III SA/Wa 3975/17

PostanowienieWSA w Warszawie2018-04-12

Skład orzekający: Agnieszka Grzelak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykazuje miesięczne dochody na poziomie 2.150 zł netto i ponosi miesięczne wydatki w kwocie około 2.100 zł, można przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej można przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tego kosztu bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. W sytuacji, gdy miesięczne dochody skarżącego wynoszą 2.150 zł netto, a miesięczne wydatki około 2.100 zł, przy jednoczesnym braku majątku, istnieje podstawa do zwolnienia od wpisu sądowego.
Stan faktyczny
Skarżący K. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wskazał, że utrzymuje się z wynagrodzenia 2.150 zł netto, ponosi miesięczne wydatki związane z kredytami, opłatami za mieszkanie, wyżywieniem, Internetem, telefonem, leczeniem i lekami, a także kosztami dojazdów. Z jego zeznań podatkowych wynikał dochód w 2016 r. w kwocie 40.723,23 zł i w 2017 r. w kwocie 40.506,26 zł. Referendarz sądowy ocenił, że skarżący nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi. 2. W pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od kwietnia do lipca 2013r. postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy Skarżący – K. M. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że utrzymuje się z wynagrodzenia w kwocie 2.150 zł netto. Posiada dwa kredyty ratalne (łącznie raty wynoszą 317,76 zł) mieszka wspólnie z rodzicami i dokłada się do opłat za prąd, wodę, gaz i czynsz w kwocie 600 zł., na wyżywienie przeznacza 600 zł miesięcznie. Opłaca również Internet – 130 zł i telefon – 80 zł. Na rachunku bankowym posiada wykorzystany debet w kwocie 2.500 zł, którego nie jest w stanie spłacić od 1,5 roku. Skarżący leczy się psychiatrycznie na depresję. Koszt wizyt to 130 zł, co 1 – 2 miesiące. Na leki Skarżący przeznacza 100 – 150 zł miesięcznie. Bilet miesięczny kosztuje Skarżącego 98 zł. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe oraz że nie posiada żadnego majątku Na wezwanie referendarza sądowego Skarżący nadesłał zeznania podatkowe, z których wynika, że w 2016r. Skarżący uzyskał dochód w kwocie 40.723,23 zł., a w 2017 r. dochód w kwocie 40.506,26 zł. Skarżący nadesłał również wyciągi z rachunku bankowego, umowę o pracę z wynagrodzeniem 3.000 zł, oświadczenie matki o uiszczaniu części miesięcznych opłat, oświadczenie Skarżącego o niekorzystaniu z pomocy społecznej oraz rachunki miesięcznych opłat. Uwzględniając powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm. dalej: "P.p.s.a."), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając sprawę należało zatem w pierwszej kolejności odnieść się do argumentacji przedstawionej we wniosku i dokonać analizy sytuacji majątkowej Skarżącego oraz jego zdolności płatniczych w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych. Zauważyć należy, że na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych w niniejszej sprawie zaliczyć należy wpis od skargi w wysokości 500 zł. Oceniając aktualną sytuację finansową Skarżącego, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że Skarżący nie jest wstanie ponieść tego kosztu. Jak wynika z jego oświadczeń oraz nadesłanych dokumentów, Skarżący uzyskuje miesięczny dochód w kwocie 2.150 zł netto. Jego miesięczne wydatki wynoszą natomiast około 2.100 zł., ponadto Skarżący nie posiada żadnego majątku i zamieszkuje wspólnie z rodzicami. Tym samym, w ocenie referendarza sądowego, Skarżący nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym, dlatego też celowe jest zwolnienie go od tej opłaty. Jednocześnie referendarz sądowy za przedwczesne uznał zwalnianie Skarżącego z całości kosztów sądowych, które mogą ewentualnie pojawić się na dalszych etapach postępowania. Przede wszystkim bowiem Skarżący nie jest pozbawiony jakichkolwiek środków finansowych, ponieważ uzyskuje, wprawdzie nieznaczne, ale stałe dochody. Ponadto, sytuacja finansowa Skarżącego może ulec poprawie. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło