III SA/Wa 48/13

Dnia 6 czerwca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Radziszewska - Krupa, po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za 2007 r. postanawia: odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych P. Z. (zwany dalej "Skarżącym") wniósł, na formularzu PPF, o zwolnienie od kosztów sądowych. W osnowie wniosku oświadczył, że całkowicie utracił płynność finansową, nie posiada majątku (w tym nieruchomości), posiada kredyty i zadłużenia, osiąga dochód brutto z działalności gospodarczej w wysokości około 2000 zł miesięcznie. Skarżący posiada na utrzymaniu syna. Skarżący nie wykonał wezwania z 21 stycznia 2013 r. o nadesłanie dodatkowych informacji o jego sytuacji majątkowej. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z 21 lutego 2013 r. odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy. W sprzeciwie od ww. postanowienia Skarżący zarzucił naruszenie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., zwana dalej "P.p.s.a."), poprzez niezastosowanie. Skarżący jest w trudnej sytuacji, ponieważ została wydana decyzja o jego odpowiedzialności podatkowej, na którą nie ma w całości pieniędzy. Nie ma rodziny i utrzymuje się sam. Nie ma gdzie mieszkać, mieszka razem z rodzicami, choć dawno skończył 30 lat. Korzysta też z pomocy najbliższej rodziny. Skarżący nie wykonał wezwania z 9 kwietnia 2013 r. o nadesłanie dodatkowych informacji o jego sytuacji majątkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 245 § 1 P.p.s.a., stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Celem instytucji "prawa pomocy" występującej w postępowaniu sądowo-administracyjnym jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. W konsekwencji, przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych kiedy to spełnione zostaną określone przesłanki. Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Powinien więc spełnić przesłankę, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. - wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przepis ten przenosi wprost na stronę ciężar wykazania przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy, a informacje pochodzące od strony, które dotyczą jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony. W interesie Skarżącego – którego przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy dwukrotnie wzywano do przedłożenia stosownych dokumentów - leżało przedłożenie wszelkich możliwych dokumentów źródłowych oraz przedstawienie wszelkich okoliczności przemawiających za pozytywnym rozpoznaniem wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 marca 2005 r. sygn. akt I FZ 63/05, niepubl.). Ocena przytoczonych przez Skarżącego okoliczności, jak również załączonych dokumentów należy zaś do Sądu. Wskazać należy, iż Skarżący dwukrotnie nie wykonał kierowanych do niego wezwań do przedłożenia stosownych dokumentów, czym faktycznie uniemożliwił Sądowi ocenę jego sytuacji majątkowej. Skarżący nie nadesłał m. in. ani deklaracji podatkowych za 2010 r. i 2011 r., ani zestawienia faktur VAT za ostatnie 6 miesięcy prowadzenia działalności gospodarczej, nie wskazał też wydatków, jakie ponosił przez ostatnie 3 miesiące. Sąd stwierdza, że stosownie do art. 255 P.p.s.a. tryb wezwania do przedstawienia określonych informacji lub dokumentów źródłowych uruchamiany jest wtedy, gdy dane zawarte we wniosku są niewystarczające do kompleksowej oceny sytuacji majątkowej strony lub budzą wątpliwości. Nieskorzystanie przez Skarżącego ze stworzonej przez Sąd ww. możliwości, powoduje, iż materiał, którym dysponuje Sąd, w dalszym ciągu pozostawał niekompletny, a wątpliwości, co do oświadczeń Skarżącego, nie zostały wyjaśnione. Subiektywne przekonanie Skarżącego o zasadności jego wniosku, przy równoczesnym nieodniesieniu się do kwestii uznanych przez Sąd za niewystarczająco wykazane, powoduje, iż wniosku nie można uwzględnić (por. postanowienie NSA z 26 listopada 2009r. sygn. akt I FZ 385/09). Inaczej mówiąc, skoro przepis art. 246 P.p.s.a. przenosi na Skarżącego obowiązek wykazania w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki przyznania mu prawa pomocy, a Skarżący z obowiązku tego się nie wywiązał, pomoc nie może zostać udzielona. Skoro Skarżący, nie wypełnił przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 255 P.p.s.a., należało uznać, że nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Brak jest więc podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku. Sąd, mając na względzie powyższą argumentację, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.