III SA/Wa 446/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Protokolant ref. staż. Patrycja Kęcik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2011 r. sprawy ze skargi A. F. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. oddala skargę Decyzją z [...] września 2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. ustalił A. F. (dalej powoływanej jako "Skarżąca") zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2004 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Decyzja ta została doręczona 30 września 2010 r. pełnomocnikowi Skarżącej – J. F.. W odwołaniu od powyższej decyzji, wniesionym 21 października 2011 r. (data nadania przesyłki) pełnomocnik Skarżącej zawarł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zawarty wniosek uzasadnił faktem przebytej w okresie od 11 do 15 października 2010 r. choroby, uniemożliwiającej mu sporządzenie odwołania i konsultacje z prawnikiem, na dowód czego przedłożył zaświadczenie lekarskie. Postanowieniem z [...] listopada 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. odmówił Skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a następnie postanowieniem z [...] listopada 2010 r. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie. Organ uznał, że pełnomocnik Skarżącej nie spełnił wymogu uprawdopodobnienia, że przekroczenie terminu nastąpiło bez jego winy. Według Organu wynikająca ze zwolnienia lekarskiego niezdolność do pracy pełnomocnika Skarżącej w dniach od 11 do 15 października 2010 r. nie wiązała się z koniecznością przebywania w szpitalu, a nawet leżenia w domu. Z przedmiotowego zwolnienia lekarskiego wynikało, że chory mógł chodzić, nie mógł jedynie przemieszczać się z L. do swojego miejsca zamieszkania. W rezultacie, mając świadomość upływającego terminu do złożenia odwołania, mógł dokonać tej czynności za pośrednictwem swojej rodziny. W skardze do tutejszego Sądu pełnomocnik Skarżącej zarzucił naruszenie art. 162 Ordynacji podatkowej, polegające na przyjęciu, że uchybienie terminowi do złożenia odwołania nastąpiło z jego winy, z uwagi na nieuprawdopodobnienie przez niego braku winy we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Stwierdził, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, iż dopełnienie obowiązku stało się niemożliwie z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłków. Zdaniem pełnomocnika sytuacja taka miała miejsce w niniejszej sprawie. Na dowód powyższego załączył zaświadczenie lekarskie z 10 grudnia 2010 r., z którego treści wynikało, iż w dniu 11 października 2010 r. doznał urazu kręgosłupa z przemieszczeniem kręgu w odcinku piersiowym, co uniemożliwiło mu przemieszczenie się z L., gdzie przebywał w odwiedzinach u rodziny, do miejsca zamieszkania. W konsekwencji nie mógł on dokonać czynności polegającej na napisaniu i złożeniu odwołania, a także posłużeniu się osobami trzecimi lub skorzystaniu z ich pomocy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Stosownie natomiast do art. 3 § 2 punkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie lub kończące postępowanie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a Sąd nie jest przy tym związany zarzutami skargi ani jej podstawami. Skarga oceniana w oparciu o powyższe kryteria nie zasługiwała na uwzględnienie. Podstawę do przywrócenia uchybionego terminu stanowi art. 162 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ odwoławczy może przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi jest bezpośrednio związana ze wskazaniem przyczyny naruszenia terminu. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2000 r., III SA 1716/99, LEX nr 45409). Taką przeszkodą może być siła wyższa, np. powódź, odcięcie od świata na skutek ataku ostrej zimy oraz niektóre zdarzenia losowe, np. przerwy w komunikacji, poważny wypadek samochodowy, związany z hospitalizowaniem w ostatnich dniach upływu terminu itp. Jakiekolwiek niedbalstwo zainteresowanego w zasadzie dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu. W szczególności brak staranności strony w zapoznaniu się z treścią pouczeń zawartych w doręczonych decyzjach - świadczy o jej winie, a nie o jej braku (wyrok NSA z dnia 21 maja 1999 r., I SA/Gd 2243/98, LEX nr 38700). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż jakkolwiek Sąd nie kwestionuje przebytej w okresie od 11 do 15 października 2011 r. choroby pełnomocnika Skarżącej, to z załączonego zwolnienia lekarskiego wynikało jednoznacznie, że pełnomocnik mógł chodzić. Powyższa adnotacja upoważnia pacjenta do wykonywania zwykłych czynności życia codziennego, wyłącza jedynie obowiązek świadczenia pracy (tak m.in. przyjął Sąd Apelacyjny w K. w wyroku z 12 listopada 2002 r., [...]). Skoro pełnomocnik Skarżącej był w stanie poruszać się, to nie sposób przyjąć, że istniały rzeczywiste przeszkody to sporządzenia i wniesienia przez niego odwołania. Eksponowany przez pełnomocnika brak możliwości podróży do swojego miejsca zamieszkania z powodu choroby nie przekreślał możliwości zachowania terminu do wniesienia odwołania. W świetle przepisów Ordynacji podatkowej mógł bowiem w swoim piśmie ograniczyć się do wyrażenia niezadowolenia z rozstrzygnięcia, a następnie uzupełnić je o wymagane elementy formalne - w wykonaniu wezwania organu podatkowego, stosownie do treści art. 222 w zw. z art. 169 Ordynacji podatkowej, lub z własnej inicjatywy. W tej sytuacji jako drugorzędną należało potraktować ewentualną argumentację wypływającą z treści notatki sporządzonej przez pracownika Organu na okoliczność rozmowy telefonicznej z pełnomocnikiem (karta 222 akt podatkowych). Jak wynika z tej notatki, rzeczywistym powodem uchybienia terminowi było w realiach niniejszej sprawy błędne przeświadczenie pełnomocnika co do daty otrzymania decyzji organu I instancji. Kwestii tej Sąd jednak nie rozstrzygnął, gdyż takie błędne ewentualnie przeświadczenie pełnomocnika nie zostało przez niego podane jako przyczyna uchybienia terminu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł o oddaleniu skargi.