III SA/Wa 472/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi R.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych postanawia 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący – R. J. , na urzędowym formularzu PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Skarżący wskazał, że bezprawnie odebrano mu stado koni, w związku z tym został pozbawiony środków do życia. Oświadczył, że w tej sprawie toczy postępowanie prokuratorskie. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, posiada dom z [...] r o powierzchni 50 m² oraz 7,4 hektara nieużytków. Nie posiada oszczędności, rachunków bankowych i nie składa zeznań podatkowych. Skarżący otrzymuje rentę w wysokości [...] zł. i ponosi miesięczne wydatki: energia elektryczna – 50 zł, woda – 35 zł, leki – 85 zł, butla gazowa – 43 zł. Skarżący przeznacza pozostałe 600 zł na odzież, wyżywienie, remont przerdzewiałej rynny i cieknący eternit. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1379 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246§ 1 pkt 1) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu profesjonalnego pełnomocnika (adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego) jest natomiast nieodpłatne korzystanie strony z pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z niej zasady jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego wynoszącą 500 zł, jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony całości. Dokonana analiza sytuacji materialnej Skarżącego prowadzi do wniosku, że nie jest on obecnie w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Miesięczny dochód Skarżącego wynosi bowiem [...] zł (netto) i w zasadzie w całości jest wydatkowany na niezbędne miesięczne opłaty tj. wyżywienie, leki, prąd, gaz. Rozpoznając wniosek w części dotyczącej żądania ustanowienia radcy prawnego należy natomiast wskazać, iż na obecnym etapie postępowania brak jest procesowej konieczności ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 i 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.