III SA/Wa 400/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-06-06

Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony w całości, czy tylko w części, biorąc pod uwagę sytuację finansową strony?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od opłat sądowych, może być przyznane, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy strona uzyskuje niskie dochody, utrzymuje rodzinę i posiada majątek obciążony długami, zwolnienie od wpisu od skargi jest uzasadnione, nawet jeśli nie ma podstaw do zwolnienia od innych kosztów.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uzasadniając go niskimi dochodami (2052 zł brutto miesięcznie) i koniecznością utrzymania siebie i syna, a także zajęciem rachunków bankowych przez organy skarbowe i obciążeniem hipotecznym mieszkania. Do wniosku dołączono dokumenty potwierdzające sytuację finansową. Referendarz sądowy, mając na uwadze podobną sprawę rozstrzyganą przez sąd wcześniej, postanowił zwolnić skarżącego od wpisu od skargi, ale odmówić prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Rozstrzygnięcie
1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi; 2. odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Marcin Piłaszewicz po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2005 r. i 2006 r. p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi; 2. odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie M. J. (dalej "Skarżący" lub "Wnioskodawca") złożył, po szeregu czynności wstępnych, na urzędowym formularzu PPF z 8 maja 2012 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek uzasadnił brakiem środków na pokrycie wpisu w wysokości 6932 zł . Wskazał, że jedynym jego majątkiem jest mieszkanie o powierzchni 69 m. kw., obciążone hipoteka przekraczającą jego wartość. Wszystkie rachunki bankowe zostały zajęte przez organy skarbowe. Utrzymuje się, wraz z synem (ur. 1998 r.), z wynagrodzenia za pracę w wysokości 2052 brutto. Skarżący, w wykonaniu wezwania referendarza sądowego z 17 maja 2012 r., przekazał: - decyzję o zabezpieczeniu na majątku z 11 maja 2011 r.; - Pit36L za 2010 r.; - PITBza 2010 r.; -decyzję o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej z 26 kwietnia 2011 r.; - bilans na dzień 29 lutego 2012 r Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika: może być przyznane, jeśli strona wykaże niezdolność do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 §3 P.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Następuje wtedy, kiedy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Celem instytucji prawa pomocy jest więc zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, tj o prawo pomocy w zakresie częściowym. Zauważyć należy, iż na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych zaliczyć należy wpis od skargi w wysokości 6932,- zł. Zdolność do uiszczenia pozostałych kosztów sądowych, tj potencjalnie wymagalnych, należy badać z każdorazowym uwzględnieniem sytuacji finansowej strony w momencie wystąpienia kosztów. Referendarz sadowy wskazuje, ze sytuacja majątkowa strony, przy tożsamym stanie faktycznym, była badana przez Sąd 7 maja 2012 r. III SA/Wa 481/12. Sąd, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, uznał, że "(...)sytuacja Skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od wpisu od skargi. Wskazać trzeba, że Skarżący jest osobą uzyskującą wynagrodzenie miesięczne w wysokości 2.052 zł brutto, utrzymującą siebie i syna. Z przedstawionych zeznań o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika PIT-36L wynika, że w 2010 r. osiągnął przychód w wysokości 1.824.675,91 zł, dochód natomiast wyniósł 7.340,07 zł. Skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej od 2011 r. i - jak oświadczył - posiadane środki w całości przeznacza na pokrycie kosztów utrzymania siebie i syna. W ocenie Sądu, Skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i syna. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, poniesienie przez Skarżącego wydatku rzędu 400 zł będzie stanowiło uszczerbek w utrzymaniu koniecznym. Zasadnym było zatem przyznanie Skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi." Mając powyższe na uwadze, jak też uwzględniając fakt zbieżności czasowej rozstrzygnięcia w sprawie III SA/Wa 481/12 oraz dbając o zapewnienie stronie bezzwłocznego dostępu do Sądu i zachowanie jednolitości orzecznictwa, referendarz sądowy odstąpił od dalszego badania sytuacji finansowej strony, w tym wynikającej z załączonego uproszczonego "bilansu". Z tych powodów referendarz sądowy, uznał, na podstawie art.243 § 1, art. 245 § 1, § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło