III SA/Wa 462/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki, Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant referent stażysta Agata Zdunek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2012 r. sprawy ze skargi I. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn oddala skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego W. decyzją z [...] września 2011 r. nr [...] ustalił Skarżącej – I.W. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn w kwocie 23.909 zł z tytułu darowizny środków pieniężnych dokonanej przez S.W. W uzasadnieniu Organ wskazał, że jak wynika z akt sprawy 16 sierpnia 2010 r. została zawarta umowa darowizny pomiędzy S.W. (darczyńcą) a Skarżącą (obdarowaną) na mocy, której Skarżąca otrzymała od darczyńcy kwotę pieniężną w wysokości 360.000 zł. 17 lutego 2011 r. (data stempla pocztowego) Skarżąca złożyła do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. zgłoszenie podatkowe o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych SD-Z2, w którym zgłosiła nabycie darowizny, załączając do niego wyciąg z rachunku bankowego potwierdzający fakt otrzymania darowizny 16 sierpnia 2010 r. Następnie pismem z 16 marca 2011 r. Skarżąca została wezwana przez organ podatkowy pierwszej instancji do złożenia zeznania podatkowego SD-3, ponieważ nie dotrzymała jednego z warunków zwolnienia wynikającego z art. 4a ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2009 r. Nr 93 poz. 768 z późn. zm.), dalej "u.p.s.d.", tj. nie zgłosiła nabycia darowizny w terminie ustawowym. W odpowiedzi na wezwanie Skarżąca wyjaśniła, że darowizna została zgłoszona w terminie ustawowym, ponieważ dowiedziała się o jej przekazaniu 17 sierpnia 2010 r. (dzień po jej dokonaniu), co spowodowało przesunięcie terminu złożenia zgłoszenia do 17 lutego 2011 r. Dla uprawdopodobnienia faktu późniejszego powzięcia wiadomości o nabyciu środków pieniężnych do pisma załączone zostały oświadczenia członków rodziny, w których wyjaśnione zostało, że Skarżąca w dniu dokonania darowizny nie przebywała w miejscu zamieszkania. Naczelnik Urzędu Skarbowego W., nie podzielił wyżej wskazanego stanowiska i wszczął postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, a następnie ustalił w stosunku do obdarowanej wysokość zobowiązania podatkowego w kwocie 23.909 zł. W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżąca wniosła o jej uchylenie oraz o umorzenie postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła błędną interpretację art. 4 a u.p.s.d. oraz naruszenie art. 200 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. nr 8, poz. 60, z późn. zm.), dalej "O.p.". Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją Nr [...] z [...] grudnia 2011 r. utrzymał w mocy decyzję Organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu przytoczył treść art. 4a ust. 1 i ust. 2 u.p.s.d., i wskazał, że bieg sześciomiesięcznego terminu do zgłoszenia do urzędu skarbowego darowizny jest liczony od momentu powstania obowiązku podatkowego. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 u.p.s.d. obowiązek podatkowy przy nabyciu w drodze darowizny powstaje z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez przewidzianej formy, z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia. Termin złożenia zgłoszenia należy do tzw. terminów materialnych, które nie podlegają przywróceniu. Oznacza to, że upływ terminu złożenia zgłoszenia powoduje brak przesłanek do zastosowania zwolnienia podatkowego i opodatkowanie na zasadach przewidzianych dla I grupy podatkowej zgodnie z art. 4a ust. 3 u.p.s.d. Organ odwoławczy podkreślił, że w kontrolowanej sprawie umowa darowizny została zawarta na piśmie 16 sierpnia 2010 r. i przyrzeczone świadczenie zostało spełnione także w tym dniu. Obowiązek podatkowy powstał w dniu kiedy na rachunek nabywcy wpłynęły środki pieniężne będące przedmiotem darowizny, na co wskazuje bankowe potwierdzenie otrzymania przelewu. Organ odwoławczy podkreślił, że aby miało zastosowanie zwolnienie z art. 4a u.p.s.d., zgłoszenie o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych SD-Z2 powinno być złożone do organu pierwszej instancji najpóźniej 16 lutego 2011 r. Skarżąca złożyła zaś zgłoszenie 17 lutego 2011 r. W związku z powyższym Dyrektor Izby Skarbowej w W. nie znalazł także uzasadnienia dla zastosowania w sprawie art. 4a ust 2 u.p.s.d., ponieważ przepis ten miałby zastosowanie w momencie, gdyby Skarżąca powzięła wiadomość o otrzymaniu darowizny po upływie sześciomiesięcznego terminu do jej zgłoszenia, liczonego od dnia powstania obowiązku podatkowego, a nie przed jego upływem co miało miejsce w sprawie. Organ podkreślił, że uprawdopodobnienie faktu późniejszego powzięcia wiadomości o nabyciu poprzez złożenie oświadczeń o miejscu przebywania Skarżącej w dniu dokonania darowizny, w sytuacji gdy po powzięciu przez nią informacji o przekazaniu środków pozostała jeszcze możliwość terminowego złożenia zgłoszenia jest bezzasadna. Ponadto Organ podkreślił, że umowa została opatrzona datą 16 sierpnia 2010 r. i podpisana przez obdarowaną. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej w W. podzielił stanowisko Skarżącej dotyczące naruszenia art. 200 O.p. Jednakże wyjaśnił, że podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji byłaby sytuacja, w której Skarżąca uprawdopodobniłaby istnienie związku przyczynowego między naruszeniem przez organ odwoławczy obowiązku wyznaczenia terminu do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego, a pozbawieniem prawa strony do oceny całego zebranego materiału dowodowego i przedstawienia nowych dowodów, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. W skardze złożonej na powyższą decyzję Skarżąca podniosła, że została ona wydana z naruszeniem art. 4a u.p.s.d., poprzez jego błędną interpretację. W opinii Skarżącej, organy podatkowe błędnie interpretują jego treść - a w szczególności ust. 2. Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem Dyrektora izby Skarbowej w W. zgodnie z którym nie ma podstaw do zastosowania w sprawie art. 4a ust. 2 u.p.s.d. Wyjaśniła, że z uwagi na fakt, że przepis ten miałby zastosowanie w momencie, gdyby obdarowana powzięła wiadomość o otrzymaniu darowizny po upływie sześciomiesięcznego terminu do jej zgłoszenia, a nie przed jego upływem jest nieprawidłowe. Skarżąca wskazała ponadto, że umowa darowizny została faktycznie podpisana w terminie późniejszym, czyli 17 sierpnia 2010 r., natomiast data "widniejąca" na umowie 16 sierpnia 2010 r. nie została zweryfikowana przez przeoczenie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Okoliczności faktyczne tej sprawy w zasadzie nie są sporne (poza podnoszoną dopiero na etapie wnoszenia skargi datą rzeczywistego zawarcia umowy darowizny). Zważywszy jednak, że: - poza oświadczeniem w kwestii wadliwości daty umowy Skarżąca w żaden sposób nie udowodniła swoich twierdzeń, - okoliczność ta nie była podnoszona w trakcie postępowania podatkowego, - wykonanie umowy nastąpiło w dniu 16 sierpnia 2010 r. - kwestia, ta nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Ustawa zwalnia od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez m.in. zstępnych, zakreślając warunki: o ile zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2, oraz udokumentują - w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 - ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym. Zawiadomienie o otrzymaniu darowizny Skarżąca złożyła w dniu 17 lutego 2011 r., a więc z przekroczeniem terminu określonego w art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. Mimo, że przekroczenie terminu jest tylko jednodniowe, to uznać należy za prawidłowe stanowisko organu podatkowego, że jest to termin materialny, nieprzywracalny, każde jego przekroczenie i niespełnienie warunku zgłoszenia nabycia w terminie 6-cio miesięcznym powoduje konieczność uiszczenia podatku. Skarżąca powołuje się na dyspozycję art. 4a ust. 2 twierdząc, że ma on zastosowanie w jej przypadku, gdyż o fakcie otrzymania pieniędzy dowiedziała się dopiero 17 sierpnia 2010 r. Przepis ten stanowi, że jeżeli nabywca dowiedział się o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych po upływie terminów, o których mowa w ust. 1 pkt 1, zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się, gdy nabywca zgłosi te rzeczy lub prawa majątkowe naczelnikowi urzędu skarbowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o ich nabyciu, oraz uprawdopodobni fakt późniejszego powzięcia wiadomości o ich nabyciu. Jednakże także w tej kwestii Sąd musi podzielić stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w W. W dniu 17 sierpnia 2010 r., kiedy jak twierdzi Skarżąca dowiedziała się o wpływie pieniędzy na jej rachunek, nie upłynęły bowiem żadne terminy określone w tym przepisie; wadliwa zatem jest interpretacja Skarżącej, że termin do zgłoszenia darowizny biegł od daty uzyskania informacji o wpływie środków na jej rachunek. Przepisy dotyczące ulg i zwolnień podatkowych nie mogą być interpretowane przy zastosowaniu wykładni rozszerzającej. Sąd związany jest ustawą i mimo świadomości, że w rozpoznawanym przypadku skutki nieznacznego przekroczenia terminu są ekonomicznie bardzo dolegliwe dla strony, nie może zignorować postanowień ustawy, która uzależnia zwolnienie od podatku od spadków i darowizn od zachowania terminu zawiadomienia organu podatkowego o otrzymanej darowiźnie. Nie uzasadniał uwzględnienia skargi zarzut naruszenia przez organ I instancji art. 200 O.p. Dyrektor IS wyznaczył bowiem stronie termin do zapoznania z materiałami sprawy, ponadto błąd ten w opinii Sądu w przedstawionych okolicznościach nie mógł mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Z tego względu Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. ----------------------- 5