III SA/Wa 4120/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.G. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M.G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od listopada 2014 r. do lutego 2015 r. postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji M.G. (dalej: "Skarżący") złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] października 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od listopada 2014 r. do lutego 2015 r. Pismem z dnia 30 stycznia 2018 r. Skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości z uwagi na zachodzące niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że zaskarżoną decyzją określono mu wysokość zobowiązania podatkowego w wysokości 10.994.714 zł. Skarżący podniósł, że jest również stroną w innych postępowaniach toczących się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, w których także złożył wnioski o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, które zostały rozpatrzone pozytywnie. Wskazał ponadto, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. określił mu przybliżone kwoty zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2014 r. do maja 2014 r. w łącznej wysokości 14.237.317 zł i odsetki z zwłokę od tych zobowiązań na dzień wydania decyzji w łącznej wysokości 1.884.754 zł. Powyższe kwoty zostały zabezpieczone na majątku Skarżącego na podstawie wydanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. zarządzenia zabezpieczenia z dnia 7 grudnia 2015 r. Wraz z zarządzeniem ww. Naczelnik wystosował zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych, a także zawiadomienie o zajęciu udziału w spółce. Z kolei na podstawie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w O. określającej wysokość zobowiązania podatkowego w VAT za okres od marca do listopada 2014 r. wystawiono też tytuły wykonawcze, na podstawie których wystosowano zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych. W związku z przeprowadzonymi czynnościami Skarżącemu zajęto wszelkie środki pieniężne zgromadzone na rachunkach bankowych w wysokości [...] zł. W rezultacie Skarżący nie dysponuje praktycznie żadnymi środkami majątkowymi, a bilans uzyskiwanych przez niego i jego małżonkę dochodów i wydatków ponoszonych na utrzymanie gospodarstwa domowego pozostaje ujemny. Skarżący wskazał jednocześnie, że postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec jego majątku zostało umorzone w wyniku stwierdzenia, że w toku tego postępowania nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Skarżący podkreślił ponadto, że w wyniku działań Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. nie posiada w chwili obecnej jakiegokolwiek majątku, którym mógłby swobodnie rozporządzać, a zobowiązanie podatkowe określone w kwocie 11 mln zł wykracza poza jego możliwości finansowe. Ponadto Skarżący za zasadne uznał wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na skierowanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. wobec G. sp. z o.o. powództwa o uznanie za bezskuteczne dokonanych z nim czynności prawnych obejmujących zawarcie umowy ww. spółki. Stwierdzenie bezskuteczności tych czynności prawnych będzie miało doniosłe znaczenie dla obu stron transakcji, w tym również wobec osoby trzeciej, czyli G. sp. z o.o., której byt prawny może zostać wskutek tego unicestwiony. Do wniosku Skarżący załączył zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, zawiadomienia o zajęciu zabezpieczającym udziałów w spółce, postanowienie umarzające postępowanie egzekucyjne, wniosek Naczelnika Urzędu Skarbowego o orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej, powództwo Skarbu Państwa o uznanie za bezskuteczne dokonanych czynności prawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", po przekazaniu skargi sądowi, o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności orzeka ten sąd. Postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania aktu lub czynności sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym, o czym stanowi art. 61 § 5 p.p.s.a. Orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania zaskarżonego aktu sąd ocenia czy w sprawie zaszły przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. - niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, iż o wstrzymaniu wykonania decyzji sąd może orzec tylko wtedy, jeżeli wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Podkreślić należy także, iż instytucja wstrzymania wykonania decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Złożenie wniosku nie oznacza jednak automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dokonując oceny zasadności wniosku w rozpoznawanej sprawie, Sąd wziął przede wszystkim pod uwagę fakt, że Skarżący w związku z zajęciem wszelkich środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych w wysokości [...] zł, nie dysponuje w chwili obecnej praktycznie żadnymi środkami finansowymi, a bilans uzyskiwanych przez niego i jego małżonkę dochodów i wydatków ponoszonych na utrzymanie gospodarstwa domowego pozostaje ujemny. Powyższe potwierdza, iż Skarżący nie posiada w chwili obecnej jakiegokolwiek majątku, którym mógłby swobodnie rozporządzać, który umożliwiłby mu dokonanie zapłaty należnego zobowiązania bez uszczerbku dla bieżącego funkcjonowania oraz prowadzonej działalności. Wprawdzie nałożony na Skarżącego obowiązek ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia są odwracalne, to w ocenie Sądu, skutków zapłaty należności pieniężnej, które co do zasady są odwracalne, nie można jednak rozpatrywać w oderwaniu od jej wysokości, która w okolicznościach konkretnego przypadku, może wpłynąć na uzasadnione przypuszczenie zakończenia przez Skarżącego prowadzenia działalności gospodarczej. W ocenie Sądu zgodzić się należy ze stanowiskiem Skarżącego, że wykonanie decyzji może w rezultacie skutkować postawieniem jego firmy w stan upadłości. Z zestawienia kwoty wymaganego zobowiązania podatkowego Skarżącego z ogólną sytuacją majątkową przedstawioną we wniosku o przyznanie prawa pomocy, w tym wysokością środków finansowych, którymi może dysponować, wynika, że wykonanie zaskarżonej decyzji, zanim zostanie zbadana jej legalność, doprowadzić może do faktycznego unicestwienia prowadzonej przez niego działalności. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że tut. Sąd w postanowieniu z dnia 23 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 3508/16 uznał, że: "Skarżący nie dysponuje obecnie praktycznie żadnymi środkami majątkowymi z uwagi na zajęcie ich w wyniku postępowań zabezpieczających i wykonawczych. Bilans uzyskiwanych przez Skarżącego i jego małżonkę dochodów i wydatków ponoszonych na utrzymanie gospodarstwa domowego pozostaje ujemny. Uzupełniany jest niewielkimi darowiznami od członków rodziny." Z powyższego wynika, że w sytuacji postawienia prowadzonej przez Skarżącego działalności w stan upadłości i późniejszego uchylenia zaskarżonej decyzji, zwrot wyegzekwowanego świadczenia nie przywróciłby rzeczy do stanu pierwotnego. W ocenie Sądu, powyższe okoliczności stanowią podstawę do stwierdzenia, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla Skarżącego znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Tym samym uznać należało, że w sprawie zaistniały podstawy do udzielenia mu ochrony tymczasowej do czasu, gdy zaskarżona decyzja zostanie zbadana pod kątem zgodności z prawem. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd postanowił, jak w sentencji.