III SA/Wa 489/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, , po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. Z. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi F. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2008 r. postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Skarżący – F. Z. pismem z dnia 13 stycznia 2014 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] grudnia 2013 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2008 r. W powyższej skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku podniósł, iż w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 z późn. zm.), - dalej "p.p.s.a." tzn. występuje ryzyko wyrządzenia znacznej szkody jak i możliwość spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący zaznaczył, że kwota zwiększenia zobowiązania podatkowego wynikająca z decyzji jest znaczna, biorąc pod uwagę jego trudną sytuację finansową (niemalże całkowity brak dochodów i majątku). Wskazał, iż zgodnie z orzecznictwem sam fakt znacznej kwoty zobowiązania wystarcza do uwzględnienia wniosku (por. m.in. postanowienia: WSA w Gdańsku z dnia 12 września 2011 r. sygn. akt I SA/Gd 887/11, WSA w Szczecinie z 20 grudnia 2011 r. sygn. akt I SA/Sz 917/11, WSA w Warszawie z dnia 19 maja 2011 r. III SA/Wa 2952/10). Skarżący ponadto zaznaczył, że obecnie znajduje się w wyjątkowo ciężkiej sytuacji materialnej. Nie posiada żadnych nieruchomości, ruchomości (z wyjątkiem rzeczy przeznaczonych do bieżącej egzystencji np. środki czystości, odzież), oszczędności lub praw majątkowych. Podkreślił jednocześnie, iż utracił jedyne źródło dochodów, w związku z zaprzestaniem prowadzenia działalności gospodarczej, i utrzymuje się z doraźnej i nieregularnej pomocy najbliższej rodziny. Po zajęciu oszczędności utracił możliwość zakupu towaru przez co musiał zaprzestać prowadzenia działalności gospodarczej. W konsekwencji zwolnił wszystkich swoich pracowników i wygasił stosunki handlowe z kontrahentami. W jego ocenie powyższe było uzasadnione również faktem, iż nie mógł on prowadzić działalności gospodarczej z zajętym rachunkiem firmowym (nie jest w takiej sytuacji zasadniczo możliwa obsługa należności i zobowiązań przedsiębiorstwa), a nie posiadał on wystarczających środków na uiszczenie żądanych przez organy podatkowe kwot. W dalszej części wskazał, że utracił możliwości zarobkowe, w chwili gdy jego sytuacja majątkowa jest wyjątkowo ciężka. Zdaniem skarżącego w jego sytuacji zachodzi ryzyko wyrządzenia mu znacznej szkody jak również możliwość spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dodatkowe obciążenia finansowe mogą uniemożliwić mu zaspokajanie podstawowych potrzeb i spowodować zagrożenie dla jego życia i zdrowia. Jednocześnie kontynuowanie egzekucji w zaistniałej sytuacji doprowadzi do pogłębienia złej sytuacji majątkowej i jego rodziny oraz zmusi go do życia w ubóstwie. Tym samym w ocenie skarżącego prowadzenie egzekucji nie będzie prowadzić do zaspokojenia zobowiązań podatkowych, a wprost przeciwnie uniemożliwi mu ich zaspokojenie. Opierając się na postanowieniach NSA z 3 listopada 2011 r., sygn. akt II FSK 2061/11 oraz WSA w Warszawie z 4 września 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 771/09 wskazał, że powyższa sytuacja majątkowa jest uzasadnioną przesłanką do zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z powyższego przepisu wynikają dwa rodzaje obowiązków. Z jednej strony wskazany przepis obciąża wnioskodawcę ciężarem uprawdopodobnienia przesłanek w nim określonych. Z drugiej zaś nakłada na Sąd obowiązek dokonania wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy oraz innych elementów, które pozwalają domniemywać, że wskazane okoliczności mieszczą się w hipotezie art. 61 § 3 p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z 15 grudnia 2005 r., sygn. akt I FZ 633/05, niepubl.). Rozpoznając niniejszy wniosek należy przede wszystkim zwrócić uwagę, iż wymieniony w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania danego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Ustawodawca szczegółowo i rygorystycznie wyznaczył podstawy wstrzymania wykonania decyzji, uzależniając tę możliwość od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest bowiem stanem niepożądanym, zaś prawo wnoszenia skarg do sądu administracyjnego nie może zakłócać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Oznacza to zatem, iż o wstrzymaniu wykonania decyzji sąd może orzec tylko wtedy, jeżeli wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Sąd przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdza, że argumenty i okoliczności przytoczone przez Skarżącego we wniosku dają podstawy do stwierdzenia, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. - umożliwiające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd dokonując oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wziął pod uwagę przede wszystkim sytuację finansową Skarżącego, a także kwotę zwiększenia zobowiązania podatkowego, w związku z określeniem przez organ podatkowy wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2008 r. Na uwagę zasługuje ponadto fakt, iż skarżący stracił jedyne źródło dochodów i utrzymuje się wraz z rodziną z doraźnej pomocy najbliższych. Podkreślić należy, iż instytucja wstrzymania wykonania decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Wniesienie wniosku nie oznacza jednak automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Analiza powołanych przez skarżącego we wniosku okoliczności daje podstawy do stwierdzenia, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a., umożliwiające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wykonanie zaskarżonej decyzji może narazić skarżącego na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto egzekucja wymienionej kwoty mogłaby wyrządzić skarżącemu poważną szkodę i doprowadzić do trudnych dla skarżącego oraz jego rodziny następstw. W związku z tym należało uznać, że w sprawie zaistniały podstawy do udzielenia skarżącemu ochrony tymczasowej do czasu, gdy zaskarżona decyzja zostanie zbadana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny pod kątem zgodności z prawem. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 § 3 oraz § 5 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.