III SA/Wa 414/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Alojzy Skrodzki (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Agata Zdunek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2012 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w opłacie targowej oddala skargę Decyzją z [...] marca 2011 r. Prezydent W. określił J. P. (dalej - "Skarżąca") wysokość zobowiązania podatkowego w opłacie targowej w związku z prowadzeniem sprzedaży w dniach 18.09.2010r., 09.10.2010r., 26.10.2010r. i 26.11.2010r. (4 dni) przy ul. Z., w kwocie 1.600 zł. Organ I instancji wskazał, iż przeprowadzone postępowanie podatkowe potwierdziło, że Skarżąca w ww. dniach prowadziła działalność handlową tj. sprzedaż artykułów przemysłowych. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał przepis art. 15 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm., - dalej "u.p.o.l.") oraz uchwałę Nr LII/1600/2009 Rady Miasta W. z dnia 16 kwietnia 2009 r. w sprawie zasad ustalania i poboru oraz terminów płatności i wysokości stawek opłaty targowej (Dz.Urz. Woj. Mazow. z 2009 r. Nr 70, poz. 1863 ze zm., dalej "uchwała Rady m. W."). Od powyższej decyzji Skarżąca się odwołała. W uzasadnieniu odwołania opisała swoją trudną sytuację życiową, majątkową i zdrowotną. Ponadto zakwestionowała prawidłowość sporządzonych protokołów i wskazała na fikcyjność wystawionych "mandatów". Decyzją z [...] listopada 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W.. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z § 8 uchwały Rady W., pobór opłaty targowej na terenie Miasta W. następuje w drodze inkasa. Terminem płatności opłaty targowej jest dzień, w którym dokonywana jest sprzedaż (§ 2). Z kolei wysokość dziennych stawek opłaty targowej określa załącznik nr 1 do Uchwały, przy czym zgodnie z przepisem § 3 i 4 wysokość dziennej stawki opłaty targowej uzależniona jest od : strefy, w której prowadzony jest handel, formy sprzedaży, asortymentu, a w przypadku dokonywania sprzedaży w różnych formach lub różnego asortymentu, dla których stosowane są różne stawki opłaty targowej, pobiera się najwyższą ze stawek, a dla których stosowane są te same stawki opłaty targowej, pobiera się jedną ze stawek. Dodatkowo przepis § 6 ustala podział m. W. na strefy. Organ II instancji wskazał również, że stosownie do art. 15 u.p.o.l. warunkiem obciążenia danego podmiotu opłatą targową, jest dokonywanie przez nią sprzedaży na targowisku. Przy czym należy zauważyć, że ustawodawca definicję "targowiska" ujął bardzo szeroko i są nimi zarówno te miejsca, które zostały przez władze gminne zorganizowane (wyznaczone) jako place targowe, ale również i miejsca do tego organizacyjnie nie przystosowane. Z kolei z załączonych do akt niniejszej sprawy protokołów z odmowy uiszczenia opłaty targowej wynika, że w dniach 18.09.2010r., 09.10.2010r., 26.10.2010r., 26.11.2010 r. Skarżąca dokonywała sprzedaży artykułów przemysłowych. Odmówiła przy tym ich podpisania oraz przyjęcia. Organ odwoławczy zauważył, że Skarżąca mimo, iż kwestionuje ustalenia protokołu, to jednocześnie w piśmie z dnia 20.12.2010 r. podniosła, że “w dniu 9.10.2010 r. na obecnych sprzedających mandat został wystawiony tylko jej, podobnie w dniu 26.11.2010r., gdzie na 24 osoby pod blokiem [...] przy ul. Z. wystawiono mandat tylko jej". Pisze przy tym, że nie prowadziła sprzedaży w tych dniach "bo kobiety stojące i sprzedające wokół niej ostrzegają i pomagają jej nakryć wózek". Mając powyższe na uwadze organ II instancji stanał na stanowisku, iż na Skarżacej ciążył obowiązek uiszczenia opłaty targowej wg stawki dziennej określonej uchwałą Rady W., o którym mowa w art. 15 ust. 1 i 2 w zw. z art. 19 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. Na poparcie swojego stanowiska organ powołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 1997r. sygn. akt I SA/Po 936/96. Pismem z 4 stycznia 2010 r. Skarżąca wniosła skargę na powyższą decyzję SKO w W.. W skardze wniosła o umorzenie "bezpodstawnie nałożonych