III SA/Wa 478/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych w sprawie ze skargi P. Limited na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2015 r nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy od października do grudnia 2010 r. oraz od lipca do października 2011 r. postanawia: odmówić skarżącej przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych P. Limited (dalej jako skarżąca albo spółka), pismem z 14 stycznia 2016 r, złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] grudnia 2015 r. Sąd, pismem z 22 lutego 2016 r, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 11 lutego 2016 r, wezwał – w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi – o uzupełnienie braków formalnych skargi poprzez złożenie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii dokumentu, z którego wynikałoby umocowanie osób, które udzieliły pełnomocnictwa do reprezentacji spółki w dacie jego udzielenia. Spółka, pismem z 7 marca 2016 r, zwróciła się o przedłużenie terminu do dostarczenia pełnomocnictwa z uwagi na to, że jest podmiotem zagranicznym z siedzibą poza granicami Polski i związane z tym wydłużenie terminu dostarczania przesyłek pocztowych przez operatorów pocztowych. Wskazała, że pełnomocnik odebrał wezwanie 29 lutego 2016 r. Sąd poinformował spółkę o tym, że termin siedmiodniowy na uzupełnienie braków skargi jest terminem ustawowym i nie podlega przedłużaniu ani skracaniu. Spółka, pismem z 24 marca 2016 r, zwróciła się o przywrócenie terminu, załączając zarazem: - poświadczenie notarialne wydruku z angielskiego elektronicznego rejestru spółek potwierdzające, że S.H. został powołany na stanowisko D.. w dniu [...] listopada 2015 r, wraz z dołączonym wydrukiem z elektronicznego rejestru, który ten fakt potwierdza; - odpis uchwały Rady Dyrektorów P. upoważniającym S. H. do reprezentowania spółki z prawem do jednoosobowego podpisywania w jej imieniu wszystkich dokumentów; - tłumaczenie przysięgłe powyższych dokumentów. W uzasadnieniu spółka powołała się na różnice w systemach prawnych Polski i Anglii, odległość geograficzną oraz odmienną praktykę działania instytucji w obu krajach – jako czynniki "usprawiedliwiające" uchybienie terminu. Zdaniem spółki, w Anglii prawidłowość umocowania osób składających oświadczenia opiera się na domniemaniu osób i instytucji, do których oświadczenia takie są adresowane. Dopiero w przypadku podniesienia skonkretyzowanego zarzutu umocowanie to jest ustalane w oparciu o elektroniczny rejestr. Dlatego zarząd spółki poświęcił dodatkowy czas na analizę i dociekanie, dlaczego, mimo braku zarzutu organów podatkowych, które prowadziły postępowanie przez ponad rok, Sąd powziął wątpliwości, co do umocowania osoby udzielającej pełnomocnictwa. Czynności te oraz "skonfrontowanie" ich z wymaganiami i możliwościami prawa angielskiego zajęły siedem dni. Skarżący zaznaczył też, że wobec występowania w Anglii odpisów z rejestru spółek w formie elektronicznej, skomplikowane było uzyskanie dokumentów w rozumieniu prawa polskiego. Nadto, wobec braku instytucji notariusza w prawie angielskim, istnieją ograniczone tylko możliwości poświadczania dokumentów. Powołała się na trudności związane z doręczaniem korespondencji pomiędzy Polską i Anglią oraz znaczenie – dla dochowania terminu – upływu czasu pomiędzy sporządzaniem dokumentów a datą ich odbioru. Spółka wskazała, że łączny czas dokonania czynności związanych z uzupełnieniem braków formalnych wyniósł 24 dni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełninia braków formalnych (poprzez złożenie kserokopii dokumentów, z których wynika umocowanie osób udzielających pełnomocnictwa do reprezentacji spółki) należało oddalić. Zgodnie z art. 86 P.p.s.a., Sąd na wniosek strony postanowi przywrócenie terminu, jeżeli bez swojej winy nie dokonała ona w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Stosownie do art. 87 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do Sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Z przepisu tego wynika ponadto, że równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Przywrócenie terminu uzależnione jest, więc od łącznego spełnienia wymienionych wyżej przesłanek. Jest ono możliwe w szczególności w sytuacji, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Przesłanką dla przywrócenia uchybionego terminu jest jedynie uprawdopodobnienie, że uchybienie nastąpiło bez winy strony. Uprawdopodobnienie oznacza złagodzenie rygorów dowodowych odnośnie do okoliczności usprawiedliwiających niedopełnienie czynności procesowej w terminie. Brak winy zachodzi wówczas, gdy dochowana zostanie należyta staranność przy dokonaniu danej czynności procesowej. Należy przy tym szczególnie zwrócić uwagę, że chodzi tu o staranność należytą w danych stosunkach, a nie nadzwyczajną, czy najwyższą obejmującą podejmowanie wszelkich możliwych czynności. Ustawodawca nie określił kryteriów oceny zachowania strony, co oznacza, że kwestia ta pozostawiona została uznaniu sądu. Brak winy w uchybieniu terminowi powinien być, zatem oceniany przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności konkretnej sprawy. W ocenie Sądu skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych (wykazania reprezentacji) w wymaganym terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia – nie oznacza to jednak, że wskazana przez stronę przyczyna uchybienia uzasadnia skutecznie wniosek o przywrócenie terminu. Jako przyczyny uchybienia terminu strona wskazała "czasochłonne" tłumaczenie członkom zarządu "obcej" spółki odmienności wymogów wykazywania reprezentacji spółki w Anglii w stosunku do tej w Polsce, "skomplikowane" uzyskiwanie dokumentów w wersji papierowej z "elektronicznych" rejestrów, trudny dostęp w Anglii do podmiotów zajmujących się poświadczaniem za zgodność z oryginałem dokumentów, czasochłonność tłumaczenia dokumentów na język polski i długotrwały obieg korespondencji pocztowej pomiędzy Polską a Anglią. Zdaniem Sądu, przedstawione powyżej okoliczności, chociaż są powodami niezrealizowania czynności w terminie, to jednak nie są przejawem "braku winy", co uzasadniałoby uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu. Należy zauważyć, że spółka jest reprezentowana w niniejszym postępowaniu sądowym (a przedtem – podatkowym) przez profesjonalnego pełnomocnika, do którego obowiązków należy zapewnienie poprawnego umocowania i zagwarantowanie, na każdym etapie postępowania, wykazania poprawności tego umocowania. Nawet, jeżeli nie żądano od spółki wykazania sposobu reprezentacji na poprzednich etapach postepowania (podatkowego), to nie zwalniało jej to, ani – tym bardziej – jej pełnomocnika - z obowiązku zapewnienia poprawnego umocowania i zachowania gotowości do wykazania poprawnego umocowania. Reguły i zasady wykazywania sposobu reprezentacji są przed polskimi sadami niezmienne od lat, a od profesjonalistów oczekuje się znajomości tych reguł i zasad. Zdaniem Sądu, istnienie przeszkody do dokonania czynności w postępowaniu nie oznacza jeszcze, że automatycznie uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu. Nie są okolicznościami uzasadniającymi uprawdopodobnienie braku winy ani organizacja pracy prawników poświadczających za zgodność z oryginałem, ani skomplikowana procedura uzyskiwanie dokumentu z rejestrów elektronicznych, podobnie jak uzyskanie tłumaczenia przysięgłego. Są to, bowiem – co najwyżej – przesłanki wnioskowania o organizacji pracy i organizacji sposobu wykonania wezwania przez spółkę, a w szczególności przez podmioty świadczące jej pomoc prawną. Natomiast organizacja pracy spółki czy reprezentujących ją pełnomocników są zmiennymi zależnymi wyłącznie od tych podmiotów. Także "trudności" związane z korespondencją pocztową nie są tą przesłanką, ponieważ sposób dostarczenia dokumentów z Anglii i rodzaj przesyłki, jak też wybór operatora (kuriera), pozostawał w gestii strony, posiadającej w Polsce adres do doręczeń. Mając na uwadze zarysowane zmienne, stałe i niezmienne (od lat) wymogi w polskich sądach oraz to, ze spółka dysponująca profesjonalną, polską pomocą prawną powinna być gotowa do wykazania sposobu reprezentacji, należało uznać, na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 P.p.s.a., jak w sentencji.