III SA/Wa 435/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-06-06

Skład orzekający: Agnieszka Grzelak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która wykazała stratę w poprzednim roku obrotowym i posiada znaczące zobowiązania, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli nie przedstawi pełnej dokumentacji finansowej, w tym bilansu i rachunku zysków i strat za ostatnie dwa lata?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został odmówiony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób dostateczny swojej trudnej sytuacji finansowej. Mimo twierdzeń o braku środków, spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą, generuje koszty i posiada zobowiązania, w tym kredyt bankowy. Kluczowe dokumenty finansowe, takie jak bilans i rachunek zysków i strat za ostatnie dwa lata, nie zostały przedłożone, co uniemożliwiło pełną ocenę kondycji finansowej spółki i uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Spółka R. J. C., R. D. Sp. j. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług. Skarżąca argumentowała, że jej zły stan majątkowy jest wynikiem działania organów podatkowych, zajęcia towaru i uniemożliwienia prowadzenia działalności. W oświadczeniu o majątku wykazała kapitał zakładowy, stratę za rok 2011 i brak środków na rachunkach bankowych, przedstawiając jednocześnie faktury za usługi i rachunki za media. Nie przedłożyła jednak bilansu ani rachunku zysków i strat za ostatnie dwa lata.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. J. C., R. D. Sp. j. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2006 roku postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżąca, R. J. C., R. D. Sp.j. wniosła do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek wspólnicy Spółki wskazali, że Spółka ustanowiła pełnomocnika z wyboru i jest to jedyny koszt jaki jest w stanie ponieść. Zły stan majątkowy Spółki jest również wynikiem działania organów podatkowych. Skarżąca podniosła, że towar należący do Skarżącej został zajęty, co uniemożliwia prowadzenie działalności gospodarczej i osiąganie dochodów. Zdaniem Skarżącej nieudzielanie jej prawa pomocy byłoby równoznaczne z pozbawieniem prawa do sądu. W oświadczeniu o majątku i dochodach Skarżąca wskazała kapitał zakładowy w wysokości 25.000,00 zł, wyjaśniła również, że nie posiada środków trwałych, a za rok 2011 wykazała stratę w wysokości 742.268,12 zł. Wskazała, że na rachunkach bankowych nie posiada żadnych środków. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego WSA w Warszawie Skarżąca nadesłała wyciągi z rachunków bankowych w [...] bank, plik faktur za usługi księgowe m. in. za sporządzenie bilansu spółki, plik rachunków za media: telefon "[...] SA przykładowo w kwotach – 57,22 zł, 70,38 zł, 70,16 zł, 60,45 zł, 73,58 zł; "[...]" 490,66 zł, 705,82 zł, 503,77 zł, 719,88 zł, 548,32 zł, 470,26 zł, 621,81 zł, 603,13 zł, 470,13; najem lokalu użytkowego 1.438 zł. Ponadto Skarżąca przedstawiła wyliczenie, z którego wynika, że posiada zobowiązania: za telefon komórkowy około 1.200 zł, usługi księgowe około 2.640 zł, [...] S.A. – 70,83 zł, kredyt w rachunku bieżącym – 87.696 zł. Jako źródła finansowania Skarżąca wskazała wpłaty właścicieli. Skarżąca oświadczyła również, że nie posiada nieruchomości. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a może zostać przyznane, gdy osoba prawna wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Sąd może zwolnić osobę prawną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, gdyż wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że co do zasady, każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 P.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania stanowi wpis od skargi w wysokości 1.500,00 zł oraz stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Skarżąca będąc zobowiązana do przedłożenia dokumentów źródłowych obrazujących jej sytuację majątkową przedłożyła tylko wybrane dokumenty. Nie przedłożyła natomiast bilansu oraz rachunku zysków i strat za ostatnie dwa lata prowadzenia działalności gospodarczej. Natomiast jak wynika z przedłożonych faktur, w tym z faktury z 2 stycznia 2012 r. (k. 59 akt sądowych) bilans taki został sporządzony. Zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy należało rozpoznać na podstawie przedłożonych przez Skarżącą informacji. Przede wszystkim podkreślić należy, że Skarżąca mimo - jak twierdzi -trudnej sytuacji finansowej, nie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej. Brak jest bowiem w aktach sprawy dokumentu potwierdzającego zaprzestanie lub zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto z przedstawionych informacji (rachunków za media) wynika, że Skarżąca generuje koszty, w kwotach :telefon komórkowy około 1.200 zł, usługi księgowe około 2.640 zł, [...] S.A. około 70,83 zł., najem lokalu – 1.438,30 zł. Skarżąca ponadto posiada kredyt bankowy w kwocie – 87.696 zł, który jak wynika z przedstawionych wyciągów z rachunku bankowego jest spłacany w kwocie – 2.262,53 zł. koszty te jak wynika z oświadczenia z 29 lutego 2012 r. ponoszą wspólnicy. W ocenie referendarza sądowego z przedłożonych dokumentów i oświadczeń nie wynika, że Skarżąca nie posiada środków na uiszczenie wpisu należnego od skargi. Ponadto podkreślić należy, że zobowiązania wskazane przez Spółkę nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami z tytułu wpisu od skargi, co oznacza, że obowiązek spłaty zobowiązań, nie wyklucza partycypowania spółki w kosztach postępowania. Koszty sądowe jako należności budżetu państwa należy uiszczać na równi z innymi koniecznymi wydatkami obciążającymi Skarżącą, a warunkiem przyznania stronie prawa pomocy w zakresie częściowym jest wykazanie przez Skarżącą, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Skarżąca była zobowiązana do przedłożenia bilansu oraz rachunku zysków i start za dwa ostatnie lata prowadzenia działalności gospodarczej, a więc dokumentów kluczowych przy ocenie kondycji finansowej spółek. Dokumentów tych jednak nie przedłożyła. Samo natomiast subiektywne przekonanie Skarżącej, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej nie może stanowić podstawy do przyznania prawa pomocy. Skarżąca bowiem powinna dołożyć należytej staranności w wykazaniu swojej sytuacji materialnej i przedstawić wszelkie niezbędne dokumenty obrazujące jej sytuację. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 243, art. 245, art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło