III SA/Wa 432/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-07-06
Skład orzekający: Grażyna Nasierowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości i wykazuje znaczące zadłużenie, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, mimo posiadania środków na rachunkach bankowych, które jednak są przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego?Ratio decidendi
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która wykazała, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowego, w tym środków niezbędnych do przeprowadzenia postępowania upadłościowego, może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych, nawet jeśli posiada środki na rachunkach bankowych, które jednak stanowią zobowiązania wobec banków. Prawo do kontroli sądowej nie może być ograniczane przez względy finansowe.Stan faktyczny
Biuro [...] sp. z o.o. wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. Spółka złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości, wskazując na brak środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na posiadane przez spółkę środki na rachunkach bankowych. Spółka złożyła sprzeciw, argumentując, że wskazane środki są niezbędne do przeprowadzenia postępowania upadłościowego i stanowią zobowiązania wobec banków. Sąd rozpoznał wniosek po wniesieniu sprzeciwu.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącą od wpisu od skargi w kwocie 5.993 zł. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Biura [...] sp. z o.o. z/s w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Biura [...] sp. z o.o. z/s w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia 1. zwolnić skarżącą od wpisu od skargi w kwocie 5.993 zł (pięć tysięcy dziewięćset dziewięćdziesiąt trzy złotych), 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie
Skarżąca - Biuro [...] sp. z o.o. na urzędowym formularzu PPPr, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, iż 31 stycznia 2012 r. złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości. Wysokość kapitału zakładowego Skarżąca oznaczyła na kwotę 32.000 zł. Zysk za ostatni rok obrotowy wyniósł 4.565,26 zł. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Skarżąca przesłała kopię wniosku o ogłoszenie upadłości, który w jej ocenie zawiera kompletne dane dotyczące jej sytuacji finansowej. Wyjaśniła nadto, że nie składa deklaracji VAT, nie posiada udziałów w innych jednostkach, nie posiada rachunków bankowych. Wynagrodzenie pełnomocnika wyniesie 1 zł. Wspólnicy nie złożyli zeznania podatkowego za 2011 r.
Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2012 r. Referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, iż na kontach bankowych Skarżąca zgromadziła środki w kwocie 29.830,95 zł. W związku z powyższym stwierdził, iż Skarżąca dysponuje kwotą, która pozwala jej na sfinansowanie swego udziału w niniejszym postępowaniu. Zaznaczył, iż na obecnym etapie postępowania jedynym wymaganym kosztem sądowym jest wpis od skargi w kwocie 5.993 zł. Za istotną uznał okoliczność, że Skarżąca uiściła opłatę stałą w kwocie 1.000 zł od wniosku o ogłoszenie upadłości. Referendarz sądowy nie znalazł natomiast argumentów przemawiających za preferencyjnym traktowaniem opłat należnych w postępowaniu upadłościowych w stosunku do tych należnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Pismem z dnia 27 kwietnia 2012 r. Skarżąca złożyła sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego z dnia 16 kwietnia 2012 r. W uzasadnieniu wskazała, iż wykazane we wniosku środki finansowe zostały zadeklarowane jako kwota niezbędna do zainicjowania i prowadzenia postępowania upadłościowego. Wpłata kwoty wpisu od skargi powoduje, iż pozostała kwota nie wystarczy na przeprowadzenie postępowania upadłościowego Skarżącej. Ponadto podniosła, iż kwota wskazana we wniosku o przyznanie prawa pomocy była kwotą historyczną, której Skarżąca na chwilę obecną nie posiada.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a. – wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego skutkuje tym, iż traci ono moc a wniosek skarżącego podlega ponownemu rozpatrzeniu. W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 199 – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1 oraz art. 245 p.p.s.a., właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W przypadku częściowego przyznania prawa pomocy, prawo to może obejmować m. in. zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej bądź innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym tylko wtedy, gdy osoba ta wykaże, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Sąd zwraca uwagę, iż mający zastosowanie w sprawie wyżej cyt. art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. nakłada na ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy obowiązek uprawdopodobnienia przesłanek w tym przepisie określonych. Rozpatrując w tym świetle wniosek Skarżącej w tym nadesłane przez nią dokumenty oraz biorąc pod uwagę twierdzenia zawarte we wniesionym sprzeciwie, Sąd doszedł do przekonania, iż Skarżąca uprawdopodobniła zaistnienie przesłanek do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zasadniczy wpływ na zajęcie takiego stanowiska wywarła okoliczność, iż Skarżąca nie posiada środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, w tym wcześniej zgromadzonej kwoty 29.830,95 zł, którą to okoliczność podniosła w złożonym sprzeciwie. W niniejszej sprawie wpis od skargi w wysokości 5.993 zł jest jedynym kosztem sądowym wymaganym w sprawie na obecnym etapie postępowania. W ocenie Sądu, sytuację majątkową Skarżącej w sposób dostateczny wykazuje dokumentacja przedstawiona przez Skarżącą. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy Skarżąca dołączyła poświadczoną za zgodność kserokopię złożonego wniosku z dnia 31 stycznia 2012 r. o ogłoszenie upadłości. Ponadto jak wynika ze sprawozdania z czynności Tymczasowego Nadzorcy Sądowego z dnia 27 lutego 2012 r. sporządzonego w związku z dokonaniem zabezpieczenia majątku Skarżącej przez Sąd [...] dla W., Sąd [...], [...] Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych Skarżąca nie posiada żadnego majątku nieruchomego i ruchomego oprócz środków zgromadzonych na rachunkach bankowych w kwocie 29.830,955 zł. Skarżąca nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej i nie zatrudnia pracownika. Jedynym majątkiem oprócz w/w środków zgromadzonych na rachunkach bankowych jest należność z tytułu udzielonej pożyczki osobie fizycznej w kwocie 270.000. zł, która jest zabezpieczona wekslem lecz nie była dochodzona przed sądem i nie była przedmiotem egzekucji z weksla. Odzyskanie tej kwoty dla masy jest wątpliwe. Po stronie pasywów Skarżąca posiada zobowiązania na kwotę 290.663,83 zł. Ponadto ze sprawozdania wynika, iż majątek Skarżącej nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego w wysokości 52.517,36 zł. Skarżąca w formularzu PPPr podała, iż stan rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wyniósł 73.280,55 zł oraz 52.484,97 zł jednakże jak wynika z załącznika nr 1 do wniosku o ogłoszenie upadłości dotyczącego spisu wierzycieli Skarżącej kwoty te są zobowiązaniami Skarżącej wobec banków, w których Skarżąca posiada rachunki bankowe.
W świetle tych danych uznać należy, iż Skarżąca nie jest w stanie wygospodarować kwoty 5.993 zł w celu opłacenia skargi. Zasadne jest zatem zwolnienie z obowiązku jej uiszczenia. Jednocześnie Sąd zważył, że orzekanie o zwolnieniu od kosztów sądowych wymagalnych hipotetycznie, byłoby, w sytuacji majątkowej Skarżącej przedwczesne. Nie można bowiem wykluczyć polepszenia jej kondycji finansowej wskutek egzekucji przysługujących jej wierzytelności. Zdaniem Sądu powyższe okoliczności uzasadniają zwolnienie Skarżącej od wpisu od skargi. Zwolnienie to podyktowane jest również realizacją gwarantowanego przepisami Konstytucji RP prawa do kontroli przez niezawisły sąd wydanego w stosunku do Skarżącego aktu z zakresu administracji publicznej bez nieuzasadnionej zwłoki, która kontrolę tę może uczynić iluzoryczną. Żadne bowiem ograniczenia natury finansowej nie mogą zamykać W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 254 § 1 oraz art. 260 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło