III SA/Wa 408/18
PostanowienieWSA w Warszawie2018-05-21
Skład orzekający: Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja finansowa wnioskodawcy, obejmująca brak dochodów, status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, niepełnosprawność, otrzymywanie zasiłków celowych oraz zajęcia egzekucyjne, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi?Ratio decidendi
Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie prawa do sądu osobom, których sytuacja finansowa uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania. Wnioskodawca, będący osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, niepełnosprawną, utrzymującą się z zasiłków celowych i posiadającą zajęcia egzekucyjne, wykazał brak możliwości poniesienia kosztów wpisu od skargi, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w tym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący Z.D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację finansową, niepełnosprawność, brak majątku i dochodów, a jedynie zasiłki celowe i pomoc rodziny. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające jego sytuację, w tym decyzje o przyznaniu zasiłków, orzeczenie o niepełnosprawności, PIT, wyciąg z rachunku bankowego oraz dokumenty dotyczące zajęć egzekucyjnych. Wpis od skargi wynosił 1.500 zł.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od wpisu od skargi. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do maja 2016 r. postanawia 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżący – Z. D. , na urzędowym formularzu PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący wskazał, że znajduje się w złej sytuacji finansowej. Jego źródłem utrzymania są zasiłki przyznawane przez Prezydenta W. oraz Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] m.in. na opłatę energii elektrycznej, żywności, odzieży, leków i leczenia. Skarżący otrzymuje także pomoc rodziny. Skarżący jest osobą niepełnosprawną. Nie posiada majątku. Gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie. Jest zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku. Do kosztów miesięcznego utrzymania Skarżący zaliczył: spłatę kredytu – 388 zł, media – 80 zł, telefon – 69,90 zł, leki – 100 zł.
Na wezwanie referendarza sądowego Skarżący nadesłał decyzje Prezydenta W. przyznające zasiłki na zakup żywności, świadczenie z powodu niepełnosprawności, na zakup leków, , na opłatę energii elektrycznej (w aktach sprawy o sygn. akt III SA/Wa 407/18 znajduje się decyzja przyznająca świadczenie na zakup kurtki i obuwia). Skarżący przedstawił również orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, PIT-37, z którego wynika, że w 2017 r. Skarżący uzyskał dochód w kwocie 2.600 zł, a w 2016 r. 110.984,52 zł, wyciąg z rachunku bankowego, rachunki miesięcznych opłat, zawiadomienie o zajęciu wierzytelności, wezwanie do zapłaty kwoty 9.973,15 zł, pozew o zapłatę, zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego.
Uwzględniając powyższe zważono, co następuje:
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych.
Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania.
W rozpoznawanej sprawie Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy
w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej – "P.p.s.a."), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych (podkreślenie własne) kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Rozpoznając sprawę należało zatem w pierwszej kolejności odnieść się
do argumentacji przedstawionej we wniosku i dokonać analizy sytuacji majątkowej Skarżącego oraz jego zdolności płatniczych w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych.
Zauważyć należy, że na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych
w niniejszej sprawie zaliczyć należy wpis od skargi w wysokości 1.500 zł.
Oceniając aktualną sytuację finansową Skarżącego, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że powyższa kwota przekracza jego możliwości finansowe, zwłaszcza z uwagi na zajęcia egzekucyjne oraz brak dochodów.
Z oświadczeń złożonych przez Skarżącego wynika, że Skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i utrzymuje się wyłącznie z zasiłków przyznanych na zakup żywności, leków, odzieży, opłat za energię elektryczną. Ponadto Skarżący jest osobą niepełnosprawną.
W związku z powyższym, referendarz sądowy uznał, że sytuacja finansowa Skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi.
Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło