III SA/Wa 46/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Sędziowie sędzia WSA Beata Sobocha, sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 października 2017 r. sprawy ze skargi O. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2016 r nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania podatkowego oddala skargę Pismem z dnia 22 grudnia 2016 r. O. S.A. z siedzibą w W. (zwana dalej: "Skarżąca", "Spółka" lub "Strona") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wydane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowienie z dnia [...] listopada 2016 r., utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Z akt sprawy wynika, że Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. zawiesił postępowanie w sprawie zwrotu nadpłaty podatku od nieruchomości za 2007 r. wraz z oprocentowaniem do czasu otrzymania prawomocnego rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi O. S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. uchylającą w całości decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2012 r. w sprawie określenia T. S.A. zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2007 r. i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W zażaleniu na ww. postanowienie Skarżąca wskazała, iż w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie wskazano uchwytnego związku pomiędzy wniesieniem skargi na decyzję SKO z dnia [...] kwietnia 2016 r. a zwrotem nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości za 2007 r., co stanowi naruszenie art. 2 i 7 § 2 oraz art. 210 § 4 w zw. z art 219 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej w skrócie: "O.p."). Strona podniosła również, iż z treści art. 77 § 4 O.p. wynika, że "w przypadku niewydania nowej decyzji w terminie 3 miesięcy od dnia uchylenia albo stwierdzenia nieważności przez organ podatkowy lub od dnia doręczenia organowi podatkowego odpisu orzeczenia sądu administracyjnego ze stwierdzeniem jego prawomocności, uchylającego decyzję albo stwierdzającego jej nieważność, nadpłata stanowiąca kwotę wpłaconą na podstawie decyzji uchylonej albo decyzji, której nieważność stwierdzono, podlega zwrotowi bez zbędnej zwłoki". Postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: "organ odwoławczy", "SKO") utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 201 § 1 pkt 7 O.p. przesłanką zawieszenia postępowania podatkowego jest wniesienie skargi do sądu administracyjnego na decyzję uchylającą w całości decyzję organu I instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, co w niniejszej sprawie nastąpiło i czego Strona nie kwestionuje. Organ odwoławczy podkreślił, iż przesłanka wskazana w art. 201 § 1 pkt 7 O.p. nie stanowi tak jak w pkt 2 tego artykułu zagadnienia wstępnego. Nie jest konieczne zatem ustalenie związku pomiędzy złożeniem skargi, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji - wystarczy sam fakt złożenia skargi, wynika to wprost z przepisu prawa. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ I instancji art. 77 § 4 O.p. SKO wskazało, iż po ustaniu przyczyny uzasadniającej zawieszenie postępowania organ podatkowy będzie zobligowany do wydania decyzji bez zbędnej zwłoki. W przywołanej na wstępie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca sformułowała żądanie uchylenia ww. postanowienia SKO z dnia [...] listopada 2016 r. oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. Wniesiono również o zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W skardze zarzucono naruszenie: 1) art. 217 § 2 oraz art. 210 § 4 w związku z art. 219 O.p. poprzez niewyjaśnienie w zaskarżonym postanowieniu przesłanek przemawiających za zasadnością zawieszenia postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty podatku od nieruchomości za 2007 r.; 2) art. 201 § 1 pkt 7 O.p. w zw. z art. 77 § 4 O.p. poprzez błędne zawieszenie postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty podatku od nieruchomości za 2007 r. z uwagi na wniesienie skargi na decyzję kasacyjną w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007 r., podczas gdy wniesiona skarga ma wpływ wyłączenie na postępowanie wymiarowe, co w konsekwencji oznacza, iż organ w przypadku niewydania nowej decyzji w terminie 3 miesięcy od dnia uchylenia decyzji, powinien dokonać zwrotu nadpłaty. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego, od dnia 15 sierpnia 2015 r., nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm. – dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa. Głównym przedmiotem sporu pomiędzy stronami jest ocena zasadności zawieszenia przez organ podatkowy postępowania w sprawie zwrotu nadpłaty podatku od nieruchomości za 2007 r. Organ pierwszej instancji zawiesił ww. postępowanie w oparciu o art. 201 § 1 pkt 7 O.p. Stosownie do brzmienia tego przepisu organ podatkowy zawiesza postępowanie w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję uchylającą w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ lub stwierdzającą nieważność decyzji. W uzasadnieniu do projektu zmian O.p. (druk sejmowy nr 3462) wskazano, że "proponuje się rozszerzyć katalog przesłanek zawieszających postępowanie o wniesienie skargi do sądu administracyjnego na decyzję uchylającą w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ lub stwierdzającą nieważność decyzji (...). W aktualnym stanie prawnym, gdy strona wniosła skargę do sądu administracyjnego na jedną z wymienionych decyzji, organ podatkowy prowadzi postępowanie zmierzające do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, gdyż brak regulacji umożliwiającej zawieszenie postępowania. Nie ulega wątpliwości, że między postępowaniem sądowoadministracyjnym ze skargi na decyzję kasacyjną lub stwierdzającą nieważność a postępowaniem podatkowym prowadzonym po wydaniu tej decyzji istnieje zależność polegająca na tym, że wynik postępowania sądowoadministracyjnego będzie bezpośrednio rzutował na treść decyzji." Zatem wprowadzony do Ordynacji podatkowej przepis (pkt 7 art. 201 § 1) stanowi o konieczności zawieszenia postępowania przez organ pierwszej instancji w przypadku wniesienia skargi do sądu na decyzję uchylającą m.in. w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia. Należy podkreślić, że art. 201 § 1 O.p. reguluje instytucję zawieszenia postępowania z urzędu, wskazując przypadki, w których jest ono obligatoryjne. To oznacza, że jeżeli pojawi się jedna z przesłanek enumeratywnie wymienionych w treści któregokolwiek z tych przepisów, organ podatkowy ma obowiązek zawiesić postępowanie niezależnie od tego, na jakim etapie ono się znajduje. Co więcej, organ podatkowy w trakcie postępowania ma obowiązek badać, czy nie wystąpiła którakolwiek z przesłanek skutkująca obowiązkiem organu zawieszenia prowadzonego postępowania z urzędu. W istocie, zawieszenie postępowania jest wyjątkiem od zasady szybkości oraz ciągłości postępowania podatkowego, dlatego też może ono mieć miejsce tylko w przypadkach wyraźnie określonych w przepisach Rozdziału 12 Ordynacji podatkowej. Zasada ekonomiki postępowania nie jest zasadą bezwzględną - jej granice wyznaczają pozostałe zasady ogólne postępowania podatkowego, w tym zasada praworządności i zasada zaufania do organu podatkowego. Rzeczą oczywistą jest, że w toku postępowania mogą pojawić się przeszkody, które uniemożliwiają dalszy prawidłowy jego bieg. Jeżeli mają one charakter przejściowy, organ podatkowy musi podjąć działania celem ich wyeliminowania oraz zawiesić postępowanie. Zawieszenie postępowania to stan, w którym sprawa trwa nadal, lecz żadne czynności nie są podejmowane, gdyż sprawa pozostaje bez biegu. Podkreślenia wymaga również, że pkt 7 art. 201 § 1 O.p. został wprowadzony powołaną wyżej ustawą z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw w jej art. 1 pkt 132. Zgodnie z postanowieniami zawartymi w art. 31 tej ustawy, weszła ona w życie z dniem 1 stycznia 2016 r., a zatem art. 201 § 1 pkt 7 O.p. zaczął obowiązywać z tym dniem, gdyż zmiana ta nie została wyszczególniona wśród wyjątków, które wchodziły w życie w innych terminach. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] listopada 2012 r. Prezydent W. wydał decyzję określającą Skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości na 2007 r. Od tej decyzji Spółka złożyła odwołanie. SKO po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. r., uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazało temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. Od decyzji SKO Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W związku z powyższym na podstawie art. 201 § 1 pkt 7 O.p. postępowanie wymiarowe zostało zawieszone postanowieniem z dnia 17 czerwca 2016 r. Pismem z dnia 30 czerwca 2016 r. Skarżąca złożyła wniosek o zwrot nadpłaconego podatku. Na podstawie art. 207 § 1 pkt 7 O.p. organ I instancji postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2016 r. zawiesił postępowanie dotyczące wniosku z dnia 30 czerwca 2016 r., które to postanowienie zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie zaistniał stan faktyczny opisany w art. 207 § 1 pkt 7 O.p., wobec czego SKO prawidłowo wydało postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania prowadzonego w przedmiocie zwrotu nadpłaty. W niniejszej sprawie została wydana decyzja, o której mowa w art. 201 § 1 pkt 7, tj. uchylająca w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ lub stwierdzająca nieważność decyzji. Zaszła więc przesłanka zawieszenia postępowania podatkowego. Należy bowiem wskazać, że między postępowaniem sądowoadministracyjnym ze skargi na decyzję kasacyjną a postępowaniem podatkowym prowadzonym po wydaniu takiej decyzji istnieje zależność polegająca na tym, że wynik postępowania sądowo-administracyjnego będzie bezpośrednio rzutował na treść decyzji. Tym samym zarzut naruszenia art. art. 201 § 1 pkt 7 O.p. w zw. z art. 77 § 4 O.p. jest niezasadny. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 217 § 2 oraz art. 210 § 4 w związku z art. 219 O.p. Uzasadnienie faktyczne zaskarżonego postanowienia zawiera bowiem spójny i logiczny stan faktyczny, a także wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.