III SA/Wa 3971/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie sędzia WSA Radosław Teresiak (sprawozdawca), sędzia WSA Anna Zaorska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 września 2018 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] września 2017 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę Pismem z dnia 30 października 2017 r. A. S. (dalej również jako: "Skarżący" lub "Strona") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wydane przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. postanowienie z dnia [...] września 2017 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] (dalej: "NUS" lub "organ I instancji") decyzją z dnia [...] maja 2017 r. określił Skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych. W dniu 16 sierpnia 2017 r. (data stempla pocztowego, k. 72 akt administracyjnych) Strona złożyła odwołanie od ww. decyzji. Postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu ocenił prawidłowość doręczenia zastępczego zastosowanego przez organ I instancji i wskazał, że w wypełnionym przez podmiot doręczający potwierdzeniu doręczenia przesyłki zawierającej przedmiotową decyzję oraz na kopercie zamieszczono wszystkie wymagane ustawą informacje, wobec czego dokumenty te nie budzą wątpliwości i spełniają wszystkie wymogi formalne niezbędne dla przyjęcia skuteczności doręczenia. Z dołączonej do akt sprawy koperty wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru przesyłki wynika przyczyna ich niedoręczenia adresatowi osobiście, a także to, że adresat został dwukrotnie zawiadomiony o pozostawieniu przesyłki do jego dyspozycji w placówce pocztowej. Z tych dokumentów wynika, że doręczyciel w dniu doręczenia, tj. 5 czerwca 2017 r. nie zastał adresata w miejscu zamieszkania, nie miał również możliwości doręczenia przesyłki pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, tj. w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm., dalej: "O.p."). Wobec powyższego zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia doręczyciel umieścił w oddawczej skrzynce pocztowej adresata (pierwsze awizo). Na druku potwierdzenia odbioru i kopercie wskazano daty pierwszego (w dniu 5 czerwca 2017 r.) i powtórnego (co miało miejsce w dniu 13 czerwca 2017 r.) zawiadomienia adresata o pozostawaniu pisma we wskazanym miejscu. Dokumenty te zawierają też adnotację o dacie ich zwrotu do nadawcy (co nastąpiło po upływie 14 dni od pierwszego zawiadomienia, tj. w dniu 20 czerwca 2017 r.), z uwagi na niepodjęcie jej przez adresata. Powyższe potwierdza również prześledzenie przesyłki na stronie internetowej http://emonitoring.poczta-polska.pl (wydruk z dnia 6 września 2017 r. znajduje się w aktach sprawy). W ocenie organu odwoławczego obalenie fikcji doręczenia zastępczego tylko na podstawie gołosłownego twierdzenia strony w złożonym odwołaniu z dnia 10 sierpnia 2017 r., że nie pozostawiono awizo, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 150 O.p. Reasumując, organ odwoławczy wskazał, że na tle regulacji zawartych w Ordynacji podatkowej, które znalazły zastosowanie w niniejszej sprawie, istotne jest to, że wymogi sformułowane pod adresem doręczyciela w art. 150 § 1 i § 2 O.p. mają charakter gwarancyjny w stosunku do adresata pisma, a tym samym wypełnienie wszystkich określonych w nim warunków formalnych pozwala na przyjęcie fikcji prawnej doręczenia określonej w przepisie art. 150 § 2 O.p. W świetle powyższego DIAS uznał, że decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona Stronie, bowiem spełnione zostały wszystkie wymogi formalnoprawne określone w art. 150 O.p. przewidziane dla tego trybu doręczenia. W konsekwencji organ odwoławczy przyjął, że doręczenie decyzji I instancji nastąpiło zgodnie z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 150 § 1 O.p., a więc z upływem 14-ego dnia przechowywania decyzji w urzędzie pocztowym, tj. w dniu 19 czerwca 2017 r. Termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 3 lipca 2017 r., podczas gdy przesyłkę zawierającą odwołanie nadano dopiero 16 sierpnia 2017 r., a więc z uchybieniem terminu. W przywołanej na wstępie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący sformułował żądanie uchylenia postanowienia DIAS z dnia [...] listopada 2017 r. oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia z dnia [...] września 2017 r. W skardze podniesiono, że ww. decyzja NUS wysłana listem poleconym nie została skutecznie doręczona Skarżącemu, a o wydaniu przedmiotowej decyzji Skarżący dowiedział się dopiero z pisma poleconego odebranego z placówki pocztowej w sierpniu br. informującego o wszczęciu wobec Strony egzekucji na podstawie wcześniej wydanej decyzji oraz drugiego pisma informującego o wstrzymaniu zwrotu nadwyżki z tytułu wpłaconego podatku dochodowego za 2016r. na poczet zadłużenia wobec Urzędu Skarbowego. Skarżący podniósł, iż w odwołaniu do DIAS kategorycznie zaprzeczył, że otrzymał przed sierpniem br. pismo z decyzją NUS za pośrednictwem poczty oraz poinformował, że nie dostał żadnych informacji (nie było awizacji) o oczekującej korespondencji, co może wskazywać na rażące błędy ze strony pracowników Poczty Polskiej. Stronie odmówiono prawa do obrony swoich racji, gdyż nie zlecono NUS jako nadawcy korespondencji złożenia oficjalnej reklamacji z tytułu niepoprawnego dostarczenia do Podatnika korespondencji ani innych działań, które mogłyby wyjaśnić podnoszone wątpliwości. Podatnik podkreślił, że to na nadawcy korespondencji ciąży obowiązek skutecznego dostarczenia swojej decyzji. W sytuacji, gdzie mówimy o tzw. fikcji prawnej doręczenia korespondencji, gdy pojawią się jakiekolwiek wątpliwości mogące wskazywać, że doszło do nieprawidłowego doręczenia w trybie zastępczym NUS powinien przeprowadzić weryfikację zgłoszonych zastrzeżeń i złożyć w opcji minimum jako jedyna uprawniona do tego strona reklamację w placówce pocztowej. Skarżącemu, jako adresatowi korespondencji zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz procedurami stosowanymi przez Pocztę Polską odmówiono przyjęcia reklamacji na niedostarczony list i tym samym, nie ma możliwości skutecznej obrony. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępnie należy zauważyć, że przepis art. 150 § 1 pkt 1 O.p. umożliwia przyjęcie fikcji prawnej, że pismo, którego adresat nie odebrał z placówki pocztowej w określonym terminie, zostało doręczone z upływem ostatniego dnia tego terminu. Celem tej regulacji jest uniemożliwienie tamowania postępowania podmiotom, które nie odbierają korespondencji z zamiarem uniknięcia odpowiedzialności prawnej. Taki tryb doręczenia - na zasadzie fikcji prawnej - jest wyjątkiem od zasady właściwego doręczania korespondencji i jako taki winien być interpretowany ściśle. Skuteczność doręczenia zastępczego zależy zatem od zachowania wszystkich warunków takiego doręczenia, które zostały określone w art. 150 O.p. Sąd zauważa, że na potwierdzeniu odbioru prawidłowo wskazano datę, w której podjęto pierwszą próbę doręczenia pisma (decyzji) – [...] czerwca 2017 r. oraz przyczynę niedoręczenia, datę powtórnego awizowania 13 czerwca 2017 r. i datę niepodjęcia pisma po powtórnym awizowaniu 20 czerwca 2017 r. Powyższe daty są również odzwierciedlone na kopercie, w której znajdowało się pismo (decyzja). Dodatkowo są one potwierdzone poprzez wydruk tzw. śledzenia przesyłek. Organ prawidłowo zatem uznał, że na podstawie posiadanych dokumentów nie ma podstaw do kwestionowania skuteczności dokonanego doręczenia zastępczego. W sprawie nie jest kwestionowana prawidłowość miejsca doręczenia decyzji. Jak wskazuje Skarżący, decyzję wysłano na adres jego zamieszkania, przy czym Skarżący podnosi, że nie przebywał czasowo pod powyższym adresem. Sąd wskazuje, że o ile do tzw. pierwszego awizowania tj. w dniach 5-13 czerwca 2017 r. Skarżący przebywał poza terenem Warszawy, o tyle w przypadku tzw. drugiego awizowania tj. w dniach 13-20 czerwca 2017 r., jak sam Skarżący wyjaśnia, przybywał już na terenie Warszawy pod adresem Kasprowicza 17 lok. 20. Skarżący nie wskazuje, jakie obiektywne przeszkody uniemożliwiły Skarżącemu sprawdzenie czy pod adresem zamieszkania nie znajduje się do niego adresowana korespondencja. Mając powyższe na uwadze podniesione w skardze argumenty wskazujące na czasową nieobecnością Skarżącego nie mogą być uwzględnione. Przechodząc do kwestii związanych z nierzetelną pracą listonosza. Słusznie organ wskazał, że na podstawie posiadanych dokumentów nie ma podstaw do uznania, że listonosz nierzetelnie wykonał pracę. Skarżący chcąc wykazać ewentualne uchybienia powinien reklamować usługę doręczenia korespondencji. W tym zakresie ze względu na brak wadliwości potwierdzenia odbioru oraz potwierdzenia przedstawionych w nim dat innymi – wskazanymi powyżej dowodami - to Skarżący miał obowiązek wykazania, że potwierdzenie odbioru jest wadliwe ze względu na niepodjęcie przez listonosza próby doręczenia pisma (decyzji) w trybie przewidzianym w art. 149 O.p. Organ podatkowy nie ma obowiązku na podstawie jedynie przypuszczeń Skarżącego przeprowadzać nieokreślone przez Skarżącego dowody na okoliczności potwierdzone prawidłową dokumentację doręczenia pisma. Jeżeli bowiem Skarżący kwestionuje rzetelność pracy listonosza to powinien przedstawić stosowne dowody wynikające ze złożonej reklamacji doręczenia korespondencji. Reasumując, nierzetelność listonosza nie jest sytuacją tak dalece niemożliwą do zaistnienia w świetle zasad doświadczenia życiowego, że wszelkie postępowanie dowodowe w tym zakresie należy a priori wyeliminować, ale jeżeli dokumentacja doręczenia pisma jest prawidłowa, to dla zakwestionowania jego skuteczności nie są wystarczające przypuszczenia Skarżącego i oświadczenie dorosłego domownika, że przebywał w określonych godzinach w domu. Konieczne jest wykazanie za pomocą dowodów, że doręczyciel nie podjął próby doręczenia zgodnej z art. 149 O.p. powyższe może zostać dowiedzione zasadniczo poprzez przeprowadzenie sformalizowanej procedury reklamacji doręczenia pisma. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.