III SA/Wa 46/18

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 21/03/2018 r po rozpoznaniu wniosku D. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. K. na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia z [...]/11/2017 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych p o s t a n a w i a 1. Zwolnić Skarżącą od wpisu od skargi i opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia; 2. Odmówić Skarżącej przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie 1) Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo częściowym (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, (art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona. 2) D. K. dalej jako strona, wnioskiem zawartym na formularzu PPF (data 13/2/2018 r), zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Powołała się na złą sytuację materialną, ponieważ "od 2013 r nie posiada pracy i nie uzyskuje wynagrodzenia" a to z powodu opieki nad "dorosłą, niepełnosprawną od urodzenia córką o orzeczonej niepełnosprawności (...)". Opiekę sprawuje całodobowo. Zadeklarowała brak oszczędności i brak środków. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i córką, utrzymuje się z ich rent (2540 zł). W rubryce 11 przedstawiła kalkulację kosztów życia. 3) Jedyny wymagany na obecnym etapie koszt sądowy to wpis od skargi w kwocie 400 zł od sprawy dotyczącej skargi co do ulgi podatkowej. Do tego zakresu prawa pomocy, tj kosztów wymagalnych oraz możliwych opłat za sporządzenie uzasadnienia wyroku, referendarz sądowy ograniczył rozpoznanie wniosku: sytuacja życiowa Skarżącej może bowiem zmieniać się. Urzędnik daje wiarę twierdzeniom Strony, potwierdzonym zresztą (obszernymi) materiałami nadesłanymi w wykonaniu wezwania. Z informacji nadesłanych przez stronę wynika, że osiągany przez nią dochód (miesięczny) w gospodarstwie domowym nie przekracza minimum socjalnego w wysokości niespełna 900 zł na osobę (por część historyczna), a Skarżąca jest ograniczona w wolności gospodarowania tym dochodem (uzyskiwanym zresztą przez innych domowników) przez obowiązek zabezpieczania potrzeb niepełnosprawnej córki. Stąd decyzja, na tym etapie postępowania, o zwolnieniu strony od wpisu od skargi (salus animarum suprema lex). W skład prawa do Sądu wchodzi nadto, w sytuacji finansowej skarżącej, również prawo do nieodpłatnego zapoznania się z pisemnymi motywami rozstrzygnięcia. 4) Wobec braku wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i działania Sądu z urzędu, niezależnie od treści zarzutów skargi, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., należało zadecydować jak w sentencji.