III SA/Wa 446/13

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. postanawia 1) zwolnić skarżącego od wpisu od skargi ponad kwotę 500 zł (słownie pięćset złotych); 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie Skarżący A. S. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, że razem z E. G. spłaca obecnie zaległość z tytułu podatku VAT za lata 2006-2007. Miesięcznie płacą 10.000 zł. Skarżący oświadczył, że nie posiadają własnych środków na spłatę tych należności, stąd też zmuszeni są poszukiwać dodatkowych zewnętrznych źródeł finansowania i redukować koszty działalności. Podkreślił, że wraz z partnerką złożyli 4 skargi, co oznacza, iż koszty sądowe będą dla nich ogromnym obciążeniem. Wśród osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym Skarżący wymienił partnerkę, córkę oraz syna, na którego płaci alimenty w wysokości 500 zł. Do majątku zaliczył 1/6 działki rekreacyjnej w G. z domem o pow. 150 m², 1/6 mieszkania w P. o pow. 46,83 m², ½ nieruchomości rolnej o pow. 2,22 ha z budynkiem w stanie surowym. Skarżący posiada także samochód osobowy marki [...] rok prod. 2000. E. G. posiada natomiast ½ działki o pow. 2,22 ha z budynkiem w stanie surowym. Skarżący podał również, że samochód [...] rok prod. 2003 należy do majątku firmy, której jest wspólnikiem. Skarżący z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskuje miesięczny dochód w kwocie ok. 1.281 zł. Tyle też wynosi dochód E.G.. Skarżący wyjaśnił, że w 2012 r. sprzedał koparko-ładowarkę, zaś w 2011 r. sprzedał samochód ciężarowy [...] . Do kosztów miesięcznego utrzymania Skarżący zaliczył: alimenty 500 zł, podatek za grunt i dom 104,58 zł, wywóz śmieci 34,70 zł, energię elektryczną 217,76 zł, dojazd do szkoły i pracy 600 zł, obiady w szkole dla córki 100 zł, prąd na działce 86,10 zł, opłatę za użytkowanie zbiornika na gaz 20,91 zł, abonament telewizyjny 137,37 zł, olej opałowy – ogrzewanie 319,20 zł, butlę z gazem 48 zł, ZUS 261,73 zł (składka zdrowotna E. G. ), ZUS 1.026,98 zł (składka Skarżącego), urząd skarbowy 10.000 zł. Skarżący przedłożył dokumenty obrazujące wydatki, oświadczenie w sprawie udzielonej pomocy publicznej, zaświadczenia o pomocy de minimis, historię rachunku, zeznania podatkowe, wyciąg z podatkowej księgi przychodów i rozchodów, deklaracje VAT. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, że ciężar dowodu w zakresie przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie. To strona zatem ma przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że udzielenie stronie prawa pomocy sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienia NSA z: 23 stycznia 2013 r. I FZ 2/13 oraz II FZ 1017/12; 10 stycznia 2013 r. II FZ 1005/12). Dotyczy to przede wszystkim osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z tym postępowaniem. W punkcie wyjścia przypomnieć należy, że sytuacja materialna Skarżącego i jego partnerki E. G. była już przedmiotem analizy w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy. W efekcie na mocy postanowienia z 18 kwietnia 2013 r. Skarżącego zwolniono od wpisu od skargi powyżej 500 zł w sprawie III SA/Wa 389/13. Zwolnienie w analogicznym zakresie przyznano także E. G. na mocy postanowień z 28 marca 2013 r. wydanych w sprawach III SA/Wa 524 i 525/13. Uzasadniając zakres przyznanego wówczas zwolnienia wskazano na konieczność regulowania należności z tytułu alimentów oraz na wymagalność zobowiązań podatkowych. Stwierdzono, że z uwagi na prowadzenie działalności gospodarczej przynoszącej przychody, przeprowadzanie licznych transakcji i przepływów finansowych wygospodarowanie kwot wyrażonych w sentencji wspomnianych postanowień nie spowoduje zagrożenia dla utrzymania koniecznego Skarżącego i jego partnerki. Przedstawioną wyżej argumentację referendarz sądowy w pełni podziela. Z informacji udzielonych przez Skarżącego wynika bowiem, że prowadzi on działalność gospodarczą, której obroty w ostatnim czasie nie są znaczne, co obrazują chociażby deklaracje VAT i wyciąg z podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Przykładowo w okresie od września 2012 r. do stycznia 2013 r. sprzedaż kształtowała się na poziomie od 625 zł do 5.428 zł. Dochód rodziny jest przeznaczany na bieżące potrzeby, wśród których znaczącą pozycję zajmują alimenty, dojazdy do pracy i szkoły, czy spłata zaległości z tytułu podatku VAT za lata 2006-2007. W tej sytuacji referendarz sądowy uznał, że Skarżący nie jest obecnie w stanie - bez uszczerbku koniecznego utrzymania, ponieść w całości kosztów wpisu od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 1.734 zł. Jednocześnie referendarz sądowy stwierdził, że wygospodarowanie kwoty 500 zł nie spowoduje zagrożenia dla tegoż koniecznego utrzymania. Tym samym zasadne jest zwolnienie Skarżącego od wpisu od skargi ponad tę kwotę. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.