III SA/Wa 407/18
PostanowienieWSA w Warszawie2018-05-16
Skład orzekający: Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, znajdująca się w trudnej sytuacji finansowej, posiadająca dochody z zasiłków celowych, niepełnosprawna i bezrobotna, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie prawa do sądu osobom, których sytuacja finansowa uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania. W przypadku osoby fizycznej, która jest bezrobotna, niepełnosprawna, utrzymuje się z zasiłków celowych i posiada zajęcia egzekucyjne, zwolnienie od wpisu od skargi jest uzasadnione, gdy kwota wpisu przekracza jej możliwości finansowe.Stan faktyczny
Skarżący Z.D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację finansową, niepełnosprawność i bezrobocie. Przedstawił dokumenty potwierdzające otrzymywanie zasiłków, orzeczenie o niepełnosprawności, PIT, wyciąg z rachunku bankowego oraz dokumenty dotyczące zajęć egzekucyjnych. Referendarz sądowy ocenił sytuację materialną skarżącego i uznał, że kwota wpisu od skargi przekracza jego możliwości finansowe.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od wpisu od skargi. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od lipca do grudnia 2015 r. postanawia 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżący – Z. D., na urzędowym formularzu PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący wskazał, że znajduje się w złej sytuacji finansowej. Jego źródłem utrzymania są zasiłki przyznawane przez Prezydenta W. oraz Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] m.in. na opłatę energii elektrycznej, żywności, odzieży, leków i leczenia. Skarżący otrzymuje także pomoc rodziny. Skarżący jest osobą niepełnosprawną. Nie posiada majątku. Gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie. Jest zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku. Do kosztów miesięcznego utrzymania Skarżący zaliczył: spłatę kredytu – 388 zł, media – 80 zł, telefon – 69,90 zł, leki – 100 zł.
Na wezwanie referendarza sądowego Skarżący nadesłał decyzje Prezydenta W. przyznające zasiłki na zakup żywności, świadczenie z powodu niepełnosprawności, na zakup leków, na zakup kurtki i obuwia, na opłatę energii elektrycznej. Skarżący przedstawił również orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, PIT-37, z którego wynika, że w 2017 r. Skarżący uzyskał dochód w kwocie 2.600 zł, a w 2016 r. 110.984,52 zł, wyciąg z rachunku bankowego, rachunki miesięcznych opłat, zawiadomienie o zajęciu wierzytelności, wezwanie do zapłaty kwoty 9.973,15 zł, pozew o zapłatę, zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego.
Uwzględniając powyższe zważono, co następuje:
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych.
Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania.
W rozpoznawanej sprawie Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy
w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej – "P.p.s.a."), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych (podkreślenie własne) kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Rozpoznając sprawę należało zatem w pierwszej kolejności odnieść się
do argumentacji przedstawionej we wniosku i dokonać analizy sytuacji majątkowej Skarżącego oraz jego zdolności płatniczych w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych.
Zauważyć należy, że na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych
w niniejszej sprawie zaliczyć należy wpis od skargi w wysokości 1.500 zł.
Oceniając aktualną sytuację finansową Skarżącego, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że powyższa kwota przekracza jego możliwości finansowe, zwłaszcza z uwagi na zajęcia egzekucyjne oraz brak dochodów.
Z oświadczeń złożonych przez Skarżącego wynika, że Skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i utrzymuje się wyłącznie z zasiłków przyznanych na zakup żywności, leków, odzieży, opłat za energię elektryczną. Ponadto Skarżący jest osobą niepełnosprawną.
W związku z powyższym, referendarz sądowy uznał, że sytuacja finansowa Skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi.
Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło