III SA/Wa 404/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Protokolant sekretarz sądowy Ewa Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi B.S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości postanowienia w sprawie pozostawienia zażalenia bez rozpatrzenia oddala skargę Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. uznał za bezzasadne ponaglenie z dnia 29 października 2012 r. złożone przez B. S. (dalej "Skarżący") na niezałatwienie w terminie, przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. , sprawy dotyczącej określenia wysokości zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne za 2009 r. W piśmie z dnia 14 maja 2013 r. Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, ponownie złożył ponaglenie dotyczące niezakończenia w terminie ww. sprawy. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. pozostawił bez rozpatrzenia powyższe ponaglenie z dnia 14 maja 2013 r. wyjaśniając, że Skarżący, pomimo wezwania (skierowanego do pełnomocnika) nie nadesłał pełnomocnictwa dla reprezentującego go pełnomocnika. Podstawą tego postanowienia był m.in. art. 169 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej, a doręczono je pełnomocnikowi "do wiadomości". W zażaleniu z dnia 3 lipca 2013 r. Skarżący, zarzucając naruszenie art. 169 § 1, art. 125 oraz art. 145 § 1 Ordynacji podatkowej, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Według Skarżącego Organ bezprawnie pozostawił ponaglenie bez rozpatrzenia, bowiem w aktach sprawy znajdowało się już prawidłowe pełnomocnictwo złożone do Organu przy piśmie z dnia 11 grudnia 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. powyższe zażalenie pozostawił bez rozpatrzenia wskazując, iż do akt sprawy nie zostało złożone, w terminie określonym w wezwaniu, pełnomocnictwo uprawniające pełnomocnika do reprezentowania Skarżącego w zakresie zażalenia z dnia 3 lipca 2013 r., choć wezwano do przedłożenia pełnomocnictwa. Zdaniem Organu, aby pełnomocnictwo mogło wywierać skutki w konkretnym postępowaniu, jego oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa musi zostać doręczony organowi prowadzącemu to postępowanie. Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że pełnomocnik nie przedłożył, stosownie do art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej, stosownego umocowania do działania w imieniu Skarżącego w sprawie wszczętej poprzez złożenie ww. zażalenia. Postanowienie doręczono także pełnomocnikowi "do wiadomości". W zażaleniu na powyższe postanowienie z [...] października 2013 r. Skarżący, zarzucając rażące naruszenie art. 169 § 1, art. 125, art. 121 § 1, art. 120 oraz art. 145 § 1 Ordynacji podatkowej, wniósł o uchylenie postanowienia w całości oraz o rozpatrzenie zażalenia. Skarżący zarzucił, iż Organ ponownie, bezprawnie, wezwał go do złożenia kolejnego pełnomocnictwa w sprawie, lekceważąc fakt, iż wymagane pełnomocnictwo zostało złożone do akt sprawy przy piśmie kierowanym do Organu z dnia 11 grudnia 2012 r. Podkreślił, że powyższe pełnomocnictwo swoim zakresem upoważniało pełnomocnika do działania we wszystkich jego sprawach. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r. uchylił w całości zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem ponaglenie jest specyficznym środkiem zaskarżenia, stanowiącym jednocześnie ochronę praw strony, lecz niebędącym typowym środkiem zaskarżenia i niemającym wpływu na merytoryczną stronę rozpatrywanej sprawy. Ponaglenie jest powiązane z postępowaniem merytorycznym, toczącym się przed organem, a konkretnie z oceną długości tego postępowania. Ma służyć ochronie praw strony w tym postępowaniu, a zatem nie stanowi odrębnej od niego sprawy. Powyższe, zdaniem Organu, powoduje, iż w przedmiotowej sprawie za akta sprawy należy uznać akta sprawy merytorycznej rozstrzyganej przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego W. . W konsekwencji, pełnomocnictwo złożone przez pełnomocnika, na etapie rozpatrywania przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. ponaglenia, dotyczyło wszystkich czynności dokonywanych w toczącym się postępowaniu wpadkowym i jest ważne w postępowaniu merytorycznym. Nie ma tu bowiem miejsca sytuacja rozpatrywania odrębnej sprawy w odrębnym postępowaniu, z uwagi na złożenie pełnomocnictwa do "akt sprawy" na etapie ponaglenia, gdyż de facto oceniane są akta sprawy zgromadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. i badana jest zasadność złożenia ponaglenia. Jest to ciągle ta sama sprawa, która toczy się przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego W. , a oceniana jest terminowość działania Organu właśnie w związku z tą sprawą i na podstawie akt tej sprawy. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie nie doszło jednak do rażącego naruszenia przepisów art. 120, art. 121 § 1, art. 125, art. 145 § 1 i art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, bowiem chociaż wydane w sprawie postanowienia o pozostawieniu ponaglenia i zażalenia bez rozpatrzenia były wynikiem odmiennego, niż dokonanego przez Skarżącego interpretowania pojęcia "akt sprawy", do których należy dołączyć pełnomocnictwo, to taka interpretacja nawet w przypadku późniejszego uznania jej za błędną nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Postanowienie doręczono pełnomocnikowi jako adresatowi. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie z dnia [...] grudnia 2013 r. Skarżący, reprezentowany przez tego samego pełnomocnika, wniósł o uchylenie postanowienia w części dotyczącej uzasadnienia i zobowiązanie Organu do uzupełnienia "decyzji" o uzasadnienie faktyczne i prawne. Skarżący zarzucił rażące naruszenie art. 210 § 4, § 1 pkt 6, art. 125, art. 187 § 1, w związku z art. 122, art. 121 § 1, art. 120, art. 145 § 1 i 2, art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej. Wskazał, że Organ nie uzasadnił nagłej zmiany swojego stanowiska, w konsekwencji czego uznał pełnomocnictwo udzielone dla pełnomocnika w zakresie wniesionego ponaglenia z dnia 14 maja 2013 r. Wskazał, że Organ jedynie zacytował konkretne przepisy prawa. Powyższe zaś uniemożliwia Skarżącemu ocenę prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia i zastosowanych w sprawie przepisów prawa, zwłaszcza wobec odmiennego traktowania pełnomocnika w tej sprawie przez ten sam Organ. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane wcześniej w postanowieniu z [...] grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym kończących postępowanie lub podlegających zaskarżeniu zażaleniem postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługiwała na uwzględnienie. Jak wynika z zaskarżonego postanowienia z [...] grudnia 2013 r., a nadto ze skargi, Strony są obecnie już zgodne co do tego, że pełnomocnictwo złożone do akt postępowania podatkowego uprawnia pełnomocnika także do reprezentowania swojego mocodawcy w incydentalnym postępowaniu w przedmiocie ponaglenia, uregulowanego w art. 141 Ordynacji podatkowej. Ponieważ Sąd ten zgodny pogląd Stron podziela, zbędne staje się szczegółowe jego uzasadnianie – wystarczające jest zatem powtórzenie za reprezentowanym przez profesjonalnego pełnomocnika Skarżącym, że pełnomocnictwo ocenia się według jego treści, zaś sprawa dotycząca określenia zobowiązania podatkowego obejmuje wszystkie incydentalne postępowania, które procesowo wiążą się z postępowaniem wymiarowym. Skoro zatem pełnomocnik złożył szerokie pełnomocnictwo ("...we wszystkich sprawach, w których jestem lub będę stroną dot. zobowiązań podatkowych..."), przy piśmie z 11 grudnia 2012 r., do reprezentowania Skarżącego, to Dyrektor powinien to pełnomocnictwo respektować także w trakcie postępowania w przedmiocie ponaglenia. Zresztą zdziwienie musi budzić fakt, że dysponując wskazanym pełnomocnictwem Organ rozpatrzył merytorycznie pierwsze ponaglenie (z 29 października 2012 r.), ale tego samego pełnomocnictwa nie uznał za wystarczające do merytorycznego rozpatrzenia kolejnego ponaglenia. Ze skargi wynikają zarzuty dotyczące wadliwego uzasadnienia postanowienia z [...] grudnia 2013 r., jako nie wyjaśniającego przyczyn, dla których Dyrektor "...nagle bez żadnego uzasadnienia..." zmienił swój pierwotny pogląd co do odrębności sprawy w przedmiocie ponaglenia. Sąd stwierdza jednak, że Organ po prostu ten pogląd zmienił na dokładnie odpowiadający poglądowi Skarżącego, czyli na prawidłowy, zaś ze skargi wynika oczekiwanie, że Dyrektor przedstawi szczegółowo proces psychicznej i intelektualnej ewolucji swojego stanowiska. Tymczasem art. 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 Ordynacji podatkowej zobowiązują organ do wyjaśnienia podstawy prawnej swojego rozstrzygnięcia, a nie do podawania przyczyn, dla których organ prezentował wcześniej pogląd wadliwy. Skoro Dyrektor ten wadliwy pogląd zmienił, to art. 233 § 1 pkt 2 Ordynacji zobowiązywał go do zweryfikowania swojego wadliwego poglądu i uchylenia wadliwego postanowienia. Nie jest istotne, czy postanowienie z [...] października 2013 r. naruszało prawo w stopniu zwykłym, czy kwalifikowanym. W zwykłym postępowaniu w przedmiocie zażalenia uchyla się postanowienie, które było przedmiotem zażalenia, nawet wtedy, gdy rażąco naruszało ono prawo. Nie stwierdza się nieważności takiego postanowienia. Nie jest też istotne, czy wydawane postanowienia w postępowaniu w trybie ponaglenia pełnomocnik otrzymywał jedynie "do wiadomości", czy jako ich adresat. Bezspornie wszystkie postanowienia faktycznie otrzymał także pełnomocnik, i w ich wyniku terminowo wnosił zażalenia. To faktyczne doręczenie skutkowało wprowadzeniem postanowień do obrotu prawnego. Uchylenie postanowienia z [...] października 2013 r. spowodowało, że otwarła się możliwość merytorycznego rozpatrzenia zażalenia z 3 lipca 2013 r. na postanowienie z [...] czerwca 2013 r. Mając powyższe na uwadze, uznając, że zaskarżone postanowienie jest wyrazem koniecznej weryfikacji pierwotnie wadliwego stanowiska Dyrektora co do umocowania pełnomocnika, Sąd, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.