III SA/Wa 4124/17

Dnia 27 marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Olesińska, po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi P.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] września 2017 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia skargi. P.S. (dalej "skarżący"), reprezentowany przez ojca Z.S., wniósł w dniu 24 listopada 2017 r. (data nadania pocztowego) skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] września 2017 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych, wraz z wnioskiem o przywróceniu terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wskazano, że Z.S. przebywał w więzieniu, zaś jego rodzina była przedmiotem różnych ataków. Skarżący wskazał, że jego rodzina pozostawała w trudnej sytuacji finansowej po umieszczeniu w zakładzie karnym ojca skarżącego, więc nie było go stać na opłacenie profesjonalnej pomocy prawnej. Zaskarżona decyzja, wraz z prawidłowym pouczeniem o trybie i terminie wniesienia skargi, została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 2 października 2017 r., o czym świadczy znajdujące się w aktach administracyjnych urzędowe poświadczenie doręczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie natomiast z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. We wniosku tym strona zobowiązana jest do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, w myśl art. 87 § 2 p.p.s.a. Stosownie do art. 25 § 1 p.p.s.a. osoba fizyczna, osoba prawna lub organ administracji publicznej mają zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa). Zgodnie z art. 26 § 1 p.p.s.a. zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych (zdolność procesową) mają osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych, osoby prawne oraz organizacje społeczne i jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 25. Wyjaśnić trzeba, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Dlatego przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody nagłej i nie do przezwyciężenia, tj. takiej, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z 14 stycznia 2000r., sygn. akt I SA/Gd 794/99, LEX nr 40381). Jak wyżej wskazano, zaskarżoną decyzję doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 2 października 2017 r., o czym świadczy urzędowe poświadczenie doręczenia. Skoro ustawowy termin do wniesienia skargi wynosi 30 dni od daty doręczenia decyzji, to tym samym skarżący powinien ją złożyć najpóźniej w dniu [...] listopada 2017 r. (1 listopada 2017 r. był dniem wolnym od pracy). W rozpoznawanej sprawie, pomimo właściwego pouczenia, skarga została nadana w dniu 24 listopada 2017 r. W ocenie Sądu opisane we wniosku okoliczności nie dawały podstaw do stwierdzenia, że uchybienie terminowi do wniesienia skargi nastąpiło bez winy strony skarżącej. Okoliczność przebywania ojca skarżącego w zakładzie karnym nie mogła uniemożliwić skarżącemu złożenie skargi osobiście. Skarżący jest osobą fizyczną, mającą zdolność do występowania przed sądem administracyjnym jako strona. Nie zostały wykazane żadne okoliczności, które negowałyby zdolność skarżącego do podejmowania czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych (zdolność procesową) tj. ograniczona zdolność do czynności prawnych prowadząca do konieczność występowania w imieniu skarżącego przedstawiciela ustawowego. Nie istniała więc potrzeba, aby skarżącego reprezentował w postępowaniu sądowoadministracyjnym ojciec. Podobnie brak środków finansowych na skorzystanie z usług profesjonalnego pełnomocnika nie mógł mieć wpływu na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu. Zdolność procesowa to prawo podmiotu wyposażonego w zdolność sądową do samodzielnego (w wypadku osób fizycznych – osobiście albo przez pełnomocnika) podejmowania czynności procesowych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W wypadku takich czynności procesowych, jak sporządzenie i wniesienie skargi, skarżący mógł wykonać je osobiście. Skarżący nie miał obowiązku działać przez zawodowych pełnomocników (adwokatów, radców prawnych, w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanych z tymi obowiązkami – również doradców podatkowych). W przypadku gdyby skarżący uważał, że w jego sytuacji potrzebowałby, aby reprezentował go profesjonalny pełnomocnik i wykazałby, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - skarżący wraz ze skargą, lub w czasie postępowania, mógłby złożyć wniosek o prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wskazane przez skarżącego okoliczności uchybienia terminowi związane z trudną sytuacją majątkową nie zostały poparte żadnymi dowodami, ani w żaden sposób uprawdopodobnione. Skarżący nie wskazał również w jaki sposób taka sytuacja finansowa mogłaby oddziaływać na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu do złożenia skargi (oprócz trudności w opłaceniu profesjonalnej pomocy prawnej). Podobnie, nie sprecyzowano również jakie ataki skierowane do rodziny skarżącego oraz w jaki sposób, miałyby wpłynąć na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu do złożenia skargi. Zdaniem Sądu, strona skarżąca nie dochowała należytej staranności przy prowadzeniu swych spraw, jakiej w danych okolicznościach można by od niej oczekiwać. Strona skarżąca mogła była przewidzieć przebieg czynności procesowych i zorganizować się w sposób umożliwiający wniesienie skargi w terminie. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi i dlatego na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 p.p.s.a., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi.