III SA/Wa 40/16

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 8/6/2017 r po rozpoznaniu wniosku M.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia z [...]/10/2015 r. Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności prezesa zarządu za zaległości spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009 r. p o s t a n a w i a Odmówić Skarżącej przyznania prawa pomocy 1) Zgodnie z art. 245 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona. 2) Skarżąca M.Z., dalej jako strona, wnioskiem zawartym na formularzu PPF (data 8/5/2017 r), zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Powołała się na złą sytuację materialną, ponieważ utrzymuje się dochodu z pracy (niespełna 1500 zł/m-c), ciąży na niej obowiązek spłaty pożyczki (35 tys. zł) i koszty utrzymania. Nie posiada ani oszczędności, ani majątku. W wykonaniu wezwania referendarza sadowego przekazała deklaracje pit oraz zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia. Wskazała, że nie może przekazać wyciągu z rachunku bankowego, bo nie dokonywała na rachunku obrotów przez 3 miesiące. Oświadczyła, ze prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, wynajmuje jednopokojowe mieszkanie, korzysta z pomocy mamy, korzysta z pomocy psychologicznej (NFZ). Obsługę prawną zapewnia jej – non-profit – znajomy. 3) Jedyny wymagany na obecnym etapie koszt sądowy, to wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 1000 zł w obu badanych przez urzędnika sądowego sprawach. Do tego zakresu prawa pomocy, tj kosztów wymagalnych, referendarz sądowy ograniczył rozpoznanie wniosku: sytuacja życiowa Skarżącej może bowiem zmieniać się. Referendarz sądowy, pomimo niedokładności w wypełnieniu wezwania urzędnika, daje wiarę twierdzeniom Skarżącej o złym stanie zdrowia, potrzebie pomocy i skromnym trybie życia, który prowadzi, jak też realizuje postulat zapewnienia stronie, przy ocenie wniosku o prawo pomocy, stanu dysponowania dochodem adekwatnym do usprawiedliwionych potrzeb, tj. o wysokości przynajmniej minimum socjalnego. Z informacji nadesłanych przez stronę wynika, że osiągany przez nią dochód (miesięczny) w gospodarstwie domowym przekracza minimum socjalne (https://www.ipiss.com.pl/?zaklady=minimum-egzystencji-2)., wynoszące ok 900 zł na osobę (por część historyczna). Jednak także (zwiększona) kwota wydatków Skarżącej, niezbędnych do zachowania godziwej egzystencji, zważywszy na problemy zdrowotne, które zasygnalizowała, powinna być możliwa do zaspokojenia z posiadanych zasobów. W tym zakresie referendarz sądowy dał wiarę twierdzeniom Skarżącej, złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej, odnośnie sytuacji materialnej: także dlatego, że uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej warunkuje rozpoznanie sprawy przez Sąd, czyli warunkuje dostęp Skarżącej do Sądu – mi to Sądu II instancji. Referendarz sądowy nie wyciąga zarazem negatywnych konsekwencji z nienadesłania wyciągu z rachunku bankowego Skarżącej wskazując jedynie, ze nawet brak obrotów w czasie trzech miesięcy nie uniemożliwia dokonania tej czynności: przesłanie wyciągu z rachunku bankowego za dłuższy okres będzie bowiem zawierał informacje też o wspomnianym "bezobrotowym" okresie. W tym zakresie, biorąc pod uwagę rygor odpowiedzialności karnej za złożone oświadczenia (o którym Strona została pouczona) oraz istniejące mechanizmy weryfikacyjne składanych deklaracji (z art. 249 u.p.p.s.a. i in przepisów), należy przyjąć oświadczenia Skarżącej o braku środków na rachunkach za prawdziwe. Odmowa przyznania prawa pomocy jest jednak spowodowana tym, że jak wynika z akt sprawy, Strona nadpłaciła wpis od skargi (w sprawie III SA/Wa 40/16 -wpłacając kwotę 1500, k 16; w sprawie III SA/Wa 41/16 – 2000 zł, k 16). Oznacza to, że Skarżąca może zwrócić się o zaliczenie tych (nadpłaconych) kwot na poczet kosztów postępowania ze skargi kasacyjnej. W przypadku natomiast – w międzyczasie – zwrotu przez Sąd wskazanych wartości, Skarżąca nie wskazała na żadne inne okoliczności, które mogłyby uzasadniać przeznaczenie tych środków (które jednak wygospodarowała) na inne – niż postępowanie sądowe – cele. 4) Dlatego, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., należy zadecydować jak w sentencji.