III SA/Wa 455/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA Marek Krawczak, , po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2012 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych postanawia - przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnić ją od kosztów sądowych - Skarżąca – M. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W., wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPPr z 18 stycznia 2013 r. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała na ciężką sytuację finansową, brak środków na rachunku bankowym, brak przychodów, fakt pozostawania w stanie likwidacji, posiadanie należności (posiadanych wobec T.) z tytułu podatku od towarów i usług w wysokości 3.368.366,40 zł, Skarżąca, wezwana przez referendarza sądowego pismem z 22 lutego 2013 r. o udzielenie dodatkowych informacji o jej sytuacji majątkowej, w szczególności o nadesłanie wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie sześć miesięcy prowadzenia działalności oraz zestawienie faktur VAT za ten sam okres, przesłała wyciągi elektroniczne z rachunku bankowego [...]. W piśmie z 7 marca 2013 r. poinformowała o tym, że: - skarżąca jest w likwidacji od 2 marca 2012 r; - w okresie likwidacji nie prowadzi działalności gospodarczej i nie wystawia faktur, w związku z czym w przeciągu ostatnich 6-u miesięcy nie wystawia żadnej faktury; - posiada należności wobec T. sp z o.o. w wysokości 22464,62 zł i 3329000, 74 zł z tytułu świadczonych usług; - posiada zobowiązania wobec US w wysokości 207287,70 zł; - posiada zobowiązania wobec A. Sp. z o.o. w wysokości 1069,02 zł; - posiada zobowiązania wobec D. sp z o.o. w wysokości 738 zł; - posiada zobowiązania wobec Kancelarii Notarialnej w wysokości 432,96 zł; - pomoc prawna realizowana przez pełnomocnika jest odpłatna i zostanie zrealizowana po zakończeniu postępowania przez udziałowców Postanowieniem z dnia 26 marca 2013r. referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W sprzeciwie z dnia 5 kwietnia 2013r. Skarżąca podkreśliła, że nie posiada żadnych środków trwałych, pieniężnych jak również, że spółka nie przynosi dochodu. Wyjaśniła, że nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych w wysokości 54 116 zł, co według Skarżącej zostało udokumentowane. Wskazała, że jej sytuacja majątkowa jest bardzo trudna od wielu lat, co związane jest z przedłużającym się postępowaniem podatkowym w zakresie prawidłowości rozliczenia z budżetem państwa z tytułu podatku od towarów i usług za październik 2007r. Ponownie wyjaśniła, że w okresie likwidacji nie uzyskiwała przychodów ani nie generowała kosztów pomimo, iż nie zawiesiła prowadzenia działalności gospodarczej. W związku z powyższym nie zostały załączone faktury VAT za okres ostatnich 6 miesięcy prowadzenia działalności gospodarczej, gdyż ich nie wystawiła. Wyjaśniła, że nie zarezerwowała środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych, bowiem nie przewidywała, iż wejdzie w spór sądowy z Dyrektorem Izby Skarbowej w W.. Odmowa przyznania prawa pomocy pozbawi ją możliwości dochodzenia swoich praw. Podniosła że stosownie do treści art. 45 Konstytucji RP każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Powyższe dotyczy także podmiotów prawa handlowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) - dalej "p.p.s.a." w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje usunięcie z obrotu prawnego orzeczenia referendarza sądowego, tj. postanowienia z dnia 26 marca 2013 r. Jest ono traktowane – pod względem skutków prawnych – jako nieistniejące. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a może zostać przyznane, gdy osoba prawna wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Sąd może zwolnić osobę prawną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, gdyż wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że co do zasady, każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania stanowią: wpis od skargi w wysokości 54.116 zł oraz stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie istnieją podstawy dla przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy wykazała, że nie posiada żadnych środków na poniesienie kosztów sądowych. Wyjaśniła, że pomimo, iż nie zawiesiła prowadzenia działalności gospodarczej i nadal jest czynnym podmiotem, nie uczestniczy aktywnie w obrocie działalności gospodarczej. Skarżąca podkreśliła ponadto, że nie uzyskuje żadnych przychodów, co znajduje potwierdzenie w tym, iż nie wystawia żadnych faktur VAT oraz w tym, iż na rachunek bankowy nie pływają żadne środki pieniężne. W ocenie Sądu, podniesione okoliczności, przemawiają za przyznaniem Skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem Skarżąca wykazała, iż nie jest obecnie w stanie zgromadzić środków na poniesienie tej opłaty. W związku z tym na podstawie art. 260, art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd postanowił orzec jak w sentencji.