III SA/Wa 3989/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K.L. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych K. L. (zwany dalej: "Skarżącym") w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł za doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, wystąpił w piśmie z 16 listopada 2015r. z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując w uzasadnieniu, że ze względu na trudną sytuację finansową nie jest w stanie ponieść tego kosztu bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym swojej rodziny. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarządzeniem z 25 listopada 2015r., wezwał Skarżącego do nadesłania wypełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF oraz dodatkowych dokumentów i informacji odnoszących się do jego sytuacji materialnej. Skarżący odpowiadając na powyższe wezwanie nadesłał przy piśmie z 21 grudnia 2015r. wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF oraz wyciąg ze swojego rachunku bankowego za okres ostatnich trzech miesięcy z informacją o braku operacji bankowych w tym okresie, wskazując też że w ciągu ostatnich 6 miesięcy nie osiągnął żadnych dochodów z tytułu działalności gospodarczej. Ze złożonego przez Skarżącego formularza PPF wynikało ponadto, iż prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe ze swoją żoną i synem. Żona Skarżącego i ich syn uzyskują dochody z renty w łącznej wysokości 2.000 zł miesięcznie. Wysokość miesięcznych wydatków swojej rodziny Skarżący określił również w kwocie 2.000 zł. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z 30 grudnia 2015r. odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie, wskazując w uzasadnieniu, że Skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym siebie i rodziny. Skarżący pismem z 25 stycznia 2016r. złożył sprzeciw od powyższego orzeczenia referendarza sądowego, wskazując w uzasadnieniu, że swój wcześniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożył w wymaganym terminie wraz z wymaganym uzasadnieniem i załącznikami. Powyższy sprzeciw od orzeczenia referendarza sądowego był poprzedzony kolejnym wnioskiem Skarżącego o przyznanie prawa pomocy, tym razem w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, w związku z którym Skarżący był wezwany przez referendarza sądowego do złożenia dodatkowych dokumentów i informacji odnoszących się do jego sytuacji materialnej. Skarżący w odpowiedzi na to wezwanie złożył ponownie wypełniony formularz PPF, wyciąg z jego rachunku bankowego z informacją o braku operacji bankowych na tym rachunku w okresie od 8 grudnia 2015r. do 7 stycznia 2016r. oraz pismo organu egzekucyjnego z [...] marca 2015r. stanowiące zawiadomienie o zajęciu wierzytelności, jaka przysługuje Skarżącemu od jego kontrahenta. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a."), stronie postępowania sądowo-administracyjnego może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej sytuacji finansowej. W konsekwencji, przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną określone przesłanki. Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Powinien więc spełnić przesłankę, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., tj. wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym siebie i rodziny. Przepis ten przenosi wprost na stronę ciężar wykazania przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy, a informacje pochodzące od strony, które dotyczą jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena jej rzeczywistej kondycji finansowej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z 30 listopada 2005r., sygn. akt II FZ 781/05) podkreśla się, że ciężar wykazania istnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do sądu (por. postanowienie NSA z 14 lutego 2005r., sygn. akt FZ 760/04). Zgodnie z art. 255 P.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony co do jej sytuacji majątkowej okaże się niewystarczające lub budzi wątpliwości, strona ma obowiązek na wezwanie uzupełnić je lub przedstawić dokumenty źródłowe, obrazujące jej sytuację rodzinną, majątkową czy dochody. Wezwanie to jest zatem dla strony wiążące. Niezastosowanie się do niego powoduje, iż materiał dowodowy co do wystąpienia przesłanek prawa pomocy, jest niekompletny, a w rezultacie wątpliwości co do oświadczeń strony pozostają niewyjaśnione. Subiektywne przekonanie strony o zasadności jej wniosku, przy równoczesnym ograniczeniu się do stwierdzenia o braku majątku, które to stwierdzenie uznane zostało przez Sąd za niewystarczające, uniemożliwia uwzględnienie wniosku. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że Skarżący pomimo dwóch kolejnych kierowanych do niego wezwań, poza dwukrotnym złożeniem wyciągu ze swojego rachunku bankowego o tej samej treści, nie potwierdził złożonych przez siebie oświadczeń zawartych w formularzu PPF o wysokości uzyskiwanego przez Skarżącego dochodu z działalności gospodarczej oraz uzyskiwanego przez małżonkę i ich syna świadczenia rentowego. Wszystko to sprawia, że Sąd ma do dyspozycji jedynie oświadczenia Skarżącego. Oświadczenia te nie są jednak wystarczające do podjęcia obiektywnego i nie pozostawiającego wątpliwości rozstrzygnięcia w kwestii oceny stanu finansowego i możliwości płatniczych Skarżącego, gdyż zauważyć należy, że ze złożonego przez Skarżącego pisma z [...] marca 2015r. stanowiącego zawiadomienie o zajęciu przez organ egzekucyjny wierzytelności przysługującej Skarżącemu w stosunku do jego kontrahenta z tytułu świadczonych usług projektowych, wynika iż Skarżący wbrew swoim oświadczeniom uzyskuje przychody z prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 243 § 1 P.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 245 § 3 i art. 260 P.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.