III SA/Wa 44/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2009 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF Skarżąca M.B. reprezentowana przez r. pr. L. L. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca wskazała, że jest matką samotnie wychowującą dziecko. Wskazała, że jej wynagrodzenie wynosi 1.438,04 zł netto (2.000 zł brutto) miesięcznie. Skarżąca oświadczyła, że ponosi koszty obsługi prawnej, które w 2014 r. wyniosły 13.068 zł. W tej sytuacji Skarżąca nie ma możliwości uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 67.697 zł. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z córką (ur. w [...] r.). Ponadto Skarżąca oświadczyła, że nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności W odpowiedzi na wezwanie do nadesłania dodatkowych dokumentów i złożenia oświadczeń dotyczących sytuacji finansowej, Skarżąca nadesłała zeznania podatkowe, z których wynika, że w 2014 r. uzyskała dochód w kwocie 22.520,45 zł, a w 2013 r. dochód w kwocie 167.693,50 zł. Skarżąca przedstawiła również wyciągi z rachunku bankowego i wyjaśniła, że wraz z córką utrzymuje się z pracy zarobkowej oraz pomocy matki. Pomoc udzielana przez matkę Skarżącej polega na ponoszeniu kosztów utrzymania domu, w którym Skarżąca zamieszkuje wraz z córką oraz zakupie biletu komunikacji miejskiej (60 zł). Dom jest własnością matki Skarżącej. Skarżąca ponosi koszty telewizji, Internetu i inne. Skarżąca wyjaśniła, że ma także zasądzone alimenty w wysokości 400 zł. od byłego męża. W ostatnich miesiącach były mąż ze względu na kłopoty finansowe nie mógł płacić alimentów jednakże na początku 2015 r. spłacił zadłużenie w wysokości 18.000, z czego 16.000 zł. Skarżąca 8 stycznia 2015 r. wpłaciła na rachunek bankowy. Skarżąca wyjaśniła również, że posiada zobowiązania podatkowe na kwotę 6.769.622 zł oraz kredyt na zakup domu matki w kwocie 540.350 zł. Skarżąca podniosła, że mama przebywa od 2007 r. w USA. Matka Skarżącej sprzedała odziedziczony dom w H. i postanowiła zakupić nieruchomość, w której Skarżąca obecnie mieszka wraz z córką. Banki w Polsce nie udzieliły, kredytu mamie ze względu na miejsce zamieszkania i pracy, wobec tego Skarżąca zaciągnęła przedmiotowy, kredyt, który spłacała do września 2014 r. Ponadto Skarżąca wyjaśniła, że ponieważ zabrakło jej środków na terminową zapłatę raty kredytu, pożyczyła w dniu 5 listopada od swojej koleżanki M. T. kwotę 1.500 zł., którą oddała 17 listopada, po otrzymaniu wsparcia od Mamy. Część otrzymanych środków w kwocie 4.500 zł wpłaciła na rachunek. Z kwoty tej Skarżąca, jak wyjaśniała - zapłaciła także za biżuterię, o której zakup dla siebie prosiła ją mama. Pożyczkę od koleżanki w wys. 4.000 zł z 21 listopada 2014, spłaciła wraz z pożyczką z 4 grudnia w wys. 2.000,- (z której praktycznie nie skorzystała) gotówką, po otrzymaniu od mamy wsparcia w wys. 8.000zł zł, z których resztę wpłaciła na rachunek w dniu 4 grudnia. Pożyczkę od M. T. w wys. 2.650 zł z dnia 5 grudnia 2014 r. spłaciła gotówką w dniu 15 grudnia po otrzymaniu od mamy 5.000 zł. z których resztę wpłaciła na rachunek. Skarżąca wyjaśniła, że pożyczkę od koleżanki otrzymaną w dniu 7 stycznia 2015 r. spłaciła gotówką w dniu 8 grudnia po otrzymaniu od byłego męża zaległych alimentów, resztę wpłacając na rachunek. Wpłata na swój rachunek kwoty 10.000 zł w dniu 13 stycznia 2015 r., była zwrotem dla Skarżącej za zapłatę kwot: 3.575,00 zł. w dniu 5 grudnia 2014 r. za rezerwacje dla P. P.K. pobytu w P. (tego dnia przebywał za granicą i nie mógł zapłaty dokonać) oraz - 6.150 zł. dla Kancelarii Adwokackiej Pani E.F. , za PUH P. S.J. Wypłata w dniu 20 stycznia 2015 r., natomiast kwota - 1.225 zł. w B. , wiązała się z podróżą służbową, w trakcie której, wypłaty z karty firmowej zostały zablokowane i Skarżąca musiała użyć karty prywatnej dla pozyskania środków finansowych. Ponadto Skarżąca wyjaśniła, że kwotę 8.856 zł (FV nr [...] którą zapłaciła gotówką p. mec. L.L. za obsługę prawną w grudniu 2014 r., miała odłożoną już wcześniej, przewidując koszty sporządzenia m.in skargi do WSA w Warszawie. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246§ 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego w kwocie 67.697 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Po dokonaniu analizy sytuacji majątkowej Skarżącej, ocenie dokumentów źródłowych oraz informacji przedstawionych przez Skarżącą, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie uiścić kwoty 67.697 zł. tytułem wpisu należnego od skargi. Przedstawione informacje budzą bowiem wątpliwości, co do faktycznej sytuacji majątkowej, w której znajduje się Skarżąca. Z jednej strony Skarżąca wskazuje, że jej wynagrodzenie za pracę wynosi 1.438,04 zł miesięcznie (jak wynika z wpisów do Krajowego Rejestru Sądowego, Skarżąca w PUH P. Sp. z o.o. jest prezesem zarządu), z drugiej jednak strony analiza przedstawionych wyciągów z rachunków bankowych wskazuje, że na koncie Skarżącej suma uznań w styczniu 2015 r. wyniosła 30.689,48 zł, w grudniu 2014 r. 11.209,36 zł, a w listopadzie 2014 r. 12.273,27 zł. Przy czym z porównania wyjaśnień Skarżącej z przedstawionym wyciągiem z rachunku bankowego wynika, że nie są to wszystkie kwoty jakimi Skarżąca dysponowała w tym okresie, np. kwota 5.000 zł, którą Skarżąca otrzymała od matki w dniu 15 grudnia 2015 r. Wątpliwości budzą również kwoty 3.575 zł – uiszczona 5 grudnia 2014 r. tytułem wpłaty zaliczki za rezerwację pobytu w P. dla P.K. ; kwota 6.150 uiszczona tytułem wypłaty dla kancelarii Adwokackiej za firmę, w której Skarżąca jest zatrudniona (PUH P. s.j.), a także wypłata kwoty 1.225 zł w B. , z uwagi na zablokowanie karty służbowej. Dokonane transakcje przeświadczają, że Skarżąca nie znajduje się w złej kondycji finansowej skoro jest w stanie udzielać tego rodzaju pożyczek. Ponadto Skarżąca korzysta z pomocy swojej matki. Jednakże trudno określić w jakiej wysokości miesięcznie Skarżąca tę pomoc otrzymuje. Z przedstawionych wyciągów z rachunków bankowych nie wynika aby matka Skarżącej dokonywała takich wpłat. Przykładowo Skarżąca twierdzi, że otrzymała od mamy kwotę 8.000 zł., z której resztę wpłaciła 8 grudnia 2014 r. na rachunek bankowy. Jeśli matka Skarżącej na stałe zamieszkuje USA, to pieniądze dla córki zapewne przekazuje przelewem bankowym. Skarżąca jednak transakcji takich nie udokumentowała. Zatem albo pieniądze otrzymuje z innego źródła, albo posiada rachunek bankowy, którego wyciągu nie przedłożyła. Równie wątpliwe jest tłumaczenie Skarżącej dotyczące zakupu biżuterii w firmie A. na kwotę 2.148,90 zł. Nie można również dać wiary wyjaśnieniom Skarżącej, że pożyczkę zaciągniętą od koleżanki w dniu 7 stycznia 2015 r. spłaciła gotówką w dniu 8 grudnia 2014 r. po otrzymaniu od męża zaległych alimentów. Wątpliwości budzi również oświadczenie Skarżącej zawarte w urzędowym formularzu PPF rubryka 7.2.1.. Skarżąca twierdzi bowiem, ze nie posiada oszczędności, gdy tymczasem w piśmie z 23 lutego 2015 r. stwierdza, ze kwotę 8.856 zł, którą zapłaciła za obsługę prawną w grudniu 2014 r. miała odłożoną już wcześniej. Ponadto niektóre z wydatków Skarżącej nie można określić mianem niezbędnych jak np. opłaty dokonane 15 grudnia 2014 r. dwa razy po 1.051 zł za fitness catering. Ponadto Skarżąca nie przedłożyła, mimo że była do tego zobowiązana wyliczenia miesięcznych kosztów swojego utrzymania. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.