III SA/Wa 3993/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Waldemar Śledzik, Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, sędzia WSA Anna Zaorska (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 maja 2018 r. sprawy ze skargi J.R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku J.R. (dalej: "Skarżący", "Strona") na podstawie wystawionego przez Pocztę Polską S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej (dalej: "Wierzyciel") tytułu wykonawczego z dnia 29 marca 2016 r. obejmującego należności z tytułu opłaty abonamentowej rtv za okres od 01/2011 r. do 07/2015 r., w łącznej kwocie należności głównej 1.034.90 zł. Zawiadomieniem z dnia 18 maja 2016 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. (dalej: "Organ egzekucyjny") dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego Skarżącego w banku [...] S.A. Pismem z 6 czerwca 2016 r. Skarżący wniósł do Organu egzekucyjnego pismo zatytułowane "Skarga na zajęcie egzekucyjne", w którym wskazał, że nigdy nie rejestrował odbiornika ani nie miał podpisanej żadnej umowy ze spółką akcyjną. Nadto spółka nigdy nie zwracała się do niego z żadnym roszczeniem. W związku z tym wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 599 – dalej: "u.p.e.a."), z uwagi na nieistnienie obowiązku. Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. pismo Strony zakwalifikował jako zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej i wystąpił do Wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie wniesionych zarzutów. Wierzyciel postanowieniem z dnia [...] września 2016 r., uznał zarzut za nieuzasadniony. Wierzyciel wskazał, że do zaistnienia obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych nie jest wymagane zawieranie umowy cywilnoprawnej, bowiem opłata wynika bezpośrednio z ustawy. Odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku wskazał, że rejestracja używanych odbiorników rtv została zgłoszona na imię i nazwisko Skarżącego. Po wejściu w życie Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342) Skarżącemu został nadany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta [...] zastępujący dowód zarejestrowania odbiorników rtv w postaci książeczki opłat rtv o numerze [...]. Zawiadomienie o nadaniu powyższego numeru stanowiącego dowód zarejestrowania przedmiotowych odbiorników rtv zostało wysłane do Strony w dniu 18 sierpnia 2008 r. Wierzyciel dodał ponadto, że potwierdzeniem rejestracji odbiorników jest także korespondencja z 10 sierpnia 2007 r., w której Skarżący wyjaśnił jakiego okresu zaległości dotyczy wpłata dokonana przelewem bankowym z dnia 27 października 2006 r. Wierzyciel dodał, że upomnieniem z dnia 10 sierpnia 2015 r. poinformował o zaległościach narastających na koncie Skarżącego w oparciu przepis art. 15 § 1 u.p.e.a. Upomnienie to zostało doręczone w trybie art. 44 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. – dalej "K.p.a."). Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Skarżący podnosząc, że nie otrzymał upomnienia, ani awizo o jego nadejściu. Zdaniem Skarżącego, uznanie doręczenia przez Pocztę, pisma wysłanego przez Pocztę, jest kuriozalne i mało wiarygodne. Po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Odnosząc się do zarzutu nieotrzymania przez Skarżącego upomnienia wskazał, że zarzut ten został podniesiony dopiero na etapie zażalenia, a zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego wnosi się w terminie 7 dni od jego wszczęcia. W związku z powyższym zarzut ten jest spóźniony i niedopuszczalne jest merytoryczne dokonanie oceny takiego zarzutu. Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. w oparciu o powyższe, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r., uznał zarzut Skarżącego z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. za nieuzasadniony. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Skarżący, wnosząc o jego uchylenie i odstąpienie od egzekucji. W uzasadnieniu podtrzymał swoje stanowisko zawarte w piśmie z dnia 6 czerwca 2016 r. wskazując na nieistnienie obowiązku. Wyjaśnił, iż wnosząc zaległe opłaty do końca 2007 r. złożył wobec pracownika Poczty pisemne oświadczenie o wyrejestrowaniu z kartoteki abonentów. Uważa, że w okresie od 2008 r. do 2016 r. nie powinien figurować w żadnej kartotece Poczty. Ponownie zarejestrował się jako abonent w dniu 8 czerwca 2016 r. po śmierci mamy, która mieszkała z nim i była ustawowo zwolniona z opłat abonamentowych. Wskazał, iż Poczta Polska S.A. pismem z dnia 16 czerwca 2016 r. nadała mu indywidualny numer identyfikacyjny [...] i numer konta bankowego, na który wpłaca miesięczne opłaty. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "Organ odwoławczy") postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia wskazał na ustalenia dokonane przez Wierzyciela, dotyczące dokonania przez Skarżącego rejestracji odbiornika telewizyjnego i radiofonicznego, nadania Skarżącemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta [...] oraz korespondencję z dnia 10 sierpnia 2007 r. potwierdzającą rejestrację odbiornika, w której Skarżący wyjaśnił jakiego okresu zaległości dotyczy wpłata dokonana przelewem bankowym z dnia 27 października 2006 r. Wskazał, że Wierzyciel za nieuzasadniony uznał zarzut dotyczący nieistnienia obowiązku, zaś Organ odwoławczy uwzględnił ostateczne stanowisko Wierzyciela i w związku z tym uznał wniesiony zarzut za nieuzasadniony. Organ odwoławczy wyjaśnił, że będąc związany stanowiskiem Wierzyciela, nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględniania zarzutów i do obalenia w tym trybie stanowiska Wierzyciela. Podał, że postępowanie w trybie art. 34 u.p.e.a. przede wszystkim ogranicza się do rozpatrzenia samego zarzutu i nie obejmuje rozpoznania całej sprawy, zatem wyjście poza granice zgłoszonych zarzutów jest niedopuszczalne. Dodał, że Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego, w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w ten sposób stanowiska Wierzyciela. Skargę na powyższe postanowienie złożył Skarżący wnosząc o jego uchylenie oraz o uchylenie postanowienia organu I instancji. Skarżący wniósł ponadto o uchylenie tytułu wykonawczego. Zdaniem Strony, zaskarżone postanowienie zostało wydane w związku z tytułem wykonawczym wystawionym z rażącym naruszeniem procedury określonej przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie Skarżącego, zastosowane przez Pocztę Polska S.A. tzw. doręczenia zastępczego dotknięte było wadą prawną, który to fakt został całkowicie pominięty w procesie decyzyjnym. Skarżący zarzucił ponadto, że Wierzyciel zarejestrował go pod tym samym adresem i peselem w dniu 8 czerwca 2016 r. nadając numer indywidualny [...]. Skarżący podał, że Wierzyciel szczegółowo analizował wydarzenia z lat 2006-2008 i potwierdza, że Skarżący wpłacił jakieś zaległości, ale pomija milczeniem fakt, że Skarżący złożył oświadczenie wobec pracownika Poczty o wyrejestrowaniu się i zakończeniu bycia abonentem. Skarżący dodał, że gdyby to nie było wiążące, to Poczta monitowałaby go upomnieniami. Wskazał, że od 2011 r. pozostawał w rejestrze bezrobotnych więc nie było żadnego problemu, aby skorzystać ze zwolnienia. Nadto, w tym czasie zamieszkiwała u niego obłożenie chora mama, wymagająca całodobowej osobistej opieki Skarżącego i taki dokument również Skarżący mógłby przedstawić, gdyż jego mama była ustawowo zwolniona z opłat abonamentowych. Zatem Skarżący miał aż dwa tytuły prawne do zwolnienia go z opłat. Skarżący zarzucił, że przy ponownej rejestracji nikt nie wspominał o jakiś zaległościach i potraktowano Skarżącego jak nowego klienta. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej – "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] października 2017 r. wydane w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. dotyczącego nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym obejmującym należności z tytułu opłaty abonamentowej rtv za okres od 01/2011 r. do 07/2015 r., w łącznej kwocie należności głównej 1.034,90 zł. Powyższe postanowienia zostały wydane w związku z postanowieniem Wierzyciela z dnia 1 września 2016 r., w którym uznał za nieuzasadniony wniesiony przez Skarżącego zarzut nieistnienia obowiązku, zaś Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie Wierzyciela. Stanowisko Wierzyciela w zakresie dotyczącym zarzutu określonego w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. było dla organów egzekucyjnych wiążące. Skoro postanowienie zawierające wypowiedź Wierzyciela jest wiążące dla Organu egzekucyjnego i stanowi niezbędny element jego postanowienia w sprawie zgłoszonego zarzutu, to przy sądowej ocenie postanowienia Organu egzekucyjnego nie można oderwać się od oceny zgodności z prawem stanowiska Wierzyciela, wiążąco oddziałującego na postanowienie Organu egzekucyjnego. Zatem oprócz zaskarżonego postanowienia, kontroli sądu administracyjnego, na podstawie art. 135 P.p.s.a., podlega również legalność postanowienia Wierzyciela w sprawie zasadności zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W ocenie Sądu, zarówno postanowienie Wierzyciela, jak również Organu egzekucyjnego oraz Organu odwoławczego nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie, a zarzuty podniesione w skardze są nieuzasadnione. Skarżący w piśmie z dnia 6 czerwca 2016 r., dotyczącym prowadzenia egzekucji administracyjnej, wskazał na nieistnienie obowiązku jako podstawę prawną zarzutu (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), stąd Sąd jest zobowiązany do zbadania legalności postanowień organów i Wierzyciela pod kątem kwestii istnienia obowiązku Skarżącego polegającego na zapłacie opłaty abonamentowej. Odnosząc się zatem do powyższej kwestii, Sąd zauważa, że zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2005 r., Nr 85, poz. 728 z późn. zm.), dalej: "ustawa abonamentowa", na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika. Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne, dla celów pobierania abonamentu, podlegają (z pewnymi wyjątkami nie mającymi znaczenia dla rozstrzygnięcia) zarejestrowaniu w placówkach operatora publicznego, którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej i art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (Dz. U. Nr 130, poz. 1188, ze zm.). Zarówno przepisy § 4 Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r., nr 187, poz. 1342), a także § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 141, poz. 1190) nakładały na abonenta obowiązek powiadomienia właściwej placówki Poczty Polskiej o zmianie m.in. miejsca zamieszkania, miejsca używania odbiorników, zagubienia lub zniszczenia dowodu rejestracji, czy zaprzestania używania odbiorników. Zasady postępowania w tym zakresie były zawarte w imiennej książeczce opłaty abonamentowej, która była jednocześnie dowodem zarejestrowania odbiorników. Po wejściu w życie Rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, jak stanowił o tym § 5 ust. 1 tego rozporządzenia, dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowiły dowód zarejestrowania odbiorników, nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Z kolei na podstawie ust. 2 tego przepisu, operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia rejestracyjnego z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Wobec tego osoby, które przed dniem wejścia w życie cytowanego rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. zarejestrowały odbiornik, winny kontynuować wnoszenie opłat abonamentowych, bez konieczności dokonywania ponownej rejestracji odbiorników RTV. Natomiast, obowiązkiem operatora publicznego, było nadanie posiadaczom imiennych książeczek indywidualnego numeru identyfikacyjnego w zakreślonym, dwunastomiesięcznym terminie, od dnia wejścia w życie tego rozporządzenia oraz powiadomienie o tym użytkownika. Przy czym obowiązek powiadomienia nie jest równoznaczny z koniecznością posiadania dowodu doręczenia pisma stronie, bowiem prawodawca nie wprowadził obowiązku, aby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika rtv numeru identyfikacyjnego, konieczne było posiadanie przez operatora dowodu doręczenia zawiadomienia o jego nadaniu. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu (por. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 913/15, wszystkie powoływane orzeczenia dostępne pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl). W przedmiotowej sprawie zawiadomienie o nadaniu Skarżącemu indywidualnego numeru abonenta [...] zostało doręczone Skarżącemu w dniu 18 sierpnia 2008 r. Powyższe stanowi o zarejestrowaniu odbiornika rtv, a wobec braku jego wyrejestrowania, jest to podstawa powstania i istnienia obowiązku dokonywania opłat abonamentowych. Zawiadomienie to znajduje się w aktach sprawy (k-77 akt admin). Sąd zauważa, że kwestie wyrejestrowania odbiornika i niedoręczenia upomnienia nie zostały podniesione w zarzutach lecz dopiero w zażaleniu. Również kwestia ewentualnego zwolnienia z opłat została podniesiona dopiero w skardze. Ponieważ powyższe kwestie nie zostały zawarte w zarzutach, Sąd nie jest władny tych zarzutów rozpatrywać. Sąd zauważa, że ustawodawca przewidział dla wniesienia zarzutów 7-dniowy termin, po upływie którego nie można już uzupełniać zgłoszonych zarzutów, powołując nowe ich podstawy. Niemniej jednak Sąd zauważa, że Skarżący w żaden sposób nie udokumentował okoliczności związanych z wyrejestrowaniem odbiornika. Z kolei nadanie Skarżącemu numeru identyfikacyjnego i brak wyrejestrowania odbiornika stanowią wystarczającą podstawę do naliczenia opłat abonamentowych. Odnosząc się do kwestii ponownego nadania Skarżącemu indywidualnego numeru abonenta [...] w 2016 r., Sąd zauważa, że na stronie internetowej Poczty Polskiej ujawnione są obydwa numery identyfikacyjne na nazwisko Skarżącego tj. nr [...] i nr [...]. Abstrahując od zasadności i prawidłowości nadania Skarżącemu kolejnego numeru identyfikacyjnego, to że taki numer został nadany nie może, w przedmiotowej sprawie, świadczyć o tym, że Skarżący był wcześniej wyrejestrowany. Aktualnie bowiem w dalszym ciągu w bazie Poczty figuruje stary numer abonenta. Z powyższego wynika więc, że warunkiem nadania nowego numeru identyfikacyjnego nie było wcześniejsze wyrejestrowanie i brak w bazie wcześniejszego numeru. W związku z powyższym, sama okoliczność ponownego nadania numeru w 2016 r. nie może świadczyć o tym, że Skarżący w istocie uprzednio wyrejestrował odbiornik. Jednocześnie Sąd rozumie argumentację Skarżącego, że gdyby wiedział, że jest obowiązany do dokonywania opłat, to skorzystałby ze zwolnienia z uwagi na pozostawanie osobą bezrobotną oraz na zwolnienie ustawowe matki, niemniej jednak aby móc skorzystać ze zwolnienia, należy taki fakt zgłosić. Skarżący nie złożył oświadczenia o spełnieniu warunków do korzystania ze zwolnienia i nie przedstawił dokumentów potwierdzających uprawnienia do zwolnienia, zatem był on obowiązany do uiszczania opłat. Jedynie na marginesie odnosząc się do kwestii niedoręczenia upomnienia Sąd zauważa, że w aktach sprawy znajduje się potwierdzona za zgodność z oryginałem kopia upomnienia z 10.08.2015 r. oraz kopia koperty i zwrotnego potwierdzenia odbioru, z której wynika, iż przesyłka była awizowana 13.08.2015 r. i 21 .08.2015 r., a w konsekwencji doręczona w trybie tzw. zastępczym (zob. k. 72-74 akt admin). Wobec tego Sąd uznał, że postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] października 2017 r. oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...] sierpnia 2017 r. nie naruszają prawa, a skarga jest bezzasadna. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracji w Warszawie, stosownie do art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.