III SA/Wa 45/06
WyrokWSA w Warszawie2006-06-08
Skład orzekający: Małgorzata Długosz-Szyjko, Artur Kot, Marta Waksmundzka-Karasińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zakres wniosku o umorzenie zaległości z tytułu wpłat na PFRON oraz czy prawidłowo umorzyły postępowanie w sprawie zaniechania poboru wpłaty za maj 2004 r.? Czy zaskarżona decyzja Ministra Polityki Społecznej, utrzymująca w mocy decyzję Prezesa PFRON odmawiającą umorzenia zaległości, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe nie ustaliły prawidłowo stanu faktycznego sprawy i zakresu wniosku skarżącej, a w konsekwencji wadliwie rozstrzygnęły sprawę w części dotyczącej umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Organy pominęły możliwość zastosowania art. 48 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej i nie wyjaśniły skarżącej braku podstaw prawnych do umorzenia należności, które nie przekształciły się w zaległości podatkowe. Ponadto, organy nie ustaliły sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych spółki, co narusza zasady postępowania podatkowego.Stan faktyczny
Spółka P. [...] Sp. z o.o. złożyła wniosek o umorzenie zaległości z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) oraz o umorzenie postępowania w sprawie zaniechania poboru wpłaty za maj 2004 r., powołując się na trudną sytuację finansową spowodowaną problemami z odzyskaniem wierzytelności. Prezes PFRON odmówił umorzenia zaległości i umorzył postępowanie w sprawie zaniechania poboru wpłaty. Minister Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Spółka wniosła skargę do WSA w Warszawie, zarzucając organom naruszenie przepisów prawa i nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Polityki Społecznej oraz stwierdził, że decyzja ta nie może być wykonana w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie Asesor WSA Artur Kot (spr.), Asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant Urszula Hoduń, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 8 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi P. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Polityki Społecznej z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należnych wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz umorzenia postępowania w sprawie zaniechania poboru wpłaty należnej za maj 2004r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.
Decyzją z [...] października 2005 r., działając na podstawie art. 49 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.), a także na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 67 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania P. [...] Sp. z o. o. z siedzibą w W., Minister Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) z [...] lipca 2005 r. odmawiającą umorzenia zaległości z tytułu wpłat na ten Fundusz z należnymi odsetkami za zwłokę oraz umarzającą postępowanie w sprawie zaniechania poboru wpłaty na PFRON za maj 2004 r.
Postępowanie w sprawie wszczęte zostało na wniosek Spółki zawarty w piśmie z 24 maja 2004 r., uzupełniony pismem z 16 czerwca 2004 r. Odwołując się do swoich wcześniejszych pism z 5 i 21 maja 2003 r., 24 czerwca 2003 r. oraz 7 lipca 2003 r. skarżąca wystąpiła o ich rozpatrzenie, wstrzymanie egzekucji i "umorzenie płatności". Oświadczyła, że w powyższych pismach dokładnie opisała zdarzenia, które nie pozwalają jej normalnie funkcjonować i wywiązywać się ze swoich zobowiązań podatkowych. Wskazała nadto na problemy z odzyskaniem swoich wierzytelności. W piśmie z 16 czerwca 2004 r. przedstawiła również swoją sytuację finansową i wystąpiła o umorzenie jej zobowiązań za okres od października 2001 r. do maja 2004 r., a także zwolnienie jej od obowiązku wpłat do końca 2004 r.
Po rozpatrzeniu wniosku oraz w nawiązaniu do decyzji z [...] września 2003 r., a także z [...] czerwca 2003 r., odmawiając umorzenia należnych wpłat oraz umarzając postępowanie "w sprawie zaniechania poboru wpłaty za (...) maj 2004 r.", Prezes PFRON wyjaśnił, ze umorzenie należności może nastąpić tylko w sytuacjach wyjątkowych. Uznał, że przedstawione przez Spółkę okoliczności nie mogą być uznane za wyjątkowe, gdyż ponosi ona ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej. Organ I instancji pouczył wnioskodawcę, że "posiada alternatywę dla obowiązkowych płatności na PFRON w postaci zatrudnienia odpowiedniej liczby osób niepełnosprawnych". Dodał, że uwzględnienie jej wniosku w oparciu o wskazane przez nią przyczyny prowadziłoby do takiego uszczuplenia środków Funduszu, które w konsekwencji uniemożliwiłyby finansowanie przez PFRON szerokiego zakresu zadań związanych z pomocą dla osób niepełnosprawnych.
Powołując się na art. 22 § 1 Ordynacji podatkowej organ I instancji stwierdził, że pozbawiony został uprawnień do wydawania decyzji w sprawie zaniechania poboru wpłat. Oznacza to, że postępowanie w tym zakresie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. Poinformował nadto, że wpłaty na PFRON są zobowiązaniami publicznoprawnymi, w których nie występuje taki podmiot jak płatnik, dlatego przepis art. 22 § 2 Ordynacji podatkowej nie może mieć do nich zastosowania. Wnioski z 5 maja 2003 r. oraz z 24 czerwca 2003 r. zostały rozpatrzone decyzją z [...] lipca 2003 r., zaś pisma z 21 maja 2003 r. oraz z 7 lipca 2003 r. nie są wnioskami w świetle Ordynacji podatkowej, zostały jednak wzięte pod uwagę przy wydawaniu decyzji z [...] lipca 2003 r.
Pismem z 4 sierpnia 2004 r. Spółka wniosła odwołanie od decyzji Prezesa PFRON "dotyczącej odmowy umorzenia należnych wpłat" za okres od listopada 2001 r. do kwietnia 2004 r. Powtórzyła, że jej sytuacja finansowa uniemożliwia spłatę należności, o których umorzenie wystąpiła. Opisała przy tym okoliczności towarzyszące prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Odpowiadając na wezwanie organu odwoławczego z 23 sierpnia 2004 r., przesłała w załączeniu do pisma z 30 sierpnia 2003 r. swój bilans oraz rachunek zysków i strat za 2004 r., a także sprawozdanie za pierwsze półrocze 2005 r.
Po rozpatrzeniu odwołania, Minister Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję organu i instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy powołał się na art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej i stwierdził, że wskazane przez skarżącą okoliczności nie powodują konieczności umorzenia zaległości we wpłatach na PFRON. Wyjaśnił, że przepis ten "został sformułowany na zasadzie uznania administracyjnego, gdyż kwestię oceny zaistnienia wskazanych w nim przesłanek oraz oceny ich znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy ustawodawca pozostawił organowi podatkowemu". Wskazując na zysk netto w wysokości [...] zł osiągnięty przez Spółkę za pierwsze półrocze 2005 r. (według bilansu) stwierdził, ze nie zostały spełnione przesłanki do umorzenia należnych wpłat na PFRON w kwocie [...] zł z odsetkami za zwłokę w wysokości [...] zł za okres od października 2001 r. do kwietnia 2004 r. Zauważył przy tym, że we wniosku Spółka powołała się na trudną sytuację finansową spowodowaną upadłością kontrahentów, na rzecz których wykonywała roboty budowlane, a także wdrożyła program oszczędnościowy, czego efektem było między innymi obniżenie wysokości wynagrodzeń pracowników.
Organ odwoławczy zwrócił także uwagę na to, że ryzyko związane z prowadzeniem działalności gospodarczej obciąża osoby prowadzące taką działalność. Podniósł nadto, że instytucja umorzenia odsetek za zwłokę ma wyjątkowy charakter. Samo ustalenie, że wnioskodawca znajduje się w trudnej sytuacji finansowej nie może w ocenie organu odwoławczego stanowić wystarczającej podstawy do zmiany decyzji pierwszoinstancyjnej. Zasadą jest bowiem terminowe ponoszenie obciążeń publicznoprawnych. Rozstrzygając sprawę, organ odwoławczy uwzględnił zarówno sytuację i zadania Funduszu, jak również interesy pracodawców dokonujących należnych wpłat w przewidzianych terminach.
Skarżąca, niezadowolona z rozstrzygnięcia organu odwoławczego, pismem z 9 listopada 2005 r. wniosła skargę na jego decyzję z [...] października 2005 r. Występując o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, powtórzyła w zasadzie argumentację prezentowaną w trakcie postępowania administracyjnego, podkreślając przy tym wpływ trudności związanych z odzyskaniem wierzytelności na jej kondycję finansową. Uzasadniając swoje stanowisko pełnomocnik skarżącej powołał się na art. 48 § 1 pkt 1 i art. 67 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej oraz postępowanie dotyczące zaległości we wpłatach na PFRON za okres od maja 2004 r. do czerwca 2005 r.
Odpowiadając na skargę, Minister Pracy i Polityki Społecznej podtrzymał swoją dotychczasową argumentację i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
I. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
II. Kontroli Sądu poddana została decyzja w sprawie odmowy umorzenia zaległości z tytułu wpłat na PFRON z należnymi odsetkami za zwłokę za okres od 1 października 2001 r. do 30 kwietnia 2004 r., a także umarzająca postępowanie w sprawie zaniechania poboru wpłaty należnej za maj 2004 r. Zastosowanie w sprawie mają zatem przepisy art. art. 67 § 1 i § 1a Ordynacji podatkowej - w brzmieniu obowiązującym do 31 sierpnia 2005 r. Z przepisów tych wynika zaś, że organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną (art. 67 § 1). Udzielanie tego rodzaju ulgi następuje na wniosek podatnika będącego beneficjentem pomocy, z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (art. 67 § 1a).
Postępowanie podatkowe zainicjowane wnioskiem o udzielenie ulgi w spłacie należności za maj 2004 r. organ I instancji umorzył jako bezprzedmiotowe. Uznał bowiem, że skarżąca wystąpiła o zaniechanie poboru podatku w trybie art. 22 Ordynacji podatkowej. Skarżąca wskazuje natomiast na art. 48 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, który to przepis daje organom podatkowym możliwość odroczenia terminu płatności podatku lub rozłożenia zapłaty podatku na raty.
Wniosek o udzielenie ulgi w spłacie zaległości z tytułu wpłat na PFRON został złożony przez skarżącą w maju 2004 r. Zgodnie z art. 25 § 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 143, poz. 1199), wnioski o udzielenie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych złożone przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, tj. przed 1 września 2005 r., podlegają rozpatrzeniu na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej w brzmieniu dotychczasowym.
Prawodawca - ustalając przesłanki umorzenia zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę lub opłaty prolongacyjnej - użył zwrotów niedookreślonych "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny", które odsyłają do systemu ocen pozaprawnych. Przesłanek tych nie należy sobie przeciwstawiać. Spełnienie jednej z tych przesłanek umożliwia udzielenie pomocy. Zatem ocena, czy w konkretnym przypadku zachodzą wyjątkowe okoliczności wymienione w art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, została pozostawiona organowi administracji publicznej. Zauważyć nadto należy, że udzielanie tego rodzaju ulg stanowi odstępstwo od zasady równości opodatkowania. Nawet w wypadku zaistnienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, organ podatkowy może, lecz nie musi, udzielać podatnikowi ulgi w spłacie zaległości podatkowych.
W przypadku prawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego oraz dokonania na tej podstawie oceny stanu faktycznego zgodnie z art. 191 Ordynacji podatkowej, do organu podatkowego należy konkretne rozstrzygnięcie w sprawie umorzenia zaległości podatkowych lub odmowy udzielenia podatnikowi takowej ulgi. Tego rodzaju kompetencji nie posiadają sądy administracyjne, które sprawują jedynie kontrolę legalności decyzji i w zasadzie nie są uprawnione do badania słuszności rozstrzygnięcia dokonanego przez organy podatkowe, jeżeli nie naruszyły one przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
III. Zdaniem Sądu, skarga zasługuje jednak na uwzględnienie, gdyż organy podatkowe nie ustaliły prawidłowo zakresu wniosku, błędnie ustaliły stan faktyczny sprawy i uchyliły się w zasadzie od obowiązku oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Zaskarżona decyzja narusza zatem przepisy art. 121 § 1, art. 122, art. 124 i art. 125 w związku z art. 187 § 1, art. 191, a także art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.
Jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego jest wyrażona w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej zasada prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, którą należy traktować nie tylko jako postulat ustawodawcy wobec tych organów, ale także jako przesłankę oceny ich działania. Naruszenie tej zasady może stanowić wystarczającą podstawę do uchylenia aktu administracyjnego, nawet jeżeli w toku postępowania nie naruszono innych przepisów Ordynacji podatkowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 marca 2002 r., sygn. akt III SA 3390/2000; publ. Mon. Pod. 2002, nr 9, poz. 33). Postępowanie budzące zaufanie to postępowanie staranne i merytorycznie poprawne, w którym dopuszcza się wnioskowane dowody, traktuje się równo interesy podatnika i Skarbu Państwa, nie zmienia się ocen tych interesów, a materialnoprawnych wątpliwości nie rozstrzyga się na niekorzyść podatnika (zob.: B Gruszczyński (w:) S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. LexisNexis, Warszawa 2004, s. 411).
Postępowanie podatkowe wszczynane jest i prowadzone w celu rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Organy podatkowe obowiązane są zatem do podjęcia co najmniej inicjatywy w celu odpowiedniego (podkreślenie Sądu) zgromadzenia materiału dowodowego, którego ocena pozwoli na właściwe rozstrzygnięcie sprawy. W sprawach, w których na stronie spoczywa ciężar wykazania konkretnych faktów, a twierdzenia strony w tym zakresie są ogólnikowe i lakoniczne, obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest wezwanie zainteresowanego do uzupełnienia i sprecyzowania tych twierdzeń (zob. wyrok NSA z 2 lipca 1997 r., SA/Sz 942/96, Temida (CD), Sopot 2002). Kierując się zasadą prawdy obiektywnej, która została wyrażona w art. 122 Ordynacji podatkowej, organy podatkowe mają zatem obowiązek podejmować w toku postępowania wszelkie niezbędne czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
Rozwinięcie zasady prawdy obiektywnej stanowi zaś przepis art. 187 Ordynacji podatkowej, który formułuje regułę przeprowadzenia postępowania dowodowego, nazwaną zasadą zupełności (kompletności). Materiał dowodowy jest zupełny, jeśli zebrano i rozpatrzono wszystkie dowody, przeprowadzono wnioski dowodowe, a udowodniony stan faktyczny stanowi pełną, spójną i logiczną całość. Organ, rozpatrując materiał dowodowy, nie może pominąć żadnego dowodu (zob. C. Kosikowski, H. Dzwonkowski, A. Huchla: Ustawa Ordynacja Podatkowa. Komentarz, Warszawa 2003, s. 497).
Rozstrzygnięcie w sprawie podatkowej opierać się musi na prawidłowo odczytanym stanie faktycznym. Dzięki temu bowiem do faktów ustalonych przez organ podatkowy mogą być zastosowane właściwe normy materialnego prawa podatkowego. Jednym z istotnych warunków odtworzenia stanu faktycznego jest zgromadzenie obrazujących go materiałów zawierających informacje istotne dla wydania rozstrzygnięcia w sprawie podatkowej. Stan faktyczny, w świetle którego organ podatkowy bada i ocenia charakter zgromadzonych informacji, musi być ustalony w sposób obiektywny (zob. A. Hanusz: Podstawa faktyczna rozstrzygnięcia podatkowego, Kraków 2004, s. 17).
Realizacja zasady prawdy obiektywnej ma ścisły związek z realizacją zasady praworządności, prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego (zob. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa, Wrocław 2003, s. 445).
W ocenie Sądu, organy podatkowe naruszyły także zasadę przekonywania wyrażoną w art. 124 Ordynacji podatkowej, bowiem nie podjęły trudu wyjaśnienia stronie, iż nie spełnia ona przesłanek do udzielenia jej ulgi w spłacie przedmiotowych zaległości. Uzasadniając swoje decyzje ograniczyły się w zasadzie do cytowania przepisów oraz powtarzania ogólnych sformułowań dotyczących zasad towarzyszących rozstrzygnięciom w ramach uznania administracyjnego. Brak jest natomiast odniesienia się do argumentacji wnioskodawcy. Organ odwoławczy zauważył co prawda, że skarżąca osiągnęła za pierwsze półrocze 2005 r. zysk netto w wysokości [...] zł, ale jest to jedyna wzmianka odnosząca się do sytuacji majątkowej Spółki i jej zdolności płatniczych.
Uzasadniając swoje stanowisko Minister Polityki Społecznej podniósł, że skarżąca wystąpiła o umorzenie należnych wpłat w kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...] zł za okres od stycznia 2000 r. do grudnia 2000 r. Takiego wniosku Sąd nie dopatrzył się w piśmie z 4 sierpnia 2005 r. zawierającym odwołanie od decyzji organu I instancji. Wskazane zaległości dotyczą okresu rozliczeniowego, który nie był objęty rozstrzygnięciem Prezesa PFRON w niniejszej sprawie. Jeżeli takowy wniosek został przez Spółkę złożony, to oznacza, że nie został on rozstrzygnięty decyzją organu odwoławczego.
Organ I instancji odmówił umorzenia należności za okres od października 2001 r. do kwietnia 2004 r. i umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie za maj 2004 r. Pominął natomiast wniosek skarżącej o zwolnienie jej z "obowiązku wpłat do końca roku 2004". Sprawa nie została zatem w tym zakresie rozstrzygnięta. Organy podatkowe nie wezwały skarżącej do skonkretyzowania zakresu wniosku w części dotyczącej należności za maj i pozostałe miesiące 2004 r. Nie wyjaśniły skarżącej, że brak jest podstaw prawnych do umorzenia należności, które nie przekształciły się w zaległości podatkowe. Arbitralnie uznały natomiast, że wniosek dotyczy zaniechania poboru należnych wpłat na PFRON za maj 2004 r. w trybie art. 22 Ordynacji podatkowej, który to przepis nie może mieć w ocenie Sądu zastosowania w sprawie. Pominęły natomiast art. 48 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Ten zaś przepis może mieć zdaniem Sądu zastosowanie w sprawie.
W związku z powyższym uznać należy, że organy administracji publicznej nie ustaliły w sposób prawidłowy stanu faktycznego sprawy i zakresu wniosku, a w konsekwencji wadliwie rozstrzygnęły sprawę w części dotyczącej umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania za maj 2004 r. bezpodstawnie przyjmując, że dotyczy zaniechania poboru wpłaty na PFRON za ten miesiąc. Odmawiając umorzenia zaległości we wpłatach na PFRON nie ustaliły sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych Spółki. Organ odwoławczy nie uzasadnił w sposób zgodny z art. 210 Ordynacji podatkowej swojego rozstrzygnięcia.
Uchylenie zaskarżonej decyzji nie oznacza, że po ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy obowiązany jest udzielić skarżącej ulgi w spłacie zaległości podatkowych. Obowiązany będzie jednak ustalić w drodze postępowania dowodowego sytuację majątkową wnioskodawcy oraz jego zdolności płatnicze, a następnie przedstawić swoje stanowisko w sposób zgodny z przepisami zarówno prawa materialnego, jak również przepisami postępowania.
IV. Sąd, w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie zauważył, że z niewyjaśnionych powodów postępowanie podatkowe zainicjowane pismem skarżącej z 24 maja 2004 r. zakończone zostało dopiero 10 października 2005 r. Z dyspozycji art. 139 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej wynika, że załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy. O każdym przypadku nie załatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy obowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, zgodnie z art. 140 Ordynacji podatkowej. W aktach sprawy brak jest dowodów na to, że organy podatkowe stosowały się do dyspozycji art. 140 Ordynacji podatkowej. Brak jest również dokumentów na które powołuje się Spółka.
W związku z powyższym, w ocenie Sądu warto podnieść jeszcze jedną kwestię, dotyczącą akt administracyjnych przekazywanych Sądowi przez organ administracji publicznej wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę. Akta te powinny być kompletne. Odzwierciedlają bowiem przebieg postępowania administracyjnego. Po zakończeniu postępowania sądowoadministracyjnego akta sprawy zwracane są organowi, który je Sądowi przekazał. Wskazane zatem jest, aby akta te składały się z oryginalnych dokumentów, a nie ich kopii, które bywają nieczytelne i utrudniają rozpoznanie sprawy. Mogą niekiedy świadczyć o tym, że w trakcie postępowania administracyjnego nie dokonano szeregu istotnych dla sprawy czynności.
Skoro Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem aktów administracyjnych i ocena ta dokonywana jest na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu, to zdaniem Sądu, co do zasady ocena ta dokonywana być powinna na podstawie oryginalnych dokumentów, a nie ich światłokopii.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 134 § 1 oraz art. 152 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło