III SA/Wa 436/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, , po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 i 2007 r. 1) przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od wpisu od skargi, 2) w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. W dniu 7 lutego 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga A. sp. z o.o. (dalej: Skarżąca, Spółka) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 i 2007 r. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 1 424 zł Skarżąca na formularzy PPPr zwróciła się o zwolnienie z kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego. Do formularza spółka załączyła jednostronny rachunek zysków i strat za 2010 r. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego o nadesłanie dokumentów finansowych z miesięcy poprzedzających zakończenie działalności gospodarczej oraz wykazane źródeł finansowania wskazała, że: a) spółka nie prowadzi działalności gospodarczej i od 2007 r. nie wystawiła faktury VAT; b) posiada jeden rachunek bankowy z saldem "0"; c) nie posiada należności i zobowiązań; d) koszty bieżącej działalności pokrywane są ze środków Prezesa Zarządu; e) nie posiada nieruchomości; f) wspólnicy nie dofinansowywali spółki. Postanowieniem z dnia 28 marca 2012 r. referendarz Sądowy odmówił Spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zdaniem referendarza sądowego, pomimo skutecznie doręczonego wezwania Skarżąca nie uprawdopodobniła sytuacji finansowej, uniemożliwiającej jej pokrycie kosztów postępowania, co jest warunkiem przyznania jej prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. Referendarz sądowy stwierdził, że Skarżąca nie przekazała żadnych informacji (dokumentów), o które wnioskował. Wezwanie referendarza dotyczyło okresu ostatnich sześciu miesięcy prowadzenia działalności, a nie – jak błędnie przyjęła Skarżąca – wyłącznie bieżącego okresu. Wskazał, że nawet gdyby ograniczyć wezwanie do bieżącego okresu, spółka także nie przedstawiła dokumentów, z których wynikałaby jej sytuacja finansowa (wyciąg z rachunku bankowego). Spółka deklarując brak należności i zobowiązań, w tym, jak należy rozumieć – z decyzji będącej przedmiotem sporu – nie wykonała zarządzenia referendarza sądowego o dokładne wskazanie dokonanych spłat należności i zobowiązań (data, podmiot, wysokość). Na powyższe postanowienie Skarżąca złożyła sprzeciw, w którym wskazała, że nie posiada należności (oprócz spornej należności w sprawie której toczy się niniejsze postępowanie), z których mogłaby sfinansować koszty postępowania sądowego. Koszty które zostały ograniczone praktycznie do zera są pokrywane z prywatnych środków Prezesa Zarządu. Do sprzeciwu załączyła sprawozdanie finansowe za 2011 r. oraz wyciąg z konta za ostatnie 6 miesięcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 2012, poz. 270), dalej: "P.p.s.a", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Podkreślenia wymaga, że zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. P.p.s.a. ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 §1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z § 2 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 zostaje przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku podniosła, iż jej sytuacja finansowa jest trudna. Praktycznie od 2008 r. Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej i jest rozważana decyzja o likwidacji. W sprzeciwie wskazała również, że nie posiada należności (poza sporną należnością w sprawie której toczy się postępowanie), z których mogłaby sfinansować koszty postępowania sądowego. Koszty, które zostały ograniczone praktycznie do zera, pokrywane są z prywatnych środków Prezesa Zarządu Spółki. Z bilansu za 2011 r. wynika, że: kapitał zakładowy Spółki wynosi [...] zł, kapitał zapasowy [...] zł, w kasie znajduje się 286 zł. Spółka nie posiada środków trwałych, należności i inwestycji długoterminowych. Należności krótkoterminowe wynoszą 54 572 zł. Natomiast z załączonego wyciągu rachunku bankowego wynika, że Skarżąca nie posiada na nim środków. W ocenie Sądu stwierdzić należy, że analiza sytuacji materialnej Skarżącej dokonana na podstawie przedłożonych dokumentów i informacji daje podstawy do przyznania Skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu należnego od skargi. Na obecnym bowiem etapie sprawy jedynym kosztem do uiszczenia którego zobowiązana jest Skarżąca jest kwota 1 424 zł, należna tytułem wpisu od skargi. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 254 § 1 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.