III SA/Wa 403/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz (sprawozdawca), asesor WSA Piotr Dębkowski, Protokolant referent Agnieszka Dominiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 października 2019 r. sprawy ze skargi S.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości na 2017 r. oddala skargę Decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. Prezydent W. ustalił S.O.(dalej także: "Skarżący", "Strona" lub "Podatnik") wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na kwotę 1.537,00 zł na rok 2017. Podstawą opodatkowania jest budynek związany z działalnością gospodarczą o powierzchni 67,83 m2. W dniu [...] lipca 2018 r. .Podatnik złożył odwołanie od ww. decyzji. W odwołaniu podniósł, że decyzja została doręczona 5 lipca 2018 r., czyli wymierza podatek za okres miniony, co nie jest zgodne z prawem oraz uniemożliwia kalkulację rentowności i tym samym prowadzenie działalności gospodarczej. W dniu [...] listopada 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej także: "Kolegium" lub "SKO") wydało decyzję, na mocy której zaskarżoną decyzję w całości utrzymało w mocy. W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że Podatnik w dniu [...] kwietnia 1993 r. zawarł z właścicielem nieruchomości – jednostką samorządu terytorialnego W.- umowę najmu lokalu użytkowego położonego w W., o powierzchni 67,83 m2 przeznaczeniem na działalność handlową. We wskazanym w decyzji roku podatkowym (2017), Podatnik użytkował (posiadał) wskazaną nieruchomość. Zgodnie z Uchwałą Nr [...] Rady Miasta W. z dnia [...] października 2016 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2017 r. (Mazow. z 2016 r. poz. 9662) stosowna stawka podatku za metr kwadratowy powierzchni użytkowej zajętej na prowadzenie działalności gospodarczej wynosi 22,66 zł. Tym samym prawidłowy wymiar podatku od nieruchomości na rok podatkowy objęty wydaną decyzją wynosi 1537,00 zł (po stosownym zaokrągleniu). Odnosząc się do zarzutu wskazanego w odwołaniu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podkreśliło, że stosownie do art. 21 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej także "O.p.") zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania. Natomiast zgodnie z art. 68 § 2 O.p. jeżeli podatnik nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego zobowiązanie podatkowe nie powstaje, pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy W niniejszej sprawie decyzja została doręczona przed upływem 5-letniego terminu liczonego od końca roku kalendarzowego, tj. 5 lipca 2018 r. Z wymienioną decyzją nie zgodził się Skarżący, składając skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący podniósł, że decyzja Prezydenta W. dotycząca podatku od nieruchomości za rok 2017 została doręczona 5 lipca 2018 r., czyli wymierza podatek za okres miniony. Zdaniem Skarżącego jest to niezgodne z prawem. Tymczasem decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało ww. decyzję z mocy, co Skarżący uważa za błędne. Wobec powyższego Skarżący wniósł o uchylenie tej decyzji. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanej decyzji bądź stwierdzenie jej nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej także "p.p.s.a."). Jednocześnie, zgodnie z art. 134 p. p.p.s.a., sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria nie wykazała, by zaskarżona decyzja naruszała prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Na wstępie podkreślić należy, że Skarżący nie przedstawił w skardze konkretnych zarzutów naruszenia prawa procesowego lub materialnego, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonej decyzji, ograniczając się do jedynie do stwierdzenia, że decyzja Prezydenta W. dotycząca podatku od nieruchomości za rok 2017 została doręczona 5 lipca 2018 r., czyli "wymierza podatek za miniony okres co nie jest zgodne z prawem". Natomiast w odwołaniu Skarżący, oprócz wyżej powołanego stwierdzenia, dodał, że uniemożliwia to kalkulację rentowności i tym samym prowadzenie działalności gospodarczej. Przedmiotem rozpoznania jest skarga na decyzję ustalającą wymiar podatku od nieruchomości na rok 2017 od nieruchomości przy ul. [...] (lokal użytkowy). Podkreślić przy tym należy, że decyzja ta jest kolejną decyzją podatkową dotyczącą przedmiotowej nieruchomości, a stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres, nie uległ zmianie (co jest wiadome Sądowi z urzędu, wobec skargi Podatnika na decyzję ustalającą wymiar podatku od nieruchomości na rok 2016, rozpoznawanej przez tutejszy Sąd pod sygnaturą III SA/Wa 404/19). Tym samym, zgodnie z art. 165 § 5 pkt 1 O.p., nie było potrzeby wydania postanowienia o wszczęciu postępowania. Co istotne, decyzja ustalająca Skarżącemu wymiar podatku od nieruchomości za rok 2012 była już przedmiotem rozpoznania przez tutejszy Sąd. Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 1194/13 skarga została oddalona. Wobec braku wniesienia skargi kasacyjnej wyrok ten stał się prawomocny, zaś zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Jednocześnie Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko wyrażone w uzasadnieniu tamtego wyroku i w niniejszej sprawie posłuży się argumentacją tam zawartą. Stosownie do treści art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1170 ze zm., dalej także "u.p.o.l.") opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie: a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Krajowym Ośrodkiem Wsparcia Rolnictwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości, b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2 (nieistotnym w niniejszej sprawie). We wspólnych aktach administracyjnych znajdujących się przy sprawie o sygn. akt III SA/Wa 402/19 (k. 4 w teczce opisanej "[...] teczka SKO") znajduje się pismo Kolegium z dnia 8 marca 2018 r. skierowane do W.. W piśmie tym SKO wskazuje, że z urzędu posiada informację, że umowa najmu lokalu użytkowego położonego w W. przy ul. [...] , zawarta przez S.O. w dniu [...] kwietnia 1993 r., została rozwiązana ze skutkiem natychmiastowym w dniu 23 grudnia 2008 r., niemniej jednak lokal nie został zwrócony Gminie (W.). Z uwagi na brak w aktach informacji w tym zakresie SKO prosi o potwierdzenie tej informacji. W odpowiedzi, przy piśmie z dnia 28 marca 2018 r., Prezydenta W. przesłał pismo Wydziału Budżetowo-Księgowego Urzędu Dzielnicy P.Urzędu W. z dnia 20 marca 2017 r. zawierające żądaną informację. W tym ostatnim piśmie (znajdującym się we wspólnych aktach administracyjnych znajdujących się przy sprawie o sygn. akt III SA/Wa 402/19, k. 4 w teczce opisanej "[...] teczka SKO") wskazano, że nieruchomość położona w Warszawie przy ul. [...] lokal użytkowy [...] na dzień 1 stycznia 2013 r. był w posiadaniu S.O.i do dnia sporządzenia pisma (to jest do 20 marca 2017 r.) nie został przekazany Gminie. Skarżący nie kwestionuje posiadania przez siebie ww. lokalu, a treść odwołania świadczy, że prowadzi w tym lokalu działalność gospodarczą. Zaznaczyć przy tym należy, że w przypadku wystąpienia w trakcie roku podatkowego zmiany sposobu użytkowania budynku lub gruntu albo ich części mającej wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku (o czym stanowi art. 6 ust. 6 w zw. z ust. 3 u.p.o.l.), osoby fizyczne mają obowiązek poinformować o tym organ podatkowy w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tych zmian. Skarżący nie kwestionuje także powierzchni lokalu użytkowego oraz jego przeznaczenia, a także stawki podatku zastosowanej przez organy podatkowe. Z przepisu art. 6 ust. 7 u.p.o.l. wynika, że podatek od nieruchomości należny od osób fizycznych wymierzany jest za dany rok w drodze decyzji. Płatny jest on w ratach w terminach: do 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada roku podatkowego. Organem uprawnionym do wydawania decyzji ustalających wymiar podatku od nieruchomości jest wójt (burmistrz, prezydent) właściwy ze względu na miejsce położenia nieruchomości. Inni pracownicy samorządowi, ze skarbnikiem gminy włącznie, mogą wydawać decyzje wymiarowe w zakresie podatku od nieruchomości tylko z upoważnienia i w imieniu wójta (burmistrza, prezydenta) - jak w niniejszej sprawie (kwestia ta jest między stronami niesporna). Co istotne, jedynie osoby prawne, jednostki organizacyjne oraz spółki niemające osobowości prawnej, jednostki organizacyjne Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, a także jednostki organizacyjne Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe są obowiązane składać, w terminie do dnia 31 stycznia, organowi podatkowemu właściwemu ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania, deklaracje na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy. Zgodnie z art. 21 § 3 O.p., jeżeli organ podatkowy w postępowaniu podatkowym stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, to wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Odnosząc to do podatku od nieruchomości, należy zauważyć, że decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego znajdzie zastosowanie tylko do osób prawnych i ww. jednostek nieposiadających osobowości prawnej, w przypadku których podatek od nieruchomości powstaje z mocy prawa. Natomiast w stosunku do osób fizycznych (a taką osobą jest Skarżący) wydawane są decyzje ustalające (wymiarowe, konstytutywne), a zobowiązanie podatkowe powstaje po doręczeniu decyzji. Podkreślić przy tym należy, że decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego (deklaratoryjna) nie może być wydana w stosunku do zobowiązań, które powstają w drodze doręczenia podatnikowi decyzji ustalającej wysokość zobowiązania. Doręczenie decyzji wymierzającej podatek powinno nastąpić w ciągu 3 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, o czym stanowi art. 68 § 1 O.p. Po upływie tego terminu organ podatkowy traci kompetencję do ustalenia (ukształtowania) wysokości zobowiązania podatkowego, czego skutkiem jest to, że powstanie tego zobowiązania nie jest już możliwe. Termin do wydania decyzji ulega przedłużeniu do 5 lat, jeżeli podatnik nie poinformuje organu podatkowego o powstałym obowiązku podatkowym poprzez złożenie stosownej informacji albo też w informacji tej nie poda wszystkich danych niezbędnych do prawidłowego ustalenia zobowiązania podatkowego (art. 68 § 2 O.p.). Już samo brzemiennie przepisów art. 68 § 1 i § 1 O.p. wskazuje, że decyzja ustalająca wymiar podatku od nieruchomości za dany rok podatkowy może zostać wydana także po upływie tego roku (lecz musi zostać wtedy doręczona nie później niż odpowiednio w ciągu 3 lub 5 lat od zakończenia tego roku podatkowego). Nadmienić przy tym należy, że wydanie decyzji ustalającej już po zakończeniu roku podatkowego, którego ona dotyczy, nie jest niekorzystne dla podatnika. Zgodnie bowiem z art. 47 § 1 O.p. termin płatności podatku wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Dlatego też czym później decyzja taka zostanie wydana i doręczona, tym później przypadnie termin jej płatności, a zatem podatnik nie jest obciążany odsetkami za zwłokę wynikającymi z wolniejszego działania organu. Ponadto, stosownie do art. 47 § 2 O.p., jeżeli przepisy prawa podatkowego określają kalendarzowo terminy płatności podatku, zaliczki na podatek lub raty podatku (a tak jest w przypadku podatku od nieruchomości od osób fizycznych), a decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego nie została doręczona co najmniej na 14 dni przed terminem płatności podatku, pierwszej zaliczki na podatek lub pierwszej raty podatku, obowiązuje termin określony w § 1. Dlatego też w decyzji Prezydenta W.z dnia [...] czerwca 2018 r. wskazano, że raty podatku, których termin płatności minął, płatne są w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji. Poza sporem jest, co przyznaje Skarżący zarówno w odwołaniu, jak i w skardze do tutejszego Sądu, że decyzja Prezydenta W.z dnia [...] czerwca 2018 r., ustalająca wymiar podatku od wymienionej nieruchomości na rok 2017, została doręczona Skarżącemu 5 lipca 2018 r., a więc przed upływem 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Tym samym, jak słusznie wskazuje organ odwoławczy, decyzja ustalająca wysokość zobowiązania została doręczona w terminie skutkującym powstaniem zobowiązania do zapłacenia podatku wynikającego z zaskarżonej decyzji. Jest ona zgodna z prawem i wywołuje skutki prawne. Nie jest także trafne twierdzenie Skarżącego, jakoby wydanie decyzji ustalającej wymiar podatku od nieruchomości za okres już miniony uniemożliwiało kalkulację rentowności i tym samym prowadzenie działalności gospodarczej. Stawki podatku od nieruchomości na dany rok określane są uchwałą rady gminy (w tym przypadku uchwałą Rady W.), która to uchwała stanowi prawo miejscowe, a więc przedsiębiorca może samodzielnie obliczyć wysokość podatku, który później zostanie mu wymierzony. Sąd nie dopatrzył się także innych naruszeń, które bierze pod uwagę z urzędu. W związku z tym, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.