III SA/Wa 4186/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu T. sp. z o.o. z siedzibą w W. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 23 kwietnia 2018 r. w sprawie ze skargi T. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od lipca 2014 r. do marca 2015 r. postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Skarżąca" lub "Spółka") wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że nie posiada środków na koszty sądowe. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że Skarżąca nie posiada kapitału zakładowego i środków trwałych. Ponadto nie wypełniła rubryki nr 9 (stan rachunków bankowych), a pełnomocnik Skarżącej w piśmie z 8 marca 2018 r. oświadczył, że nie ma wiedzy o rachunkach bankowych Skarżącej. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego do nadesłania dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących stanu majątkowego, Skarżąca przekazała deklaracje VAT-7 od maja do grudnia 2017 r., bilans oraz rachunek zysków i strat za 2015, 2016 i 2017 r., a także zeznania CIT-8 za 2016 i 2017 r. Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2018 r. referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu jako powód odmowy wskazano brak przedstawienia wszystkich wymaganych dokumentów dotyczących aktualnej sytuacji majątkowej Spółki, w szczególności wyciągów z rachunków bankowych. Pismem z dnia 18 maja 2018 r. Skarżąca złożyła sprzeciw, w którym wskazała, że na jej rachunkach bankowych widnieje saldo ujemne oraz że aktualne wyciągi z rachunków bankowych nadeśle wraz z kolejną korespondencją. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."), od postanowień dotyczących prawa pomocy przysługuje środek zaskarżenia w postaci sprzeciwu. Rozpoznając taki sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym kwestionowane orzeczenie zmienia albo utrzymuje w mocy, o czym orzeka na posiedzeniu niejawnym – art. 260 § 1 oraz § 3 p.p.s.a. Ustanawiając przesłankę udzielenia prawa pomocy ustawodawca wskazał w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., że jest nią brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, zaznaczając jednocześnie, że wykazanie powyższego spoczywa na wnioskodawcy. Ponadto, przedmiotowe dofinansowanie Strony ze środków publicznych możliwe jest tylko w rzeczywiście wyjątkowych przypadkach, bowiem nawet spełnienie wskazanej w powołanym przepisie przesłanki nie obliguje do uwzględnienia żądania. Powyższe koreluje z zasadą wyrażoną w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony postępowania sądowego zobowiązane są do ponoszenia jego kosztów, a odstępstwo od powyższego przewidują przepisy szczególne, tj. te odnoszące się do instytucji prawa pomocy. W ocenie Sądu, w świetle przedstawionych przez stronę okoliczności należy podzielić stanowisko referendarza sadowego, że Spółka nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Na urzędowym formularzu PPF Skarżąca określiła wartość kapitału zakładowego, majątku i środków finansowych, a także środków trwałych, zysków i strat na kwotę 0,00 zł. Nie podała żadnych innych informacji, w szczególności co do posiadanych przez nią rachunków bankowych. W nadesłanych deklaracjach VAT – 7 za miesiące maj – grudzień 2017 r. oraz deklaracjach CIT – 8 wykazano wyłącznie wartości zerowe, również na rachunkach zysków i strat i bilansach Spółki za lata 2015 – 2017 we wszystkich rubrykach widnieją wartości 0,00 zł. Do dnia wydania niniejszego postanowienia nie przedłożono wyciągów z rachunków bankowych. W ocenie Sądu dane wynikające z udostępnionych dokumentów budzą wątpliwości. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, w latach 2014 – 2015 r. Skarżąca prowadziła działalność gospodarczą w zakresie handlu obuwiem na milionową skalę, a z załączonych dokumentów wynika, że od 2015 r. nie posiada ani żadnych wartości majątkowych, ani zobowiązań długo – i krótkoterminowych. Ponadto, Skarżąca nadal formalnie prowadzi działalność gospodarczą (z akt sprawy nie wynika, by zawiesiła działalność czy też wszczęto wobec niej postępowanie likwidacyjne lub upadłościowe). W tym miejscu należy wskazać, że jeżeli przedsiębiorca faktycznie działalności nie prowadzi, lecz jej nie likwiduje i nie wniósł o ogłoszenie upadłości, to nie ma podstaw do finansowania takiego przedsiębiorcy przez zwolnienie od kosztów sądowych (zob. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt V SAB/Wa 5/14, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając w polu widzenia art. 2 w zw. z art. 84 Konstytucji RP, należy wymagać od Spółki, z perspektywy przesłanek przyznania prawa pomocy, podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu prowadzenia działalności gospodarczej i uzyskiwania przychodów, aby móc wywiązać się z obowiązku zapłaty należności publicznoprawnych, w tym kosztów sądowych. Jeśli z takiej aktywności Skarżąca zrezygnowała, w konsekwencji nie uzyskuje przychodów i nie podejmuje konkretnych starań ukierunkowanych na ich uzyskiwanie, to oznacza, że brak środków na ponoszenie kosztów sądowych jest powodowany postawą Skarżącej, nie zaś czynnikami od niej niezależnymi, obiektywnymi. Oczywiście taka aktywność należy do decyzji samej Skarżącej, z tym jednak zastrzeżeniem, że jeśli pozostaje ona bierna, to nie może następnie skutecznie domagać się przyznania prawa pomocy i traktowania jej w sposób uprzywilejowany. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, iż Spółka posiada środki na sfinansowanie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, co również nie znajduje odzwierciedlenia w nadesłanych dokumentach ani też nie zostało wyjaśnione. Z uwagi na całokształt powyżej wskazanych okoliczności Sąd uznał, iż referendarz sądowy trafnie ocenił, że przesłanka z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. nie została spełniona. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 260 § 1 oraz § 3 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.