III SA/Wa 4099/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od czerwca do października 2013 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący – R. M. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał, że uzyskuje miesięczny dochód w wysokości 1.413,48 zł netto, zgodnie z umową o pracę. Z kolei jako swoje miesięczne wydatki podał: kredyt mieszkaniowy (rata) 1.704,31 zł, utrzymanie mieszkania 400 zł, własne koszty utrzymania 800 zł, koszty leczenia 300 zł. Do majątku zaliczył mieszkanie o pow. 49 m². Do wniosku Skarżący dołączył kopie: umowy o pracę, zawiadomienia o wysokości rat, zwolnienia lekarskiego i skierowania do poradni specjalistycznej, wyroku z [...] października 2007 r. ustanawiającego rozdzielność majątkową pomiędzy Skarżącym i jego żoną. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący wyjaśnił, że uzyskiwał w 2017 r. dochody z różnych źródeł, w tym z umowy o pracę oraz z działalności jako biegły sądowy. Nadto w 2015 r. uzyskał dochód ze sprzedaży akcji [...] S.A. w wysokości ok. 40.000 zł. Z pieniędzy tych, które Skarżący trzyma w gotówce, pokrywane są niektóre zobowiązania i wydatki. Podniósł, że z załączonych wyciągów bankowych wynikają wszystkie jego dochody i wydatki. Wskazał, że zamieszkuje sam i samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Z żoną jest w separacji. Skarżący podkreślił, że aktualnie podstawowym jego dochodem jest wynagrodzenie biegłego sądowego. Jego wysokość zależy od ilości zleconych spraw. Z końcem 2017 r. przestał natomiast pełnić funkcję prezesa zarządu W. . Do pisma załączono: świadectwo pracy, zaświadczenie o wysokości dochodu za 2016 r., potwierdzenie stanu zadłużenia w banku, umowę sprzedaży udziałów z 2016 r., zaświadczenie o wysokości opłaty za mieszkanie, wyciągi bankowe, zaświadczenie o zgłoszeniu do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od ogólnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.", zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że udzielenie stronie prawa pomocy sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienia NSA z: 23 stycznia 2013 r. I FZ 2/13 oraz II FZ 1017/12; 10 stycznia 2013 r. II FZ 1005/12). Strona powinna zatem wykazać przez złożenie stosownych dokumentów w postaci rachunków, wyciągów bankowych, zaświadczeń itp., że jej sytuacja materialna uniemożliwia lub utrudnia w istotny sposób dostęp do Sądu. W ocenie referendarza sądowego Skarżący warunku tego nie spełnił. Nie sposób bowiem nie zauważyć występujących w jego oświadczeniach nieścisłości. Po pierwsze w formularzu PPF Skarżący jednoznacznie wskazał, że jego jedynym dochodem jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.413,48 zł netto i że nie posiada oszczędności, podczas gdy w piśmie z 8 lutego 2018 r. wyjaśnił, iż w 2017 r. uzyskiwał "dochody z różnych źródeł", w tym z działalności jako [...] . Nadto okazało się, że Skarżący posiada jednak oszczędności, które "trzyma w gotówce". Źródłem ich pochodzenia jest sprzedaż w 2015 r. akcji za cenę 40.000 zł. Po drugie Skarżący mija się z prawdą wskazując, iż wynagrodzenie na rzecz pełnomocnika wypłacone w październiku 2017 r. za "postępowanie przed organami podatkowymi oraz przed WSA" wynosi 2.040 zł brutto. Pobieżna tylko analiza operacji dokonywanych na rachunku bankowym Skarżącego przeczy bowiem temu oświadczeniu. Wynika z niej mianowicie, że w okresie wcześniejszym pełnomocnik nie dość, że otrzymał wynagrodzenie za inne jeszcze niż wymienione wyżej czynności (przykładowo za stawiennictwo tudzież bytność w Sądzie w S. czy pismo do Sądu Apelacyjnego w L. to również wypłacono mu je za prowadzenie sprawy podatkowej. Wypłaty te opiewały na łączną kwotę 2.160 zł. Po trzecie Skarżący nie podał jakim konkretnie dochodem dysponuje. Poprzestał jedynie na wskazaniu, że "uzyskiwał w 2017 r. dochody z różnych źródeł, w tym z umowy o pracę oraz działalności jako biegły sądowy", zaś aktualnie podstawowym dochodem jest ta ostatnia, a jego wysokość "zależna jest od ilości zleconych spraw". Ujawnił również, że "trzyma w gotówce" środki uzyskane ze sprzedaży akcji. Stanu tych oszczędności jednak nie podał. Nie wiadomo zatem jakiego rzędu te oszczędności są. W kwestii wysokości dochodów ograniczył się natomiast do nadesłania umowy o pracę, z której wynika, że wynagrodzenie z tego tytułu wynosiło 1.413,48 zł netto, a także wskazał, iż "szczegółowy wykaz ... dochodów...wynika z wyciągów z rachunków bankowych". Tymczasem to wnioskujący o przyznanie prawa pomocy obowiązany jest wskazać i udokumentować wysokość miesięcznych dochodów. W niniejszej sprawie obowiązek wyliczenia tego dochodu Skarżący próbuje przerzucić na Sąd. Trudno natomiast oczekiwać, by Sądowi – bardziej niż ubiegającej się o to stronie - zależało na wykazaniu, że poniesienie kosztów postępowania nie jest w jej przypadku możliwe. Ustawodawca wyraźnie obowiązkiem tym obciążył wnioskodawcę. W efekcie nie wiadomo jakimi de facto środkami Skarżący dysponuje. Zwłaszcza, iż na rachunku w banku [...] S.A. odnotowano wpłaty gotówkowe, zaś w [...] wpłaty depozytowe, których źródeł Skarżący nie ujawnił. Powyższe potwierdza, że Skarżący nie przedstawił należycie swojej sytuacji finansowej. Nawet jednak bazując na tych informacjach, które udzielił nie sposób przyjąć, że Skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie. Aktualnie ciąży na nim obowiązek opłacenia pięciu skarg, od których łączna kwota wpisów wynosi 2.500 zł. Zdaniem referendarza sądowego kwotę taką Skarżący jest w stanie wygospodarować. Posiada mianowicie stałe źródło dochodu oraz oszczędności, z których pokrywa m. in. zobowiązania i wydatki, w tym wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru. Referendarz sądowy nie widzi powodu, dla którego ze środków tych nie mógłby sfinansować także kosztów zainicjowanego przez siebie postępowania sądowego. Z tych wszystkich względów uznać należało, że Skarżący nie wykazał, iż jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie. W tej sytuacji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.