na nią mandatów" z uwagi na podeszły wiek, zły stan zdrowia, brak wiedzy prawniczej oraz bardzo trudną sytuację materialną. Powyższe okoliczności szczegółowo opisała. Dodatkowo, ponownie zakwestionowała wiarygodność wystawionych protokołów. Wskazała na naruszenie przez organ przepisów art. 67a § 1 pkt 3, 49 § 1 i 2, art. 53 § 1 i 4, art. 54 § 1 pkt 5, art. 56 § 1, art. 57 § 1-4, art. 63 § 1, art. 207 i art. 226 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę SKO w W. wniosło o jej oddalenie. Organ wskazał, iż przedmiotem niniejszego postępowania była decyzja organu I instancji określająca Skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu opłaty targowej, nie zaś kwestia odmowy udzielenia ulgi podatkowej w formie umorzenia. Argumenty dotyczące sytuacji majątkowej, życiowej i zdrowotnej nie mogły być w tym postępowaniu uwzględnione, gdyż to nie było przedmiotem postępowania odwoławczego. Odnosząc się zaś do kwesti "wystawionych mandatów" organ wyjaśnił, że z załączonych do akt protokołów z odmowy uiszczenia opłaty targowej jednoznacznie wynika, że we wskazanych dniach Skarżąca dokonywała sprzedaży artykułów przemysłowych w miejscach do tego niewyznaczonych. Odmówiła przy tym ich podpisania i przyjęcia. Załączone protokoły odzwierciedlają dokonane czynności i ustalenia z uwzględnieniem miejsca, daty i godziny. Pismem z 2 lipca 2010 r. pełnomocnik Skarżacej - adwokat M. S. uzupełniła skargę. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów o postępowaniu mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 15, art. 67a § 1 pkt 3, art. 121, art. 122, art. 171 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez nierozpoznanie istoty sprawy, naruszenie zasady zaufania obywatela do państwa, naruszenie zasady legalizmu, co skutkowało brakiem przekazania do rozpoznania wniosku o umorzenie zaległości podatkowej zgłoszonego w odwołaniu. Pełnomocnik podniosła, iż odwołanie Skarżącej zawierało obok środka zaskarżenia, sformułowany wprost wniosek o umorzenie zaległości podatkowej, który nie został rozpozany. W ocenie pełnomocnika, podejście do przepisów prawa prezentowane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze jak i Prezydenta W. podważa autorytet państwa, w imieniu którego te organy występują, bowiem jest to podejście do przepisów całkowicie mechaniczne i rutynowe, wskazujące na brak rozpoznania istoty sprawy, powodujący całkowity brak zaufania obywateli do organów podatkowych. Prowadzenie oczywiście bezskutecznego postępowania podatkowego, wobec osoby takiej jak Skarżąca naraża Skarb Państwa, czyli podatników na niepotrzebne wydatki związane z postępowaniami odwoławczymi, postępowaniem prowadzonym przed Sądem, kosztami pełnomocnika, oczywistym jest, że wydatki te z pewnością będą wyższe niż zobowiązane podatkowe Skarżącej, które w efekcie i tak nie zasilą budżetu m. W.. Mając powyższe na uwadze pełnomocnik wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Skarga nie jest zasadna. Na wstępie wyjaśnić należy, iż przedmiotem niniejszej sprawy jest decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego w opłacie targowej, a nie umorzenie zaległości podatkowej z tego tytułu. W związku z powyższym Sąd będąc związany granicami sprawy zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "p.p.s.a."), nie mógł oceniać zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakresie żądania Skarżącej o umorzenie zaległości podatkowej z tytułu nieuiszczonej opłaty targowej. Natomiast jak wynika z decyzji organu pierwszej instancji wnioski Skarżącej o umorzenie zaległości podatkowej są przedmiotem odrębnego postępowania. Skoro przedmiotem skargi nie jest decyzja w przedmiocie udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań w postaci umorzenia zaległości podatkowej, to tym samym nie mogły stanowić podstawy uchylenia niniejszej decyzji zarzuty naruszenia art. 57 § 1-4 O.p. dotyczącego opłaty prolongacyjnej ustalonej w decyzji wydanej na podstawie art.67a § 1 jak i art. 67a § 1 pkt 3 O.p. dotyczącego umorzenia zaległości podatkowej oraz przepisów § 1 ust. 1 pkt 3, § 15 ust. 1pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie właściwości organów podatkowych ( Dz. U. Nr 165, poz. 1371 ze zm.) regulujących właściwość organów podatkowych w sprawach związanych ze stosowaniem ulg w spłacie zobowiązań podatkowych. W myśl art. 15 ust.1 u.p.o.l. opłatę targową pobiera się od osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, dokonujących sprzedaży na targowiskach, z zastrzeżeniem ust. 2b. Zgodnie z przepisem art. 15 ust. 2 u.p.o.l., targowiskami są wszelkie miejsca, w których prowadzony jest handel. A zatem, pobieranie opłaty targowej na podstawie wskazanej ustawy jest związane z prowadzeniem handlu (sprzedaży) lub chociażby złożeniem oferty. Z treści cytowanego przepisu wynika, że nie ma większego znaczenia, w jakim miejscu prowadzona jest sprzedaż oraz czy sprzedaż ma charakter stały czy okazjonalny. Skoro o pobieraniu opłaty targowej decyduje sprzedaż towaru, uprawnione jest jej pobieranie również za prowadzenie sprzedaży poza miejscami do tego wyznaczonymi (patrz – wyrok Sądu Najwyższego z 9 grudnia 1994 r., sygn. akt ARN 66/93 OSNC 1994/6/139). Ponadto, należy wskazać, że wprowadzając tego rodzaju ciężar publicznoprawny, będący dochodem gminy jako jednostki samorządu terytorialnego, ustawodawca pozostawił radzie gminy, jako organowi stanowiącemu tejże jednostki, kompetencję do określenia w drodze uchwały zasad ustalania i poboru oraz terminów płatności i wysokości stawek opłaty targowej, zastrzegając jedynie, że nie może ona przekraczać dziennie określonej kwoty (art. 19 pkt 1 lit. a ) u.p.o.l.). Do kompetencji tego organu należy też zarządzenie poboru wszelkich opłat lokalnych w drodze inkasa oraz określenie inkasentów i wysokość wynagrodzenia za inkaso (art. 19 pkt 2 u.p.o.l.). Poza tym, jak to wyjaśniono w uzasadnieniu decyzji organu podatkowego pierwszej instancji ul. Z. nie jest miejscem wyznaczonym do prowadzenia handlu obwoźnego na terenie dzielnicy P., ale zgodnie z uchwałą nr LII/1600/2009 Rady Miasta W. z dnia 16 kwietnia 2009 r. w sprawie zasad ustalania i poboru oraz terminów płatności i wysokości stawek opłaty targowej, stawki podatkowe w strefie IIa obejmującej m.in. dzielnicę P. w zakresie handlu prowadzonego poza miejscami wyznaczonymi przy sprzedaży w innej formie niż określona w pkt 1-3 wynosi 400 zł ( pkt I.4 tabeli stanowiącej zał. nr 1 uchwały ). Ze stanu faktycznego ustalonego przez organy podatkowe wynika, że w trakcie czynności przeprowadzonych przez pracowników Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Miasta W., będącego inkasentem poboru opłaty targowej na ul. Z. [...] w W. stwierdzono, że Skarżąca w dniach 18 września 2010 r., 9 października 2010 r., 26 października 2010 r. i 26 listopada 2010 r. prowadziła sprzedaż artykułów gospodarstwa domowego i nie uiściła opłaty targowej. Skarżąca kwestionuje zarówno prawdziwość protokołów jak i fakt posiadania jej danych osobowych przez inkasenta sporządzającego te protokoły. Natomiast z akt sprawy wynika, że podczas czynności prowadzonych przez pracowników Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Miasta W. sporządzono protokoły odmowy uiszczenia opłaty targowej, które potwierdzają, iż Skarżąca prowadziła sprzedaż w wymienionych dniach przy ul. Z. [...] i odmówiła uiszczenia opłaty targowej. Ponadto z protokołu z dnia 26 listopada 2010 r. wynika, że został on spisany w obecności Skarżącej oraz dwóch policjantów, których podpis widnieje na protokole. Poza tym, z wyroku III SA/Wa 1542/11 z dnia 14 lutego 2012 r., który Sądowi znany jest z urzędu, wynika, że w trakcie kontroli poboru opłaty w dniu 12 marca 2010r. z udziałem Straży miejskiej, i Policji Skarżąca również, odmówiła podania danych osobowych. Zatem skarżąca, co do zasady odmawiała przyjęcia i podpisu protokołów. W pismach złożonych w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego Skarżąca przed SKO, z jednej strony zarzucając fikcyjność protokołów, potwierdza fakt dokonywania sprzedaży artykułów gospodarstwa domowego przy ul. Z. w W. celem poprawy bardzo trudnej sytuacji materialnej. O tym, że skarżąca dokonywała sprzedaży w tych dniach potwierdza też treść pisma skarżącej z dnia 20 grudnia 2010 r. W piśmie tym Skarżąca wskazuje, że na obecnych sprzedających w dniu 9.10.2010 r.,26.11.2010 r. w liczbie odpowiednio 18 i 24 inkasent wystawił protokół z odmowy uiszczenia opłaty targowej tylko jej. Dalej, skarżąca stwierdza, że kobiety sprzedające w tych dniach widząc, że inkasent kontroluje tylko skarżącą, pomagają jej nakryć wózek, kiedy inkasent zbliża się z Policją lub Strażą Miejską. Z powyższego wynika, że skarżąca była obecna w tych dniach, skoro powołuje się na ww okoliczności. Poza tym, w ocenie Sądu, nie jest dowodem na brak sprzedaży w dniu 26 października 2010 r., kserokopia zlecenia na zaopatrzenie w środki pomocnicze w zakresie optyki okularowej wystawionego przez okulistę. W tym samym dniu skarżąca mogła być u okulisty a następnie w trakcie pozostałej części dnia dokonywać sprzedaży. Jedno zdarzenie nie wyklucza drugiego. Dlatego też, w ocenie Sądu, organy podatkowe uprawnione były w świetle zebranego materiału dowodowego przyjąć, iż Skarżąca dokonywała sprzedaży w wymienionych w decyzji dniach. Tym samym w świetle zaistniałego stanu faktycznego organ podatkowy pierwszej instancji, w niniejszej sprawie Prezydent W., był uprawniony na podstawie powołanego art. 15 ust.1 i 2 u.p.o.l. do wydania decyzji określającej Skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w opłacie targowej z tytułu handlu również w sytuacji, gdy sprzedaż wykonywana była poza miejscem do tego wyznaczonym. Zastosowana stawka podatkowa wynosząca 400 zł. dziennie przewidziana uchwałą LII/1600/209 Rady Miasta W. z dnia 6 kwietnia 2009 r. w sprawie zasad ustalania i poboru oraz terminów płatności i wysokości stawek nie przekracza maksymalnej wysokości stawki opłaty targowej określonej w art. 19 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. Odnosząc się do argumentacji skargi wskazującej na dotkliwość finansową określonej opłaty targowej związanej z niskimi dochodami Skarżącej, jej złym stanem zdrowia jak niemożliwością uiszczenia określonego zaskarżoną decyzją zobowiązania podatkowego, to argumenty te niewątpliwie wskazują na trudną sytuację materialną i życiową Skarżącej, jednakże zdaniem Sądu nie mogły stanowić podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego, a jak już wyżej wskazano winny podlegać ocenie w odrębnym postępowaniu dotyczącym wniosków o umorzenie zaległości podatkowej z tego tytułu. Niezasadne są również zarzuty naruszenia przepisów art. 49 § 1 i § 2 , art. 53 § 1 i 4, art. 54 § 1 pkt 5, art. 56 § 1 O.p. dotyczących naliczania odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych, bowiem zgodnie z art. 53 § 1 O.p. od zaległości podatkowych, z zastrzeżeniem art. 54 naliczane są odsetki za zwłokę. Natomiast zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności. Zgodnie z § 2 powołanej uchwały Rady Miasta W. z dnia 16 kwietnia 2009 r. terminem płatności opłaty targowej jest dzień, w którym dokonywana jest sprzedaż. Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 226 O.p. dotyczący wydania decyzji w trybie tzw. ,,autokontroli’’, w sytuacji gdy organ podatkowy nie uznał za zasadne uwzględnienie odwołania. Nie mogły stanowić podstawy do uwzględnienia skargi zarzuty zawarte w piśmie procesowym pełnomocnika ustanowionego z urzędu, bowiem dotyczyły one spraw w zakresie możliwości zastosowania ulgi w postaci umorzenia a nie podstaw prawnych dających organom prawo wydania decyzji określającej wysokość opłaty targowej. Z kolei ewentualny brak możliwości wyegzekwowania zaległej opłaty targowej również nie stanowi podstawy do odstąpienia od wydania decyzji określającej opłatę targową. Mając powyższe na względzie Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. Wobec powyższego na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.