III SA/Wa 4155/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie W składzie Przewodniczący sędzia WSA Sylwester Golec po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Z.O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] października 2017 r. nr [...], [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych. postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z. O. ("Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] października 2017 r. w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych. W skardze Skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazała, że wykonanie przedmiotowej decyzji rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia Skarżącej znacznej szkody oraz spowodowania trudnych od odwrócenia skutków. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniono, że w chwili obecnej skierowano egzekucje do emerytury Skarżącej, z której po potrąceniu pozostaje jej kwota 1 100 zł. W związku z czym Skarżąca ma trudności w zaspokojeniu podstawowych potrzeb. Ponadto wskazano, iż w przypadku wszczęcia egzekucji z nieruchomości Skarżącej, zostanie ona pozbawiona nieruchomości, która służy zaspokajaniu jej potrzeb mieszkaniowych. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że nieruchomość ta stanowi "wyłączne miejsce zaspokajającej potrzeby mieszkaniowe" Skarżącej. Do skargi nie załączono żadnych dokumentów potwierdzających powyższe okoliczności. W toku postępowania Skarżąca w zw. z złożeniem wniosku o przyznanie prawa pomocy przedstawiła dokumenty obrazujące jej sytuację finansową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Należało odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Na wstępie wskazać należy, że instytucja wstrzymania przez sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017 poz. 1369, dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego artykułu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w art. 61 § 3 p.p.s.a. chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004r. sygn. akt GZ 138/04). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 3 sierpnia 2006r., II SA/Bk 352/06). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak NSA w postanowieniach z dnia: 22 grudnia 2004r., OZ 889/04; 8 grudnia 2004r., OZ 694/04 i z 9 marca 2005r., II OZ 52/05). Sąd w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to ona jest zobowiązana do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku. Jak ponadto podkreśla się w orzecznictwie, strona skarżąca jest wręcz zobligowana do przedstawienia argumentów i uzasadniających je dokumentów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z 6 lutego 2009r., II FZ 39/09 i z 18 marca 2010r., II FSK 502/09). Z kolei w postanowieniu z 29 maja 2009r. I FZ 148/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie, gdyż sąd powinien mieć o nich wiedzę i możliwość ich zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę skarżącą. Do dokumentów takich należą m. in. zeznania podatkowe, wyciągi z rachunków bankowych czy inne dokumenty poświadczające stan majątkowy skarżącego (zob. postanowienie NSA z 17 grudnia 2015r., II GZ 835/15). Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest więc wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym. Wskazać przy tym należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach wypełnia jedną z wyżej wskazanych przesłanek. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma bowiem charakter odwracalny i w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji, uiszczona należność podlega zwrotowi (por. postanowienie WSA w Poznaniu z 18 lipca 2017r., I SA/Po 286/17). Podzielając w całości przedstawioną powyżej i ugruntowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnię art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz odnosząc ją do przedmiotowej sprawy Sąd nie znalazł podstaw bym wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Skarżąca uzasadniając swój wniosek wskazała na dwie okoliczności, tj. utratę środków na zaspokajanie bieżących potrzeb oraz utratę nieruchomości, w której Skarżąca zaspokaja swoje potrzeby mieszkaniowe. Na wstępie Sąd pragnie podkreślić, iż mimo niedołączenia do wniosku o wstrzymanie żadnych dowodów, potwierdzających argumentację w nim zawartą, Sąd przy jego ocenie wziął pod uwagę dokumenty złożone w związku z postępowaniem w przedmiocie prawa pomocy. Odnośnie pierwszej okoliczności w postaci utraty środków na bieżące potrzeby, Sąd podziela argumentację Skarżącej, że utrata finansowania leczenia może skutkować trudnymi od odwrócenia skutkami. Niemniej jednak Skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów obrazujących jej stan zdrowia oraz wydatki ponoszone na leczenie. Sąd w tym zakresie może się odwołać jedynie do lakonicznej informacji zawartej we wniosku o przyznanie prawa pomocy, zgodnie z którą Skarżąca na lekarstwa przeznacza kwotę 200 zł. Jednocześnie z zestawienia przychodów i wydatków Z. O. oraz M. O. (k. 41 akt sądowych) wynika, że ich przychód stanowi kwota 1 854 zł, a wydatki 1 800 zł. Więc na obecną chwilę Skarżąca oraz jej syn mają środki na zaspokojenie bieżących potrzeb, również w zakresie leczenia Skarżącej. Uwadze Sądu nie mogła ujść również okoliczność, że z przywołanego powyższej zestawienia wynika, że już w chwili obecnej jest prowadzona egzekucja z emerytury Skarżącej na poczet mandatu karnego. Jednocześnie z potwierdzeń wypłat świadczeń emerytalnych wynika, że kwota brutto emerytury Skarżącej to 1 893,30 zł. Biorąc pod uwagę unormowania zawarte w art. 140, 141 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1383) przyjąć należy, że nawet w przypadku gdy w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji dojdzie do egzekucji z świadczenia emerytalnego Skarżącej nadal do dyspozycji pozostanie kwota 1 100 zł. Stwierdzić trzeba, że w zakresie tej okoliczności Sąd mógłby przychylić się do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, gdyby w przyszłości wydatki Skarżącej na leczenie wzrosły i zostałoby to udokumentowane. W chwili obecnej podkreślenia wymaga fakt, że nawet w przypadku zajęcia świadczenia emerytalnego kwota jaką otrzymuje Skarżąca co miesiąc nie zmaleje. Odnosząc się do drugiej okoliczności, tj. ewentualnego wszczęcia egzekucji z nieruchomości Skarżącej, zdaniem Sądu ewentualna sprzedaż egzekucyjna nieruchomości Skarżącej spowodowałaby trudne do odwrócenia skutki. Jednak w ocenie Sądu powołanie się na tę okoliczność jest na razie przedwczesne. Skarżąca nie udokumentowała nawet wszczęcia wobec niej egzekucji na podstawie zaskarżonej decyzji. Nie można też z góry założyć, że organ egzekucyjny na pewno skieruje egzekucje do nieruchomości Skarżącej. Podkreślić należy, że Skarżąca będzie mogła złożyć ponowny wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, gdy otrzyma np. zawiadomienie o zajęciu, o którym mowa w art. 110c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1201). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.m., Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.