III SA/Wa 4039/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz, sędzia WSA Anna Zaorska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 maja 2018 r. sprawy ze skargi S. sp. j. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zabezpieczającego oddala skargę Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. (dalej też "Naczelnik", "NUS" albo "Organ egzekucyjny") decyzją z dnia [...] marca 2017 r. określił wobec S. sp. j. w W. (dalej też "Skarżąca", "Strona" albo "Spółka") przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2010 r., styczeń 2011 r., luty 2011 r., maj 2012 r., czerwiec 2012 r. oraz styczeń 2013 r., a także orzekł o zabezpieczeniu kwoty zobowiązania podatkowego na majątku Skarżącej. Na podstawie ww. decyzji w dniu [...] marca 2017 r. wystawiono sześć zarządzeń zabezpieczenia. Naczelnik, zawiadomieniami z dnia 28 marca 2017 r., dokonał zajęcia zabezpieczającego wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w banku [...] S.A. Ponadto Organ egzekucyjny, zawiadomieniem z tego samego dnia, dokonał zajęcia zabezpieczającego innej wierzytelności pieniężnej, tj. nadpłaty w podatku i zwrotu nadwyżki w podatku w [...] Urzędzie Skarbowym w S. Następnie NUS, zawiadomieniem z dnia 30 maja 2017 r., dokonał zajęcia zabezpieczającego nadpłaty w podatku i zwrotu nadwyżki w podatku w swoim urzędzie. Pismem z dnia 6 lipca 2017 r. Skarżąca wniosła o umorzenie postępowania zabezpieczającego. W ocenie Strony obowiązek określony decyzją z dnia [...] marca 2017 r., a wykonywany w przedmiotowym postępowaniu zabezpieczającym - nie istniał, zaś wykonywanie obowiązku nieistniejącego jest niedopuszczalne. W uzasadnieniu wskazano, że nie ma żadnych podstaw do określenia zobowiązania podatkowego. Spółka podkreśliła, że nie uczestniczyła w żadnym procederze, którego celem byłoby uszczuplenie należności podatkowych. Wskazała, że nie brała udziału w karuzeli podatkowej, nie wystawiała pustych faktur, a wszystkie wykazane fakturami transakcje odbyły się w rzeczywistości, towar został odebrany i dostarczony nabywcom. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. NUS odmówił umorzenia postępowania zabezpieczającego prowadzonego wobec Skarżącej. Na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła zażalenie i zarzuciła mu naruszenie art. 59 § 1 pkt 2 i 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017 r., poz. 1201, dalej też "ustawa" lub "u.p.e.a."), poprzez odmowę umorzenia postępowania zabezpieczającego i dalsze wykonywanie w postępowaniu zabezpieczającym nieistniejącego obowiązku, co, zdaniem Skarżącej, czyniło postępowanie zabezpieczające niedopuszczalnym. Postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej też "Dyrektor", "DIAS" albo "Organ odwoławczy") utrzymał w mocy postanowienie Organu egzekucyjnego. W uzasadnieniu DIAS wskazał, że do postępowania zabezpieczającego stosuje się odpowiednio przepisy regulujące postępowanie egzekucyjne. Wskazano, że wypadki umorzenia postępowania egzekucyjnego reguluje art. 59 u.p.e.a., który zawiera zamknięty katalog przesłanek. Odnośnie podnoszonych przez Stronę okoliczności, tj. nieistnienia obowiązku oraz niedopuszczalności postępowania zabezpieczającego, DIAS podkreślił, że przedmiotowe zarzuty zostały wniesione w zw. z postępowaniem zabezpieczającym, a nie postępowaniem egzekucyjnym. Wyjaśniono, że celem postępowania zabezpieczającego jest wyłącznie zapewnienie wykonania decyzji w przyszłości, a wydanie zarządzenia zabezpieczającego nie wymaga istnienia ostatecznej i podlegającej wykonaniu decyzji. W ocenie DIAS istnienie decyzji, która nie stała się ostateczna z uwagi na wniesienie odwołania, uprawniało Organ egzekucyjny do wystawienia na jej podstawie zarządzenia zabezpieczania oraz wszczęcia i prowadzenia postępowania zabezpieczającego. Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego nieistnienia zobowiązania Organ odwoławczy wskazał, że organ dokonujący zabezpieczenia nie jest uprawniony do badania wysokości zobowiązania podatkowego, a postępowanie zabezpieczające nie jest etapem postępowania, na którym decyduje się o istnieniu obowiązku i jego wymiarze, ponieważ przedmiotowe kwestie rozstrzygane są na etapie postępowania podatkowego. DIAS ocenił, iż wszystkie podniesione przez Spółkę okoliczności związane z nieistnieniem zobowiązania podatkowego i brakiem podstaw do wydania decyzji określającej wymiar podatku nie zasługiwały na uwzględnienie. Wskazano, że przedmiotowe zarzuty Spółka powinna zawrzeć w odwołaniu od decyzji z dnia [...] marca 2017 r. Organ odwoławczy nie podzielił również zarzutu niedopuszczalności egzekucji. Wskazano, że oceniając przedmiotowy zarzut należy brać pod uwagę względy formalne, a nie merytoryczne. Podkreślono, że Spółka uzasadniając ten właśnie zarzut podniosła właśnie kwestie merytoryczne. Kończąc stwierdzono, że przesłanki wymienione w art. 59 § 1 u.p.e.a. nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej, która stanowi podstawę wystawienia zarządzenia zabezpieczenia. Nie godząc się z powyższym postanowieniem Skarżąca wniosła skargę do Sądu, zarzucając Dyrektorowi naruszenie art. 59 § 1 pkt 2 i 7 u.p.e.a., poprzez akceptację uchybień Organu egzekucyjnego polegających na odmowie umorzenia postępowania zabezpieczającego wykonawczego i w konsekwencji dalszego wykonywania w postępowaniu zabezpieczającym nieistniejącego obowiązku, co czyni to postępowanie niedopuszczalnym. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym kończących postępowanie lub podlegających zaskarżeniu zażaleniem postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym lub egzekucyjnym, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "Ppsa"), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem nieistotnym dla sprawy). Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Jako oczywiście trafny w kontekście argumentacji skargi uznać należy pogląd Dyrektora, że organ postępowania zabezpieczającego nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego zarządzeniem zabezpieczenia. Badanie takie zamieniłoby postępowanie zabezpieczające w kolejną fazę postępowania podatkowego. W postępowaniu zabezpieczającym nie można więc oceniać ponownie decyzji o zabezpieczeniu, gdyż naruszałoby to art. 29 § 1 ustawy. Postępowanie zabezpieczające prowadzone było na podstawie zarządzenia zabezpieczenia wystawionego wskutek wydania decyzji z dnia [...] marca 2017 r. Decyzja ta z mocy prawa była natychmiast wykonalna (art. 239c Ordynacji podatkowej). W toku tego postępowania zabezpieczającego nie można więc było ponownie ustalać, czy Spółka rzeczywiście nie uczestniczyła w tzw. karuzeli podatkowej, czy nie wystawiała tzw. pustych faktur, i czy decyzja o zabezpieczeniu jest prawidłowa. W efekcie przyjąć należy, że Spółka wadliwie rozumie pojęcie "niedopuszczalność egzekucji", zastosowane w art. 59 § 1 pkt 7 ustawy. Niedopuszczalność należy tu rozumieć jako generalną niedopuszczalność podmiotową lub przedmiotową, a nie jako egzekwowanie decyzji o zabezpieczeniu, która ewentualnie jest wadliwa. Organ prawidłowo wyjaśnił Skarżącej, że argumenty podniesione w skardze, a wcześniej we wniosku o umorzenie postępowania, powinny być raczej zgłoszone w odwołaniu od decyzji o zabezpieczeniu. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 Ppsa, oddalił skargę. Podstawą rozpoznania skargi w trybie uproszczonym był art. 149 pkt 3 Ppsa.