III SA/Wa 4124/17

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 13/6/2018 r po rozpoznaniu wniosku P. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia z [...]/9/2017 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych p o s t a n a w i a odmówić Stronie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie 1) Zgodnie z art. 245 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). 2) Strona Skarżąca P. S., działając wpierw poprzez ojca (pismo z 18 kwietnia 2018 r. o zwolnienie od opłaty od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu), a następnie – z udziałem profesjonalnego pełnomocnika, wnioskiem na formularzu PPF, zwróciła się przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych z uwagi na sytuację finansową oraz konieczność zabezpieczenia dalszej egzystencji. Zamieszkuje wraz z matką, która nie osiąga dochodów, zaś ojciec przebywa w areszcie śledczym, natomiast uzyskane wykształcenie nie pozwala Stronie na szybkie podjęcie pracy. Wskazała (rubryka 8), że ma "rozdzielność majątkową z żoną", co tym bardziej może czynić sytuację Strony – dramatyczną. 3) Strona została wezwana o złożenie wyciągów z (jej) rachunków bankowych i nadto o udzielenie innych informacji o stanie majątkowym, w tym odpisów z wyciągów z rachunków bankowych ojca i matki, wykazanie przyczyn, dla których Strona nie podejmuje pracy zarobkowej, zestawienia dochodów i wydatków zadeklarowała uczestnictwo w kosztach postępowania w wysokości 500 zł. Bezskutecznie w przeważajacym zakresie, ponieważ nie złożyła – m.in. - wyciągów z rachunków bankowych ojca, czy kalkulacji kosztów życia, lecz – szczęśliwie - zadeklarowała gotowość do uiszczenia kosztów sądowych w wysokości 500 zł (beatius est magis dare, quam accipere). 3) Spór w sprawie dotyczy tego, czy sposób zagospodarowania przychodem w wysokości niespełna 1 mln. zł z tytułu zbycia nieruchomości uprawnia Stronę do skorzystania z ulgi podatkowej. Jedyny jednakże wymagany na obecnym etapie koszt sądowy, to wpis od zażalenia (od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu) w kwocie 100 zł w badanej przez urzędnika sądowego sprawie. Do tego zakresu prawa pomocy, tj kosztów wymagalnych, referendarz sądowy ograniczył rozpoznanie wniosku, z uwagi na to, ze zarówno sytuacja finansowa Strony może zmieniać się (zadeklarowała poszukiwanie pracy), jak i – być może – Strona zadecyduje o szczegółowym wyjaśnieniu jej sytuacji finansowej, zgodnie z treścią wezwania. Przedwczesne zatem byłoby orzekanie na podstawie nie w pełni wykazanej sytuacji finansowej Strony o jej zdolności do poniesienia wszystkich "potencjalnie" wymaganych kosztów w sprawie, ponieważ podjęta ocena mogłaby nosić – ale jedynie w odczuciu Strony - znamiona jej pokrzywdzenia. Referendarz sądowy, choć na tym etapie postępowania daje wiarę twierdzeniom Strony o jej subiektywnym odczuciu, co do nienajlepszej sytuacji życiowej, to uważa, że nie zostało wykazane, że stan majątkowy nie umożliwia jej pokrycia wpisu od zażalenia we wskazanej kwocie. Przykładowo, skoro matka Strony nie osiąga żadnych dochodów, to niepoznawalne pozostały źródła, z których utrzymuje syna – przecież Skarżący zadeklarował (pod rygorem odpowiedzialności karnej), że to matka go utrzymuje. Stąd podejrzenie o niepełnym wykazaniu sytuacji życiowej, co skutkować musi odmową przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie to nie może być traktowane jako przejaw pokrzywdzenia Strony, ponieważ Skarżący sam obiecał – mimo podnoszonego uprzednio braku dochodu oraz środków finansowych w dyspozycji matki i kontaktu z ojcem jak też "samodzielnych" źródeł przychodu – że jest w stanie pokryć koszty postępowania w wysokości 500 zł, tj. w wysokości pięciokrotnie przekraczającej wysokość wpisu od zażalenia na postanowienie. W obliczu wzmiankowanego faktu i niewykazania sytuacji życiowej rozstrzygnięcie w sprawie nie może być inne. 4) Dlatego, urzędnik sądowy, szanując decyzję Skarżącego, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., zadecydował jak w sentencji.