III SA/Wa 40/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. W. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi B. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości postanawia: - przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnić ją od wpisu od skargi kasacyjnej W dniu 20 października 2008 r. B. W. (dalej "skarżąca" lub "strona") złożyła w tutejszym Sądzie wraz ze skargą kasacyjną wniosek o przyznanie prawa pomocy zwracając się o zwolnienie od kosztów sądowych. W obecnym wniosku oraz poprzednio złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżąca wskazała, że uzasadnieniem dla zwolnienia od kosztów sądowych są bardzo trudne warunki materialne oraz choroba. Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem. Do majątku zaliczyła mieszkanie o powierzchni [...] m. kw. oraz działkę o powierzchni [...] m. kw. (współwłasność). Miesięczny dochód rodziny stanowi emerytura skarżącej w wysokości 484 złotych. Jej syn podejmuje prace dorywcze zarabiając około 250 złotych miesięcznie. Ponadto skarżąca wskazała, iż nie posiada oszczędności, lecz obciążenia kredytowe na łączną kwotę [...] złotych oraz potrącenia dla urzędu skarbowego. Skarżąca załączyła do wniosku zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie wysokości pobieranej emerytury i własne wyniki badań lekarskich. Do pisma, które skarżąca złożyła w Sądzie 26 marca 2008 roku, załączyła złożoną w 1997 roku deklarację o osiągniętych przychodach z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych objętych zryczałtowanym podatkiem dochodowym PIT-23 oraz własne oświadczenie z 1997 roku o przeznaczeniu środków uzyskanych ze sprzedaży mieszkania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej: "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Kolejno zdaniem Sądu, przypomnieć należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.) i każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy mieć na uwadze, że na stronie skarżącej spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu należy natomiast ocena przytoczonych okoliczności. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość kosztów sądowych jak i stan faktyczny sprawy, zasadne jest przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy poprzez jej zwolnienie od zapłaty wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 250 złotych (dwieście pięćdziesiąt złotych). Skarżąca wykazała bowiem, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie oraz rodziny. Przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej umożliwi jej rozpoznanie skargi kasacyjnej przez Sąd. W ocenie Sądu, po dokonaniu analizy danych zawartych w formularzu PPF i pismach strony skarżącej, przyznanie jej prawa pomocy w żądanym przez nią zakresie, tj. zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej jest zasadne. Nie sposób bowiem uznać, że skarżąca jest w stanie ponieść przedmiotowe koszty postępowania w sytuacji, gdy uzyskuje stałe miesięczne dochody z tytułu świadczenia emerytalnego, a jej syn podejmuje prace dorywcze. Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, iż miesięczny dochód dwuosobowego gospodarstwa domowego wynosi 734 złotych i składa się na niego świadczenie emerytalne skarżącej w wysokości 484 zł oraz wynagrodzenie jej syna z tytułu wykonywanych prac dorywczych. Zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2008 roku stwierdza, że skarżąca w okresie od 1 października 2007 roku do 31 grudnia 2007 roku pobierała emeryturę w kwocie brutto 707,16 złotych (netto 434,73 złotych). Skarżąca nie wskazała innych źródeł dochodu oraz majątku ruchomego i nieruchomego (oprócz mieszkania, które zapewnia potrzeby mieszkaniowe rodziny i nie przynosi dochodów). W aktach sądowych znajduje się wyciąg bankowy z rachunku skarżącej z dnia [...] stycznia 2008 roku, potwierdzający saldo debetowe na rachunku w wysokości [...] złote. Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy W. zaświadczył, że skarżąca korzysta z pomocy tego ośrodka (pismo z 8 stycznia 2008 roku). Skarżąca przedstawiła również faktury zakupu energii elektrycznej wraz z informacją o zaleganiu z opłatą za korzystanie z energii. W ocenie Sądu sytuacja, w której znalazła się strona skarżąca wypełnia przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., co oznacza, iż wykazała ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Strona w przesłanych pismach w sposób wystarczający uprawdopodobniła, iż poniesienie pełnych kosztów postępowania przekracza jej możliwości finansowe, tym samym mając na uwadze okoliczności sprawy Sąd uznał, iż właściwe będzie zwolnienie strony od części kosztów sądowych należnych na obecnym etapie postępowania do dochodzenia racji przed sądem. Jednocześnie Sąd wyjaśnia, iż odstąpił od wzywania skarżącej o uzupełnienie przedmiotowego wniosku o urzędowy formularz PPF (art. 252 p.p.s.a.), gdyż informacje przedstawione przez skarżącą w obecnym wniosku złożonym na formularzu właściwym dla sądownictwa powszechnego są tożsame z informacjami przedstawionymi w poprzednio złożonym wniosku na urzędowym formularzu PPF. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 243 § 1 w związku z art. 245, art. 246 § 1 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.