III SA/Wa 4007/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi w sprawie ze skargi G. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2012 r. i 2013 r. postanawia 1) zwolnić skarżącą od wpisu od skargi ponad kwotę 20.000 zł (dwadzieścia tysięcy złotych), 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie Skarżąca – G. sp. z o.o. zwróciła się o zwolnienie od wpisu od skargi, powołując się na takie okoliczności jak: umorzenie postępowania egzekucyjnego, brak środków trwałych, nieruchomości, które można by spieniężyć. Podała, iż kapitał zakładowy wynosi [...] zł, zaś stan rachunków bankowych "[...] zł". Wysokość zobowiązań krótkoterminowych określiła na [...] zł. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca wyjaśniła, że od kwietnia 2016 r. nie generuje przychodów z uwagi na jej faktyczne "unieruchomienie" dokonanymi zabezpieczeniami. Wskazała, że niektóre z jej rachunków bankowych zostały obecnie zamknięte. W efekcie posiada tylko jeden taki rachunek. Poinformowała, że nie posiada udziałów w innych podmiotach. Podała wysokość stawki godzinowej według której ustalane jest wynagrodzenie pełnomocnika. Wynagrodzenie to finansuje wspólnik. Skarżąca podkreśliła, że wspólnik nie ma już możliwości sfinansowania wpisu sądowego – pokrywa on koszty bieżącej działalności, w tym obsługi prawnej. Udzielił także pożyczki w kwocie 100.000 zł. Skarżąca przedłożyła m. in. zeznania podatkowe, rachunek zysków i strat, bilans, deklaracje VAT-7, wyciągi bankowe, dokumenty dotyczące postępowania egzekucyjnego. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do Sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanki określonej w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.". Zgodnie z § 2 pkt 2 tego artykułu osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie) - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Oceniając wniosek Skarżącej - z punktu widzenia powyższego kryterium - referendarz sądowy uznał, że częściowo zasługuje on na uwzględnienie. Z przedstawionych przez nią dokumentów i oświadczeń wynika bowiem, że praktycznie od 2016 r. Skarżąca nie generuje przychodów z uwagi na jej faktyczne – jak to określiła - "unieruchomienie" spowodowane dokonanymi zabezpieczeniami. Istotnie w złożonych za okres od lipca do grudnia 2017 r. deklaracjach VAT-7 wykazała ona zerową dostawę towarów. Z wyciągów wynika natomiast, że w okresie od września 2017 r. do stycznia 2018 r. na rachunku w [...] nie wykonano żadnych operacji, zaś widniejące na nim saldo jest ujemne i wynosi -1.204,90 zł. Nadto Skarżąca nie posiada rzeczowych aktywów trwałych, co obrazuje bilans za 2016 r. i postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Co ciekawe w postanowieniu tym czytamy, że przyczyną tego umorzenia jest brak możliwości uzyskania środków pieniężnych pozwalających zaspokoić chociażby wydatki egzekucyjne. W świetle tych danych referendarz sądowy uznał, że mimo, iż we wcześniejszym okresie Skarżąca niewątpliwie dysponowała środkami pieniężnymi (przykładowo stan tych środków na koniec 2015 r. wyniósł ponad [...] zł), to jednak zasadne jest udzielenie jej obecnie pomocy od państwa. Zwłaszcza, że - jak wynika z dokumentacji - w 2016 r. wskutek częściowej realizacji zajęcia z rachunku bankowego Skarżącej przekazano organowi egzekucyjnemu kwotę [...] zł. To zresztą spowodowało, że stan wspomnianych środków na koniec 2016 r. zmniejszył się do poziomu 2.207,80 zł. Zdaniem referendarza sądowego sytuacja Skarżącej nie uzasadnia jednak zwolnienia jej od całości żądanego wpisu od skargi wynoszącego 96.398 zł. Nie można bowiem tracić z pola widzenia tego, że Skarżąca w dalszym ciągu ponosi koszty wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Jak sama oświadczyła wynagrodzenie to ustalane jest według stawki godzinowej, która wynosi 450 zł+VAT. Wynagrodzenie to finansuje wspólnik. Referendarz sądowy nie widzi zatem powodu, dla którego wspólnik ten nie mógłby także pokryć choćby części wspomnianego wpisu. Brak jest bowiem podstaw by wydatki związane z obsługą prawną traktować w sposób uprzywilejowany. Zwłaszcza, że w orzecznictwie ukształtowało się stanowisko, iż tego typu zobowiązania umowne nie mają pierwszeństwa przed opłatami sądowymi (zob. postanowienia NSA z: 30 czerwca 2016 r., II FZ 278/16; 30 marca 2016 r., II FZ 174/16). Istotne jest również to, że – jak wynika ze sprawozdania finansowego za 2016 r. – w roku tym wypłacono wspólnikowi (pełniącemu wówczas funkcję prezesa zarządu) dywidendę w wysokości [...] zł brutto. Tym samym referendarz sądowy uznał, że Skarżąca jest w stanie wygospodarować kwotę 20.000 zł na prowadzenie niniejszego sporu sądowego. Jednocześnie rozmiar tego zwolnienia referendarz sądowy uzasadnia koniecznością zarezerwowania przynajmniej symbolicznych (zważywszy na wysokość wpisu i dywidendy) środków na poczet kosztów tego sporu. Tym bardziej, że w spółce występują długoterminowe aktywa finansowe w postaci pożyczki, jakiej Skarżąca udzieliła F. Co LTD na Tajwanie na niebagatelną kwotę [...] zł (dane na koniec 2016 r.). Z tych wszystkich względów referendarz sądowy zadecydował o zwolnieniu Skarżącej od wpisu od skargi powyżej 20.000 zł. Jednocześnie musi mieć ona świadomość, że niniejsze rozstrzygnięcie nie oznacza, iż na dalszym etapie postępowania zostanie ono automatycznie powielone. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.