III SA/Wa 4/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-03-04
Skład orzekający: Anna Zaorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest osobą bezrobotną, zadłużoną na kwotę ponad 8 milionów złotych, zobowiązaną do zapłaty kar, kosztów sądowych, alimentów i kredytów, a od lutego 2015 r. odbywającą karę pozbawienia wolności, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Jego skomplikowana sytuacja finansowa, brak stałych dochodów, znaczne zadłużenie oraz odbywanie kary pozbawienia wolności potwierdzają tę przesłankę.Stan faktyczny
Skarżący J. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Wskazał na swoją trudną sytuację finansową, bezrobocie, znaczne zadłużenie z tytułu kar, kosztów sądowych, alimentów i kredytów, a także fakt odbywania kary pozbawienia wolności. Organ wezwał go do uzupełnienia wniosku, a skarżący przedstawił dodatkowe dokumenty i wyjaśnienia potwierdzające jego trudną sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. postanawia -przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych-
Skarżący – J. M. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jest osobą bezrobotną, nieposiadającą prawa do zasiłku. W związku z wyrokami sądów karnych jest zobowiązany do zapłaty kwoty 200.000 zł tytułem kary grzywny, 40.400 tytułem kosztów sądowych oraz kwoty 5.286.692,17 zł tytułem naprawienia szkody. Ponadto, zgodnie z wyrokiem z [...] listopada 2012 r. jest zobowiązany do łożenia na utrzymanie żony i małoletnich dzieci kwoty 20.000 zł miesięcznie. Jego zadłużenie z tego tytułu wynosi ponad 400.000 zł. Skarżący posiada również zadłużenie z tytułu niespłaconych kredytów w łącznej kwocie 650.00 zł. Kredyty te spłacają poręczyciele. Skarżący nie jest w stanie znaleźć stałego zatrudnienia. Utrzymuje się wyłącznie z prac dorywczych w ogrodnictwie oraz tłumaczeń. Dochody z tego tytułu pokrywają wyłącznie koszty bieżącego utrzymania (wyżywienie odzież). Skarżący mieszka w lokalu przyjaciela, na rzecz którego wykonuje tłumaczenia, w zamian za prawo korzystania z lokalu. Żona skarżącego, z którą posiada rozdzielność majątkową od 2001 r. wraz z dziećmi, od ponad 5 lat, mieszka w B. i nie prowadzi ze skarżącym wspólnego gospodarstwa domowego. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Jego miesięczny dochód z tytułu prac dorywczych wynosi 500 zł. Rachunek bankowy skarżącego jest zajęty na kwotę ponad 8 mln zł. Na rachunku tym od 3 lat nie są wykonywane żadne operacje.
Do wniosku skarżący załączył zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy
w P. o zarejestrowaniu skarżącego od dnia 13 czerwca 2014 r. jako osoby bezrobotnej.
Z uwagi na fakt, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonym na urzędowym formularzu PPF, okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, na podstawie art. 255 w zw. z art. 252 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej – "P.p.s.a." ) został on wezwany do: udokumentowania wysokości dochodów uzyskanych przez skarżącego w 2014 r., w tym za okres sprzed uzyskania statusu osoby bezrobotnej, nadesłania wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych skarżącego za ostatnie 3 miesiące, mimo ich zajęcia, nadesłania kopii orzeczeń sadowych, na które powołuje się skarżący we wniosku, wskazania majątku skarżącego zgromadzonego w latach poprzednich, zwłaszcza nieruchomości, samochodów, oraz ich aktualnego statusu, przedstawienia zestawienia miesięcznych dochodów i niezbędnych wydatków skarżącego (czynsz, media, wyżywienie, ubrania, środki czystości).
W odpowiedzi skarżący wyjaśnił, że w 2014 r. przed uzyskaniem statusu osoby bezrobotnej nie uzyskał żadnych udokumentowanych dochodów. Skarżący wskazał również, że dochodów nie uzyskuje począwszy od 2013 r. W latach 2010-2014 skarżący nie zgromadził żadnego mienia, w szczególności nieruchomości, samochodów oraz jakichkolwiek ruchomości lub praw o wartości wyższej niż 200 zł. Uzyskane w tym czasie dochody zostały w całości przeznaczone na spłatę zadłużeń. Dla potwierdzenia stanu majątkowego skarżący przekazał postanowienie komornika sądowego z [...] września 2013r., z którego wynika, że skarżący nie posiada majątku, który podlegałby zajęciu, jak również nie posiada aktywnych rachunków bankowych. Skarżący nadesłał również kopię zeznań podatkowych za lata 2010-2012.
Skarżący ponownie wyjaśnił, że nie uzyskuje stałych miesięcznych dochodów i utrzymuje się wyłącznie z prac dorywczych. Powyższe przestanie jednak być aktualne w lutym 2015 r., skarżący bowiem zacznie [...], orzeczoną prawomocnym wyrokiem karnym. Skarżący wyjaśnił, że z uwagi na jego trudną sytuację osobistą, pełnomocnik wyraził zgodę na jego zastępstwo przed Sądem pro bono.
Do pisma skarżący załączył również wyciąg z rachunku bankowego oraz wyroki sądów karnych.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych
w art. 246 P.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy
w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej
w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Oceniając wniosek skarżącego z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że zasługuje on na uwzględnienie. Z nadesłanych informacji wynika, że sytuacja finansowa i osobista skarżącego jest bardzo skomplikowana. Skarżący od 2013r. nie uzyskuje żadnych stałych dochodów. Do lutego 2015 r. skarżący mieszkał u przyjaciela. Utrzymywał się z prac dorywczych, głównie z tłumaczeń. Z nadesłanych dokumentów wynika, że skarżący jest zadłużony na ponad 8 mln złotych, w tym z tytułu kar orzeczonych wyrokiem sądowym, kosztów sądowych, zaległych alimentów, kredytów. Z postanowienia komornika sądowego z [...] września 2013 r. wynika, że skarżący mieszka w lokalu osób trzecich. Posiada tylko rzeczy osobiste. Nie ma aktywnych rachunków bankowych. Nie jest nigdzie zatrudniony.
Co równie istotne od lutego 2015 r. skarżący rozpoczął odbywanie, orzeczonej prawomocnym wyrokiem karnym, kary pozbawienia wolności.
Tym samym, przyjąć należy, że skarżący wykazał, że nie posiada środków na poniesienie kosztów postępowania.
W związku z powyższym, mając na uwadze oświadczenia skarżącego, złożone pod rygorem odpowiedzialności za podawanie nieprawdziwych danych lub zatajanie prawdy, zasadne jest zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych.
Jednocześnie jednak referendarz sądowy zauważa, że zgodnie z art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub części, jeżeli się okaże, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło