III SA/Wa 47/13

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2012 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 roku postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżący A.K. reprezentowany przez adwokata S. R. , na urzędowym formularzu PPF, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Skarżący podniósł, że ciążą na nim liczne zobowiązania tj.: kredyt 200.000 zł, leasing na [...] (3 szt.) 9.500 zł miesięcznie, leasing na [...] (3 szt.) – 7.000 zł miesięcznie, kredyt - rata miesięcznie 5.000 zł oraz leasing na [...] ( 2 szt.) – 5.500 zł. Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, że Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz trojgiem dzieci ( ur. w [...], [...] oraz [...] r.) oraz że posiada dom o powierzchni 240 m². Skarżący posiada również samochód osobowy [...] o wartości około 50.000 zł, samochód ciężarowy [...] o wartości około 25.000 zł oraz naczepę [...] o wartości około 50.000 zł. Z oświadczenia wynika także, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej Skarżący w sierpniu 2012 r. poniósł stratę w wysokości 2.130 zł natomiast jego żona z tytułu zatrudnienia uzyskuje dochód w kwocie 2.115,60 zł W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dokumentów obrazujących sytuację majątkową pełnomocnik Skarżącego oświadczył, że Skarżący nie korzysta z pomocy społecznej, a jedynym źródłem utrzymania jego oraz jego rodziny jest prowadzona działalność gospodarcza. Przedłożył również odpis umowy kredytowej Ponadto, pełnomocnik Skarżącego wniósł o przedłużenie terminu do wniesienia pozostałych dokumentów źródłowych. Zarządzeniem z 14 lutego 2013 r. referendarz sądowy WSA w Warszawie przedłużył termin sądowy do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń do 28 lutego 2013 r. Zarządzenie zostało doręczone pełnomocnikowi Skarżącego 20 lutego 2012 r. (K. 38 akt sądowych). Jednakże mimo upływu terminu Skarżący, ani jego pełnomocnik wymaganych dokumentów nie złożyli. W aktach innej sprawy Skarżącego zawisłej przed tutejszym sądem o sygn. III SA 3212/12 znajdują się natomiast dokumenty: zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu poniesionej straty w 2011 r. z którego wynika, że Skarżący z prowadzonej działalności uzyskał przychód – 2.137.474,83 zł, dochód – 72.544,32 zł, a koszty uzyskania przychodu wyniosły – 2.064.930,51 zł. Skarżący przedłożył również wyciągi z rachunków bankowych oraz umowę kredytową z [...] SA. Ponadto Skarżący przedłożył "podsumowanie na koniec miesiąca – październik 2012 r.", z którego wynika, że firma "K. " A.K. , uzyskała dochód 79.696,93 zł. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246§ 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego w kwocie 450 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Skarżący będąc zobowiązany do przedłożenia dokumentów obrazujących sytuację majątkową, przedłożył jedynie część wymaganych dokumentów i informacji. W szczególności nie przedłożył wyliczenia kosztów miesięcznego utrzymania (np. energia, gaz, wyżywienie itp.), ani wyciągów z rachunków bankowych. Dlatego wniosek o przyznanie prawa pomocy należało rozpoznać w oparciu o informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akta sprawy. Ponadto z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z akt sprawy o sygn. III SA/Wa 3212/12 wynika, że Skarżący, prowadzi działalność gospodarczą przynoszącą przychody, a jak wynika z zeznania podatkowego PIT-36L w 2011 r. również dochody. Skarżący ponosi bardzo wysokie koszty leasingu (samochody osobowe, ciągniki siodłowe oraz naczepy) oraz kredytów, w łącznej kwocie 27.000 zł miesięcznie. Do swojego majątku Skarżący zaliczył dom oraz samochód osobowy, samochód ciężarowy oraz naczepę o łącznej wartości 125.000 zł. Z analizy wyciągów z rachunków bankowych wynika, że na osobiste konto Skarżącego w listopadzie 2012 r. wpłynęła łączna kwota 37.000 zł. Również na rachunek firmowy Skarżącego wpływały znaczne kwoty przykładowo w listopadzie 2012 r. – 117.195,37 zł, 17.835 zł, 1.322,63 zł, 11.070 zł. Żona Skarżącego uzyskuje natomiast stałe miesięczne dochody z tytułu zatrudnienia w wysokości 2.115,60 zł. Podnieść również należy, że w sprawie o sygn. III SA/Wa 3212/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Podniesione okoliczności, przemawiają za odmową przyznania Skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem Skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie zgromadzić środków na poniesienie kosztów sądowych – wpisu od skargi. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.