III SA/Wa 4006/17

WyrokWSA w Warszawie2018-09-27

Skład orzekający: Alojzy Skrodzki, Radosław Teresiak, Anna Zaorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur, jeśli dostawca towaru nie rozporządzał nim jak właściciel, a podatnik nie dochował należytej staranności w weryfikacji kontrahenta?
Ratio decidendi
Podatnikowi nie można odmówić prawa do odliczenia podatku naliczonego, jeśli towar będący przedmiotem transakcji rzeczywiście istniał i został przez niego wykorzystany w działalności gospodarczej, nawet jeśli dostawca wskazany na fakturze nie rozporządzał nim jak właściciel. Kluczowe jest wykazanie, że podatnik wiedział lub przy zachowaniu należytej staranności mógł wiedzieć o oszukańczym charakterze transakcji. Sam brak wystąpienia o odpis KRS lub inne dokumenty rejestracyjne nie jest wystarczający do uznania braku należytej staranności, jeśli organ nie wykaże, że uzyskanie tych dokumentów mogłoby ujawnić nielegalność działania kontrahenta.
Stan faktyczny
Spółka K.P. sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, która stwierdziła nienależne obniżenie podatku VAT o podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez T. Sp. z o.o. Organy podatkowe uznały, że T. Sp. z o.o. uczestniczyła w obrocie fikcyjnymi fakturami i nie dysponowała towarem jak właściciel. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT, w tym brak należytej staranności w weryfikacji kontrahenta.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej i zasądził od organu na rzecz Skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie sędzia WSA Radosław Teresiak (sprawozdawca), sędzia WSA Anna Zaorska, Protokolant referent stażysta Grażyna Dmitruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2018 r. sprawy ze skargi K. P. sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2013 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz K.P. sp. z o.o. z siedzibą w L. kwotę 7417 zł (słownie: siedem tysięcy czterysta siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 15 listopada 2017 r. K.Sp. z o.o. z siedzibą w L.(zwana dalej: "Strona", "Spółka" lub "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wydaną przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. decyzję z dnia [...] października 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2013 r. Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Wobec Skarżącej została przeprowadzona kontrola podatkowa w zakresie prawidłowości i rzetelności rozliczeń w podatku od towarów i usług za okres 1 stycznia – 31 grudnia 2013 r. W toku prowadzonych czynności kontrolnych Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (dalej: "NUS" lub "organ I instancji") ustalił, że Spółka dokonała nienależnego obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur VAT wystawionych przez T. Sp. z o. o. z uwagi na naruszenie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a oraz art. 109 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm. - dalej: "ustawa o VAT"). Biorąc powyższe pod uwagę, organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania podatkowego wydał decyzję z dnia 12 lipca 2017 r., w której stwierdził, że faktury wystawione przez T. Sp. z o. o. (dalej: "T.") w okresie styczeń - grudzień 2013 r. stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane przez ww. podmiot. W konsekwencji Strona dokonując obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wykazanego w ww. fakturach naruszyła przepisy art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT. Od ww. decyzji organu I instancji Skarżąca wniosła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie: a. art. 187 § 1 w zw. z art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm. - dalej: "O.p.") poprzez pominięcie okoliczności faktycznych wynikających z niezakwestionowanych co do wiarygodności dowodów z przesłuchania Strony oraz zeznań świadka M. P. na okoliczność przebiegu transakcji Strony ze spółką T. Sp. z o. o. oraz czynności weryfikujących rzetelność kontrahenta podjętych w stosunku do tego podmiotu, a w konsekwencji wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy, skutkujące nieprawidłową materialnoprawną oceną okoliczności sprawy; b. art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 88 ust. 3a lit. a ustawy o VAT poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 88 ust. 3a lit. a ustawy o VAT w sytuacji, gdy transakcja dokumentowana kwestionowanymi przez organ fakturami w rzeczywistości miała miejsce, a Strona zachowała należytą staranność w weryfikacji kontrahenta, a w konsekwencji niezastosowanie art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "DIAS", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") decyzją z dnia [...] października 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że w kontrolowanym okresie Strona dokonywała zakupów środków czystości m.in. na podstawie faktur VAT wystawionych przez T.. Odnośnie ww. kontrahenta Spółki organ odwoławczy wskazał, że z ustaleń Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w G.(dalej: "Dyrektor UKS w G.") dokonanych w toku prowadzonego postępowania kontrolnego wobec T.wynika, że spółka ta aktywnie i świadomie uczestniczyła w procederze polegającym na wprowadzeniu do obrotu fikcyjnych faktur VAT. T.w toku postępowania kontrolnego nie przedłożyła faktur zakupu towarów i usług za okres objęty kontrolą, z kolei w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy ustalono, że ujęte w ewidencji zakupu faktury VAT nie dokumentowały rzeczywistych operacji gospodarczych, gdyż zostały wystawione przez podmioty, które nie prowadziły działalności gospodarczej. W konsekwencji stwierdzono, że T. faktycznie nie dysponowała towarami, na które wystawiła faktury sprzedaży dla odbiorców, a wystawione faktury nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji i dokumentowały czynności, które nie miały miejsca. Ponadto w oparciu o zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy ustalono, że T. uczestniczyła w łańcuchu dostaw towarów pochodzenia azjatyckiego z nieujawnionego źródła zakupu, a jej rolą było "pośrednictwo" w sprzedaży towarów nielegalnie wprowadzanych na rynek krajowy. Dostawcami towarów do T. miały być podmioty formalnie zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym, lecz nieprowadzące działalności gospodarczej w 2013 r., czyli de facto nieposiadające towarów, którymi w "łańcuchu" dostaw miała obracać T.. Ponadto Dyrektor UKS w G. uznał, iż wystawione przez rzeczonego kontrahenta Spółki faktury sprzedaży VAT w 2013 r. nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych, bowiem w kontrolowanym okresie T. nie nabyła towarów od wskazanych powyżej dostawców i nie rozporządzała nimi jak właściciel, zatem nie mogła dokonać ich dostawy w rozumieniu przepisów art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, z kolei wystawione i wprowadzone przez nią do obrotu prawnego faktury sprzedaży stanowiły podstawę do odliczenia podatku VAT u odbiorców tych faktur, zatem służyły do obniżenia podatku należnego, w tym wystawione na rzecz Skarżącej. Mając na uwadze powyższe, organ II instancji stwierdził, że skoro T. nie nabyła towarów od swoich dostawców, to w konsekwencji nie mogła odsprzedać ich kolejnym nabywcom, bowiem była ona tylko wystawcą tych faktur, nie będąc rzeczywistym właścicielem towarów, które widniały na fakturach sprzedaży. Ponadto DIAS zauważył, że z akt sprawy wynika, iż również w toku postępowania podatkowego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. ustalono, iż dostawcy T. nie prowadzili faktycznej działalności gospodarczej. Zatem T. nie mogła faktycznie dysponować towarami, na które wystawiała faktury sprzedaży, w tym na rzecz Spółki. Z kolei wskazywany w nich podatek należny wynikał jedynie z wystawianych faktur VAT, a nie z wykonywania czynności opodatkowanych. Jak wskazał organ odwoławczy, powyższe ustalenia znalazły odzwierciedlenie w decyzjach wydanych na rzecz T. przez Dyrektora UKS w G. z dnia [...] października 2015 r. za styczeń - luty oraz maj - grudzień 2013 r. oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] maja 2016 r. za marzec i kwiecień 2013r., w których określono kwoty podatku do zapłaty w trybie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT m.in. w stosunku do faktur VAT wystawionych na rzecz Skarżącej w ww. okresach. Następnie organ II instancji przywołał zeznania A.B.(Prezesa Zarządu Skarżącej), z których wynika, że przyczyną zdecydowania się na współpracę z T.był proponowany asortyment i korzystna cena, zaś weryfikacji kontrahenta dokonywał M.P.(zatrudniony w Spółce na stanowisku Dyrektora). Przesłuchiwany nie znał nazwiska przedstawiciela T. i nie wiedział skąd pochodzi dostarczony towar. Płatności dokonywane były przelewami, a współpraca z T. została zakończona, gdy Dyrektor UKS w G. prosił o wyjaśnienia. Z kolei M.P. zeznał, iż jedynie pod koniec współpracy poprosił o KRS kontrahenta, a innych dokumentów nie widział i nie posiada. Ponadto obaj nie wiedzieli skąd pochodził towar dostarczany przez T.. Zdaniem DIAS z powyższego wynika, iż jedynym wyznacznikiem Skarżącej w zawieranych z T. transakcjach była cena, a nie wiarygodność czy rzetelność kontrahenta oraz legalne źródło pochodzenia towaru. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy podzielił stanowisko NUS, iż stosownie do treści przepisu art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT Stronie nie przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z zakwestionowanych faktur. W ocenie DIAS zgromadzony w toku postępowania podatkowego materiał dowodowy wskazuje, że faktury VAT wystawione przez T. nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a towary wykazane na tych fakturach nie mogły zostać dostarczone przez ww. kontrahenta, bowiem on sam nie rozporządzał nimi jak właściciel i nie mógł przenieść prawa do nich na kolejnego odbiorcę. Zdaniem organu odwoławczego przesądza o tym szereg wskazanych poniżej okoliczności. Zarówno z protokołu postępowania kontrolnego z dnia [...] lipca 2015 r., jak i z decyzji z dnia [...] października 2015 r. wydanych przez Dyrektora UKS w G. na rzecz T. wynika, że spółka ta pełniła funkcję "bufora" pośrednicząc pomiędzy dostawcą towarów, tzw. "znikającym podatnikiem" a organizatorem procederu wprowadzającego na rynek krajowy towar pochodzący z nieujawnionego źródła. Rzekomi dostawcy T. to podmioty nieprowadzące działalności gospodarczej, których dane wykorzystywano do wystawiania fikcyjnych faktur VAT. T. w 2013 r. nie zatrudniała pracowników i nie regulowała żadnych zobowiązań wobec ZUS. W dniu [...] stycznia2015 r. rozwiązano z T. umowę na usługi księgowe z dnia 1 lutego 2013 r. i oddano jej wszystkie dokumenty, a ostatnie zaksięgowane dokumenty dotyczyły grudnia 2014 r. Dodatkowo jedynie 9% obrotów z tytułu dostaw towarów i usług wykazanych przez T. w deklaracjach VAT - 7 za 2013 r. była regulowana za pośrednictwem rachunku bankowego, natomiast sama T. nie dokonała żadnych zapłat na rzecz swoich dostawców za pośrednictwem rachunku bankowego. Ponadto osoby niezwiązane ze spółką i niebędące jej pracownikami dokonywały wypłat kwot z rachunku bankowego T. tego samego dnia lub w dniu następnym po dokonaniu wpłaty przez kontrahentów, co oznacza, że Prezes Zarządu T. w rzeczywistości nie dysponował pieniędzmi otrzymanymi od odbiorców towaru. DIAS zauważył, że do akt sprawy włączono zanonimizowane kopie protokołu z dnia [...] lipca2015 r. i decyzji z dnia [...] października 2015 r. oraz protokołu kontroli podatkowej nr postępowania [...] i decyzji z dnia [...] maja2016 r., w których za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r. określono kwoty podatku do zapłaty - zgodnie z art. 108 ust. 1 ustawy o VAT wykazanego w fakturach VAT sprzedaży wystawionych przez T. na rzecz K.. Mając powyższe na uwadze, organ II instancji wskazał, że jeżeli organ podatkowy w decyzji wydanej dla sprzedawcy stwierdzi, że czynność opodatkowana nie miała miejsca, uwzględnienie odliczenia podatku naliczonego wynikającego z tej samej faktury przez organ wydający decyzję dla nabywcy towaru lub usługi nie jest możliwe. Odnosząc się do kwestii dochowania dobrej wiary przez Spółkę przy zawieraniu transakcji z T., organ odwoławczy uznał, że Strona wiedziała lub co najmniej powinna była wiedzieć, że transakcja mająca stanowić podstawę do odliczenia wiązała się z przestępstwem popełnionym przez wystawcę faktury. Jak wskazał DIAS, okoliczności kwestionowanych transakcji, tj. czas, miejsce zawarcia umowy, niewiedza co do osób prawnie umocowanych do reprezentowania kontrahentów, jak również osób z którymi dokonywano ustaleń w zakresie spornych transakcji, pochodzenie towaru, stosowane ceny sugerują, że wystawca faktur uczestniczył w popełnianiu przestępstwa. Z kolei Skarżąca nabywając przedmiotowe towary co najmniej mogła przewidywać, że transakcje stanowią nadużycie. W tym miejscu DIAS wskazał, iż anonimowość kontrahentów, tj. kontakt z bliżej niezidentyfikowanymi osobami, jak i samo miejsce zawieranych transakcji - W. - winna podważać ich wiarygodność i dodatkowo wzmóc czujność Skarżącej w zawieranych transakcjach. Dlatego też zdaniem DIAS Strona mogła mieć powody i podstawy do nabrania wątpliwości, co do prowadzenia legalnej działalności przez dostawcę towaru. Świadczy o tym również deklarowany przez Stronę sposób nawiązania oraz prowadzenia współpracy z kontrahentem. Niezależnie od powyższego organ odwoławczy nie stwierdził naruszenia prawa procesowego przez organ I instancji. W przywołanej na wstępie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca sformułowała żądanie uchylenia decyzji DIAS z dnia [...] października 2017 r. i utrzymanej nią w mocy decyzji NUS z dnia [...] lipca 2017 r. Wniesiono również o zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W skardze zarzucono naruszenie: art. 187 § 1 O.p. poprzez wadliwą ocenę materiału dowodowego w postaci zeznań świadka i wyjaśnień Skarżącej i uznanie, iż Skarżąca nie zachowała należytej staranności w weryfikacji kontrahenta; art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z 88 ust. 3a lit. a ustawy o VAT poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 88 ust. 3a lit. a ustawy o VAT w sytuacji, gdy transakcja dokumentowana kwestionowanymi fakturami w rzeczywistości miała miejsce, a Skarżąca zachowała należytą staranność w weryfikacji kontrahenta, a w konsekwencji niezastosowanie art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia dwóch kwestii. Pierwsza z nich dotyczy zagadnienia związanego z faktycznym dysponowaniem towarem przez Skarżącego w sytuacji, gdy w stosunku do dostawcy towaru inny organ kontroli ustalił w decyzji, że nie rozporządzał towarem jak właściciel. Druga kwestia pojawia się po rozstrzygnięciu pierwszego zagadnienia i dotyczy okoliczności związanych z tzw. dobrą wiarą Skarżącego. Jak bowiem wynika z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych w przypadku, gdy towar będący przedmiotem transakcji rzeczywiście istnieje, to dla pozbawienia podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego konieczne jest wykazanie, że wiedział lub przy zachowaniu należytej staranności mógł wiedzieć, że jego kontrahent działa niezgodnie z prawem. Na wstępie rozpatrywania sprawy Sąd podkreśla, że kierowanie się w działalności gospodarczej rachunkiem ekonomicznym nie jest naganne ani tym bardziej sprzeczne z prawem. Nieuzasadniony jest zarzut organu odwoławczego, że Skarżący kierował się przy wyborze kontrahenta wyłącznie okolicznością niskiej ceny i nie sprawdzał jego wiarygodności. W działalności gospodarczej przewagę konkurencyjną zdobywa się m.in. poprzez ograniczenie kosztów działalności, które z kolei ogranicza się m.in. poprzez zakup towarów w atrakcyjnej cenie. Zatem zarzut sformułowany przez organ w tym zakresie jest chybiony (np. str. 9 skarżonej decyzji). Przechodząc do kwestii realności obrotu towarem, a więc do ustalenia czy towar rzeczywiście istniał, Sąd stwierdza, że ocena powyższej okoliczności nie wynika w sposób jednoznaczny ze skarżonej decyzji. Nie mniej całokształt materiału dowodowego w ocenie Sądu wskazuje, że towar będący przedmiotem kwestionowanych transakcji rzeczywiście istniał i był wykorzystany przez Skarżącego w ramach własnej działalności gospodarczej. Sąd pragnie podkreślić, że w okolicznościach rozstrzyganej sprawy nie mają przesądzającego znaczenia ustalenia dokonane w stosunku do kontrahenta Skarżącego firmy T.. Nawet bowiem przyjmując, że firma T. uczestniczyła w łańcuchu dostaw towarów nielegalnie wprowadzonych na rynek krajowy pochodzących z niezidentyfikowanego źródła i również przyjmując, że firma T. nie dysponowała towarami jak właściciel. To powyższe ustalenia dotyczą wyłącznie firmy T., aby pozbawić Skarżącego prawa do odliczenia konieczne jest wykazanie (przy założeniu, że towar faktycznie istniał), że wiedział lub przy zachowaniu należytej staranności mógł wiedzieć o oszustwach związanych z funkcjonowaniem firmy T.. W szczególności Sąd nie podziela stanowiska organu odwoławczego, że skoro firma T. nie rozporządzała towarem jak właściciel, to towarem nie rozporządzał jak właściciel również Skarżący (art. 7 ust. 1 ustawy o VAT). Z okoliczności, że dostawy towaru nie dokonał podmiot wskazany na fakturze nie wynika, że rzeczywistej dostawy towaru nie było. Dostawa towaru mogła nastąpić, ale w rzeczywistości towar pochodził od podmiotu niezidentyfikowanego przez organy. Firma T. występowała w charakterze podmiotu "legalizującego" towar wprowadzony na terytorium kraju w sposób nielegalny. Podkreślić należy, że wbrew stanowisku organu odwoławczego w sprawie nie występuję tzw. znikający podatnik, czy bufor tj. podmioty charakterystyczne dla innego rodzaju oszustwa podatkowego tzw. karuzeli podatkowej. W realiach rozpatrywanej sprawy towar nie "krążył" pomiędzy szeregiem podmiotów, z których jeden miał siedzibę poza terytorium kraju, a został zużyty przez Skarżącego w ramach jego działalności gospodarczej. Jeżeli zatem Skarżący dysponował towarem nawet nabytym nie od podmiotu wskazanego na kwestionowanej fakturze – T.- to Skarżący mógł dysponować towarem jak właściciel. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości okoliczność, że dla dostawy nie jest wymagane przeniesienie prawa własności, lecz przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Jeżeli więc organy nie kwestionują okoliczności, że Skarżący zużył towary na potrzeby własnej działalności gospodarczej, to musiał nimi rozporządzać jak właściciel. Reasumując, w ocenie Sądu dla pozbawienia Skarżącego prawa do obliczenia podatku VAT wynikającego z faktur wystawionych przez firmę T. nie jest wystarczające ustalenie, że firma T. nie rozporządzała towarami jak właściciel. Jeżeli podatnik dysponował towarem i nie wiedział albo nie mógł wiedzieć, że kontrahent wskazany na fakturze nie jest rzeczywistym dostawcą towarów, to nie można pozbawić go prawa do odliczenia podatku naliczonego. Przechodząc do kwestii wiedzy albo powinności posiadania wiedzy przez Skarżącego w zakresie oszukańczej działalności firmy T.. Na wstępie Sąd zwraca uwagę organowi odwoławczemu, że ten sam zespół okoliczności (dowodów) zawartych w decyzji nie może jednocześnie wskazywać, że Skarżący wie o oszustwie kontrahenta i że powinien wiedzieć o oszustwie kontrahenta. Organ odwoławczy musi w oparciu o ustalone okoliczności sprawy jednoznacznie ocenić, czy Skarżący wiedział o oszustwie kontrahenta, czy też nie dochował należytej staranności, ale gdyby ją dochował to powinien wiedzieć o oszustwie kontrahenta. Zdaniem Sądu w materiale dowodowym sprawy brak jest dowodów wskazujących na wiedzę Skarżącego o oszustwie kontrahenta, a więc współudział w oszustwie podatkowym. Przechodząc do oceny zachowania należytej staranności przez Skarżącego to niewątpliwie okolicznością obciążającą jest fakt, że nie dokonał sprawdzenia kontrahenta – T.. Jednakże organ wskazując czynności, których nie dokonał Skarżący musi wykazać związek pomiędzy zaniedbaniem Skarżącego - brakiem staranności a możliwością choćby potencjalnego pozyskania informacji przez Skarżącego o oszukańczym działaniu kontrahenta. Sam brak wystąpienia o odpis KRS może być więc rozpatrywany w kategoriach nienależytej staranności podatnika (Skarżącego), ale pod warunkiem, że uzyskanie odpisu KRS mogło nasunąć wątpliwości w zakresie legalności działania kontrahenta. Skoro w ustawie VAT nie znajduje się ustawowy katalog czynności, które musi wykonać podatnik, aby jego działanie zostało uznane za staranne, to zarzut niewykonania określonych czynności (niezachowanie należytej staranności) musi być powiązany z wykazaniem, że ich brak miał wpływ na możliwość uzyskania wiedzy o nielegalnym działaniu kontrahenta nawet potencjalnie. Innymi słowy nie można wymagać od podatnika podejmowania czynności (brak ustawowego katalogu) tylko dla "formalnego" spełnienia warunku należytej staranności. Reasumując zdaniem Sądu Skarżący faktycznie nie dokonał w odpowiednim czasie sprawdzenia kontrahenta – T., ale organ nie wykazał, że gdyby uzyskał tzw. dokumenty rejestracyjne, to by powziął wątpliwość co do legalności działania kontrahenta – T.np. był to podmiot wykreślony z rejestru, zlikwidowany itp. Kolejnym argumentem organu są rozbieżne zeznania pana A.B. i pana M.P. w zakresie sposobu nawiązania współpracy z firmą T.. W ocenie Sądu analiza powyższych zeznań nie musi prowadzić do stwierdzenia rozbieżności, gdyż wstępnie to pan M.P. mógł dowiedzieć się o możliwości zakupu towaru potrzebnego w działalności Skarżącego, a faktyczna współpraca została nawiązana po wspólnej wizycie w W.. Podkreślić należy, że zeznania są zgodne w zakresie przebiegu współpracy, dostawy towarów, sposobu płatności. Wskazać należy, że płatność dokonywana była za pomocą przelewów bankowych. Reasumując, zdaniem Sądu okoliczności współpracy przedstawione przez Skarżącego są wiarygodne i nie wskazują na pozorny jej charakter. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy w ponownym postępowaniu będzie musiał dokonać ponownej analizy materiału dowodowego w szczególności biorąc pod uwagę ocenę dowodów wskazujących na niezachowanie należytej staranności zgodnie m.in. z art. 191 O.p. Przede wszystkim organ odwoławczy weźmie pod uwagę również ustalenia Sądu w zakresie wykładni terminu "rozporządzania towarem jak właściciel" zawartego w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT. Z tych powodów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a. przy zastosowaniu art. 152 p.p.s.a. Na wniosek strony skarżącej Sąd zasądził na jej rzecz zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości obejmującej wpis w wysokości 2000 zł, opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł i koszty zastępstwa procesowego w wysokości 5400 zł (art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. w związku z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło