III SA/Wa 456/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-05-06

Skład orzekający: Agnieszka Grzelak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącej, która utrzymuje się z emerytury w kwocie 2.879,42 zł miesięcznie, a jej mąż nie pracuje z powodu choroby, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości, czy tylko częściowo?
Ratio decidendi
Sytuacja materialna skarżącej, która utrzymuje się z emerytury w kwocie 2.879,42 zł miesięcznie, a jej mąż nie pracuje z powodu choroby, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca jest w stanie wygospodarować 200 zł na częściowe opłacenie skargi, co oznacza, że nie można jej zwolnić od kosztów w całości.
Stan faktyczny
Skarżąca E.C. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując, że jedynym źródłem jej utrzymania jest emerytura w kwocie 2.879,42 zł, a jej mąż nie pracuje z powodu choroby. Skarżąca mieszka w domu córki, ale prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Z oświadczenia o stanie rodzinnym wynika, że posiada samochód osobowy (w kredycie) oraz niesprawny samochód. Miesięczne wydatki skarżącej określono na 2.050 zł (bez kosztów żywności). Skarżąca przedłożyła zeznania podatkowe za lata 2014-2015, decyzję o waloryzacji emerytury oraz wyciągi z rachunków bankowych. Wniosek dotyczył wpisu od skargi w kwocie 1.812 zł.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącą od wpisu od skargi ponad kwotę 200 zł. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r postanawia 1. zwolnić skarżącą od wpisu od skargi ponad kwotę 200 zł (dwieście złotych), 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie Skarżąca E.C. wniosła na formularzu PPF o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, że jedynym źródłem jej utrzymania jest emerytura w kwocie 2.879,42 zł. Mąż Skarżącej nie pracuje z powodu choroby i nie uzyskuje dochodów. Skarżąca mieszka w domu córki ale prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Prowadzoną działalność gospodarczą Skarżąca zawiesiła. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem, posiada samochód osobowy marki [...] rok produkcji 2007 (w kredycie) oraz samochód marki [...] o wartości 500 zł (niesprawny). Do kosztów miesięcznego utrzymania Skarżąca zaliczyła spłatę kredytu – 800 zł, koszty utrzymania 1.000 zł (Skarżąca dokłada się do opłat w domu córki) oraz leki – 250 zł. Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżąca wskazała, że nie korzysta z pomocy społecznej. Przedłożyła zeznania podatkowe, z których wynika, że w 2015 r. osiągnęła przychód w kwocie 41.925 zł, a w 2014 r. przychód w kwocie 36.605,28 zł. Skarżąca przesłała również decyzję o waloryzacji emerytury oraz wyciągi z rachunków bankowych. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Instytucja prawa pomocy jest odstępstwem od tej reguły. W orzecznictwie wielokrotnie wyrażano pogląd o wyjątkowym charakterze tej instytucji, w przypadku której mamy do czynienia z pomocą budżetu państwa osobom, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. W orzecznictwie tym wskazuje się także, iż prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Celem wspomnianej instytucji jest bowiem zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia (zob. postanowienia NSA z: 14 lutego 2014 r., II FZ 1609/13; 5 sierpnia 2013 r., II FZ 616/13; 23 stycznia 2013 r., I FZ 2/13 oraz II FZ 1017/12; 10 stycznia 2013 r., II FZ 1005/12). Udzielenie prawa pomocy w konkretnej sprawie uzależnione jest od spełnienia ustawowo określonych przesłanek takich jak: brak zdolności do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub brak zdolności do poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). W niniejszej sprawie Skarżąca ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych, tj. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Co istotne aktualnie jest ona zobowiązana do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 1.812 zł. Oceniając wniosek Skarżącej z punktu widzenia powyższej przesłanki starszy referendarz sądowy uznał, że częściowo zasługuje on na uwzględnienie. Starszy referendarz sądowy uznał, że sytuacja finansowa Skarżącej uzasadnia udzielenie jej tego prawa. Z nadesłanych materiałów wynika bowiem, że utrzymuje się ona wyłącznie z emerytury w wysokości 2.879,42 zł. Mąż Skarżącej nie pracuje z powodu choroby. Miesięczne wydatki Skarżąca określiła na kwotę 2.050 zł, przy czym wydatki te nie uwzględniają opłat na żywność. Skarżąca, ani jej mąż nie posiadają majątku i zamieszkują w domu córki. Mając na uwadze powyższe, starszy referendarz sądowy uznał, że uzyskiwane przez Skarżącą dochody, nie pozwalają na poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym dlań utrzymaniu. Niemniej z dochodów tych Skarżąca jest w stanie wygospodarować 200 zł celem częściowego opłacenia skargi w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło