla rzeczy ruchomych o wartości poniżej 1000 zł.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych od ustnej umowy kupna sprzedaży ciągnika rolniczego i innych maszyn rolniczych. Skarżący twierdził, że nie doszło do transakcji, a ciągnik był niesprawny i nabyty na próbę. Organy podatkowe uznały, że czynność została dokonana, a wartość transakcji wynosiła 5300 zł, nie ustalając jednak wartości poszczególnych przedmiotów i nie odnosząc się do kwestii warunku zawieszającego. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując prawidłowość ustaleń organów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z., stwierdzając jednocześnie, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Asesor WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant Monika Kawa-Ogorzałek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilno-prawnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] października 2006 r., nr [...] 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją, z dnia [...] grudnia 2006 r., Dyrektor Izby Skarbowej w W., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] października 2006 r. określającą J. F. – zwanemu "Skarżącym" i Z. C. zobowiązanie podatkowe w kwocie 106 złotych w podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu umowy kupna sprzedaży maszyn rolniczych. Skarga Z. C. na w/w decyzję, prawomocnym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r. w sprawie sygn. akt III SA/Wa 396/07 została przez tut. Sąd odrzucona
Z przesłanych do Sądu akt sprawy wynika, iż podczas przeprowadzonej kontroli podatkowej, organ w oparciu o oświadczenie Skarżącego ustalił, iż pod koniec marca 2006 r. zakupił on za kwotę 5 300 zł ciągnik rolniczy Ursus C-355 o nr rej. [...] W protokole z kontroli z dnia [...] maja 2006 r. wskazano, że w/w umowa kupna – sprzedaży nie została zarejestrowana i sporządzona na piśmie. W dowodzie rejestracyjnym jako właściciel w/w ciągnika widniało Przedsiębiorstwo Produkcyjno Usługowe "K." Sp. z o.o. – dalej "Spółka"
Po przeprowadzeniu kontroli podatkowej w Spółce ustalono, iż zgodnie z fakturą z dnia [...] lipca 2006 r. Nr [...], przedmiotowy ciągnik został sprzedany przez Spółkę, Panu Z. C. za kwotę 400 zł.
Do protokołu przesłuchania z dnia [...] września 2006 r. Z. C. zeznał, iż nie doszło do zawarcia umowy sprzedaży pomiędzy nim a Skarżącym, ponieważ nie otrzymał od niego pieniędzy. Oświadczył, iż w/w ciągnik sprzedał Skarżącemu w kwietniu 2006 r., razem z innymi maszynami takimi jak brony, kultywator i rozsiewacz do nawozu za łączną kwotę 5 300 zł. Przesłuchiwany stwierdził, iż nie odprowadzał podatku od czynności cywilnoprawnych, gdyż nie spisali jeszcze umowy i nie otrzymał pieniędzy. Ponadto dodał, że jeśli nie otrzyma pieniędzy do końca września to będzie musiał ciągnik odebrać od Skarżącego.
Z kolei Skarżący, zeznał do protokołu z dnia [...] września 2006 r., iż przekazanie ciągnika wraz z innymi maszynami takimi jak brony, kultywator, rozsiewacz do nawozu nastąpiło w kwietniu 2006 r. za kwotę 5 300 zł. Stwierdził, iż przy odbiorze sprzętu zapłacił C. 3000 zł, zaś reszty nie dopłacił z powodu niesprawności silnika w ciągniku.
Z oświadczenia z dnia [...] października 2006 r. podpisanego przez Skarżącego i Z. C. wynika, iż Skarżący "zrywa" ustną umowę sprzedaży w/w ciągnika.
W oparciu o powyższe, decyzją z dnia [...] października 2006 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. określił Skarżącemu i Z. C. zobowiązanie podatkowe w podatku od czynności cywilnoprawnych.
Od w/w decyzji Skarżący złożył odwołanie wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu wskazał, że nie doszło do żadnej transakcji, a ciągnik oczekiwał na zabranie przez Pana Z. C.. Zdaniem Skarżącego ciągnik był "zabezpieczony" przez niego "na czas wypłaconej zaliczki 1000 zł". Dodał, że wraz z ciągnikiem nabył inne sprzęty o wartości poniżej 1000 zł każdy, wiec transakcje takie nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego, bez znaczenia jest fakt, iż podczas jednej transakcji w kwocie 5 300 zł oprócz ciągnika zostały zakupione inne rzeczy wskazywane przez strony umowy. W ocenie organu podatkowego, oświadczeniem z dnia [...] października 2006 r. Skarżący i Pan Z. C. potwierdzili, że zawarli w dniu [...] kwietnia 2006 r. ustną umowę. Ponadto dodał, iż wskazują na to również ich zeznania do protokołów z przesłuchań.
Skarżący niezadowolony z decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu. Stwierdził ponadto, iż zakupił od Pana Z. C. za kwotę 5 300 zł sprzęt rolniczy taki jak: brona, kultywator, rozsiewacz nawozu, pług dwuskibowy oraz częściowo uszkodzony ciągnik i 2 tony siana.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145 – 150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję jeżeli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c).
W tak określonym zakresie kognicji, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek nie wszystkie zarzuty w niej zawarte są zasadne. Narusza bowiem przepisy postępowania podatkowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 lit c). Zgodnie z art. 122 Ordynacji podatkowej w toku postępowania organy podatkowe mają obowiązek podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Organy podatkowe obu instancji, nie podjęły wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy naruszając tym art. 122 ordynacji podatkowej. Nie zebrały w sposób wystarczający i nie rozpatrzyły wyczerpująco całego materiału dowodowego naruszając art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Organy ustaliły, że pomiędzy Skarżącym a Z. C. w dniu [...] kwietnia 2006 r. , została zawarta ustna umowa kupna sprzedaży ciągnika a przedmiot sprzedaży został wydany kupującemu ( Oświadczenie Skarżącego z dnia 5 października 2006 r., k- 44 akt administracyjnych). Organy nie ustaliły natomiast wartości przedmiotu sprzedaży. Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji a dnia 13 października 2006 r. podaje, że ustalono kwotę transakcji na 5300 zł. oraz że w dniu przekazania ciągnika Skarżący zapłacił sprzedającemu kwotę 3000 zł., a pozostałą w terminie późniejszym. Organ przyjął, iż przedmiotem sprzedaży był ciągnik Ursus C- 355 oraz maszyny: brony , kultywator i rozsiewacz nawozu. Z akt sprawy administracyjnej wynika, że każdy ze sprzętów, które zostały zakupione przez Skarżącego, wycenione zostały za kwotę mniejszą niż 1000 zł, a więc nie podlegały opłacie od czynności cywilnoprawnej. Organ pierwszej instancji, w uzasadnieniu decyzji, wskazując sposób określenia zobowiązania podatkowego wskazał, iż podstawę wymiaru stanowiła kwota 5300 zł. Łącznie, za wszystkie nabyte przedmioty. Z kolei organ drugiej instancji stwierdził, że zaliczka wpłacona przez Skarżącego sprzedającemu wynosiła 1000 zł, oraz ,że bez znaczenia w sprawie jest to, że oprócz ciągnika zakupione zostały inne przedmioty jak; brony, kultywator czy rozsiewacz nawozu. Zarówno stanowisko organu podatkowego pierwszej instancji jak i stanowisko organu odwoławczego jest błędne. Organy nie dopełniły obowiązującej procedury, winny one ustalić wartość rynkową zakupionego silnika oraz wartość zakupionych pozostałych rzeczy ruchomych i od tej wartości wymierzyć podatek od czynności cywilnoprawnych. Nie ma racji Skarżący twierdząc, że skoro umowa została zerwana to nie ma obowiązku zapłaty podatku. Z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wynika, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania czynności cywilno prawnej. Czynność ta została niewątpliwie dokonana, co słusznie zauważyły organy obu instancji, z chwilą zawarcia ustnej umowy i wydania kupującemu przedmiotu kupna sprzedaży. W art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawodawca stwierdził, że podatkowi podlegają między innymi: ... czynność umowy sprzedaży rzeczy ruchomych. Zaś z art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. a) wynika, że podstawę opodatkowania stanowi przy umowie sprzedaży – cena sprzedaży rzeczy ruchomych. Sąd zwraca uwagę, że cena sprzedanych rzeczy nie została przez organy podatkowe ustalona. Niedopuszczalne było ustalenie zobowiązania od łącznej kwoty 5300 zł. bez ustalenia wartości rynkowej ciągnika Ursus C-355 i wartości pozostałych nabytych rzeczy, gdyż zgodnie z powoływaną wyżej ustawą, od zbytych rzeczy ruchomych o wartości poniżej 1000 zł każda, nie pobiera się podatku od czynności cywilnoprawnych.
Sąd uznał, iż postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji nie zostało przeprowadzone prawidłowo zatem wskazane uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z art. 11 ust.1 pkt 2 powołanej ustawy wynika, że podatek podlega zwrotowi, jeżeli między innymi. nie spełnił się warunek zawieszający, a prawdopodobnie z umową zawartą pod takim warunkiem mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie. Tym warunkiem było sprawdzenie stanu technicznego ciągnika "przez fachowca." Gdyby więc przyjąć że taki warunek został postawiony w ustnej umowie kupna sprzedaży, Skarżący winien zapłacić podatek od wartości transakcji a potem wystąpić do organu podatkowego o jego zwrot. Do tych twierdzeń Skarżącego, że ciągnik został nabyty na próbę do czasu zbadania go " przez fachowca" organy również się nie odniosły. Pominęły procedurę, ustalania wartości rynkowej zbywanych rzeczy ruchomych określoną w art. 6 ust. 2 pkt. 2 , 3 i 4 wyżej powołanej ustawy, którą należy zastosować w sytuacji sprzecznych zeznań stron transakcji, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd nie orzekł, ponieważ w skardze Skarżący nie wnosił o zwrot kosztów, a na rozprawę nie stawił się ( art. 210 § 1 p,p,s,a,).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło