III SA/Wa 4281/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Paulina Paczkowska po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu wraz z drugim członkiem zarządu oraz spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za poszczególne okresy rozliczeniowe w 2012 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych E.S. (dalej jako "Skarżący") w skardze na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu wraz z drugim członkiem zarządu oraz spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za poszczególne okresy rozliczeniowe w 2012 r., zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując na trudną sytuację finansową. Wobec powyższego, w wykonaniu zarządzenia starszego referendarza sądowego z dnia 7 lutego 2018 r. przesłano Skarżącemu formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF celem jego wypełnienia i złożenia w Sądzie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jednocześnie wezwano Skarżącego do nadesłania dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Skarżący złożył wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym zaznaczył, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że ma bardzo trudną sytuację finansową. Wskazał, że ma zajęcie przez US w A.. Nie może liczyć na pomoc najbliższych, ponieważ ma chorych rodziców, którzy potrzebują jego opieki. Skarżący podał, że pracuje na ½ etatu z powodu problemów zdrowotnych jego rodziców. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnego majątku, w tym nieruchomości ani oszczędności. Podał, że jego dochód stanowi wynagrodzenie za pracę w kwocie, jak w załączonej do wniosku karcie wynagrodzenia. Skarżący nie wskazał żadnych zobowiązań ani stałych wydatków, jakie musi ponosić. Do wniosku Skarżący załączył kserokopię zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego oraz wydruk - kartę wynagrodzeń z której wynika, że Skarżący otrzymał wynagrodzenie: za grudzień 2017 r. kwotę [...] zł oraz za styczeń 2018 r. kwotę [...] zł. Z uwagi na fakt, że dane zawarte w formularzu były niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych Skarżącego, na podstawie art. 255 w zw. z art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.) wezwano Skarżącego do: - nadesłania zeznania podatkowego za 2017 r. lub w inny sposób udokumentowania wysokości dochodów uzyskanych za ten rok, - nadesłania wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych Skarżącego za ostanie 3 miesiące, - przedstawienia miesięcznych niezbędnych wydatków Skarżącego (w tym na wyżywienie, utrzymanie domu, opłaty za media, leczenie, pożyczki i inne niezbędne, wraz ze wskazaniem źródła pokrycia tych wydatków - czytelne zestawienie miesięcznych dochodów i wydatków). Na wykonanie powyższego wezwania zakreślono termin 7 dni. Powyższe wezwanie zostało doręczone Skarżącemu w dniu 26 marca 2018 r., zatem termin do nadesłania żądanych dokumentów i informacji upływał wraz z dniem 3 kwietnia 2018 r. Skarżący nie udzielił odpowiedzi na wezwanie starszego referendarza sądowego. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zwrócić należy uwagę, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa, z tego względu Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiedzialny za zasadność i legalność ich wydatkowania, ma obowiązek zbadania, czy strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, rzeczywiście spełnia przesłanki do przyznania jej tego prawa. Ocena, czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy, następuje na podstawie informacji i dokumentów przedstawionych przez stronę. Oznacza to, że na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Wnioskodawca powinien być zatem zainteresowany przedłożeniem wszelkich dokumentów, które poświadczają jego sytuację materialną i możliwości płatnicze. Rzeczywista sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie może budzić żadnych wątpliwości. Zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W przedmiotowej sprawie, wobec wątpliwości co do sytuacji finansowej Skarżącego i jego możliwości płatniczych, wezwano Skarżącego do nadesłania określonych dokumentów i informacji wskazujących na jego sytuację majątkową, w tym do nadesłania informacji o zobowiązaniach i stałych wydatkach. Skarżący nie odpowiedział na wezwanie starszego referendarza sądowego i nałożonego obowiązku nie wypełnił. Zdaniem referendarza sądowego, brak nadesłania żądanych informacji i dokumentów uniemożliwia ocenę spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy tj. ocenę tego, czy Skarżący jest w stanie partycypować w kosztach wszczętego postępowania sądowoadministracyjnego, a jeśli tak, to w jakim zakresie. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego ocenia taką sytuację jednoznacznie. Jeżeli strona w jakikolwiek sposób uchyla się od złożenia wyjaśnień, oświadczeń lub dokumentów służących ocenie jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, to musi się liczyć z tym, że sąd nie będzie miał podstaw do przyjęcia jej wniosku za uzasadniony (por. postanowienie NSA z 23 kwietnia 2009 r., I FZ 71/09, z 23 lipca 2009 r., II FZ 260/09 z 28 lipca 2009 r., I OZ 744/09). Z uwagi na fakt, że Skarżący nie wyjaśnił swojej sytuacji materialnej w sposób nie budzący wątpliwości, brak jest możliwości przyznania Skarżącemu prawa pomocy. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.