III SA/Wa 493/13
WyrokWSA w Warszawie2013-08-22
Skład orzekający: Małgorzata Długosz-Szyjko, Sylwester Golec, Aneta Trochim-Tuchorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracownik organu jednoosobowego, który brał udział w wydaniu decyzji w pierwszej instancji, powinien zostać wyłączony od udziału w postępowaniu odwoławczym w sprawie dotyczącej zobowiązań podatkowych, zgodnie z art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pracownik organu jednoosobowego, który brał udział w wydaniu decyzji w pierwszej instancji, podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu odwoławczym w sprawach podatkowych, zgodnie z art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej. Niewyłączenie takiego pracownika stanowi naruszenie przepisów prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, co skutkuje uchyleniem zaskarżonego aktu.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o zwrot VAT, który został pozostawiony bez rozpatrzenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego z powodu nieczytelnego podpisu. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił stwierdzenia nieważności tego postanowienia. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej. Sąd uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, stwierdzając naruszenie przepisów o wyłączeniu pracownika od udziału w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W., stwierdził, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz F. A/S zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Sylwester Golec, sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant starszy referent Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi F. A/S z siedzibą w Danii na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz F. A/S z siedzibą w Danii kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu 28 lutego 2008 r. do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. wpłynął wniosek F. S.A. z siedzibą w Danii (dalej: "Skarżąca", "Spółka"), o zwrot VAT za okres od października do grudnia 2007 r. w kwocie 140.940.53 zł.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. pismem z 25 lipca 2008 r. wezwał Skarżącą do złożenia na wniosku czytelnego podpisu przez osobę uprawnioną do reprezentowania Spółki lub przesłania wniosku opatrzonego czytelnym podpisem osoby do reprezentowania Spółki. Podkreślił jednocześnie, że uprawnienie do reprezentowania spółki powinno być potwierdzone stosownymi dokumentami.
Pismem z 13 lutego 2009 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. ponownie wezwał Spółkę do złożenia czytelnego podpisu na wniosku przez osobę uprawnioną do reprezentowania Spółki lub przesłania wniosku opatrzonego czytelnym podpisem osoby uprawnionej do reprezentowania Spółki. Wezwanie to zostało doręczone Skarżącej 2 marca 2009 r.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z [...] maja 2009 r., pozostawił ww. wniosek o zwrot VAT za okres od października do grudnia 2007 r. bez rozpatrzenia, z uwagi na nieuzupełnienie braków wskazanych w powyższym wezwaniu.
W uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że formularz wniosku o zwrot VAT podpisany został w sposób nieczytelny, a więc uniemożliwiający zidentyfikowanie osoby upoważnionej, natomiast w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu, który pozwalałby na zidentyfikowanie osoby umocowanej do składania oświadczeń woli w imieniu Spółki.
Podał, że zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 1191/08 stosownie do art. 63 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071. ze zm., dalej: "K.p.a.") podanie wniesione pisemnie powinno być podpisane przez wnoszącego.
Wskazał, iż podpis warunkuje, że podanie pochodzi od osoby określonej jako wnosząca podanie, tj. osoby upoważnionej do reprezentacji Spółki, Skarżąca zaś nie uzupełniła braków formalnych wniosku, w związku z czym należało pozostawić go bez rozpatrzenia.
Powyższe postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. zostało doręczone Spółce 9 czerwca 2009 r.
W dniu 20 grudnia 2011 r. do Dyrektora Izby Skarbowej w W. wpłynął wniosek Skarżącej o stwierdzenie nieważności postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] maja 2009 r.
W uzasadnieniu wniosku Spółka zwróciła uwagę, iż przepisów K.p.a. nie stosuje się do spraw uregulowanych w ustawie z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 60 poz. 1270 ze zm., dalej: "O.p."). Wniosek o zwrot VAT złożony przez Spółkę 28 lutego 2008 r. uruchamiał postępowanie, którego procedurę regulują przepisy O.p. Zatem wymogi formalne stawiane pismom składanym przez stronę w postępowaniach podatkowych wynikały z art. 168 O.p.
W ocenie Skarżącej złożony przez nią wniosek czynił zadość wymogom określonym ww. przepisem oraz w związku z art. 168 § 2 O.p. wymogom określonym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 23 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz. U. Nr 89, poz. 851, ze zm., dalej: "rozporządzenie").
Stwierdziła, iż wskazany przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w wezwaniu, a także w uzasadnieniu postanowienia brak formalny nie występuje, gdyż żaden przepis prawa określający treść wniosku o zwrot VAT nie nakłada na składającego obowiązku złożenia podpisu w sposób szczególny. Z przepisów O.p. wynika konieczność podpisania pisma, jednak żądanie aby podpis był czytelny narusza przepis prawa w stopniu rażącym.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] maja 2009 r.
W uzasadnieniu wskazał, że w sprawie nie stwierdzono, aby przy wydawaniu postanowienia z dnia [...] maja 2009 r., doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 w związku z art. 169 § 4 i art. 168 § 3 O.p.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżąca zarzuciła organowi I instancji naruszenie:
art. 168 O.p. poprzez jego błędną wykładnię,
art. 247 § 1 pkt 3 O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.
W uzasadnieniu zażalenia podniosła, iż nie ulega wątpliwości, że rażące naruszenie prawa nie występuje w przypadku, gdy w odniesieniu do przepisu możliwy jest wybór jego różnych interpretacji, z których każdą można uzasadnić z jednakową mocą, jednakże analizując zagadnienie wykładni pojęcia "podpis" - zamieszczoną w treści uzasadnienia - organ podatkowy nie dowiódł wystąpienia takich okoliczności. W związku z powyższym w ocenie Spółki w przedmiotowej sprawie występuje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu, a rozstrzygnięciem podjętym przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z [...] maja 2012 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu stwierdził, że w sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa, w szczególności powołanych we wniosku art. 169 § 4 w zw. z art. 168 § 3 O.p.
Odnosząc się do wniosku Skarżącej o stwierdzenie nieważności postanowienia organ odwoławczy, powołując się na treść art. 168 § 3, art. 169 § 1 oraz art. 169 § 4 O.p., wskazał, iż jednym z prawnie określonych wymogów w zakresie prawidłowości podania jest podpis osoby wnoszącej podanie. Regułą jest w przypadku wnoszenia podania przez samą stronę, że to ona składa podpis pod pismem. W przypadku osoby fizycznej podpis składała osoba, zaś w przypadku jednostki organizacyjnej dokonuje się to przez osobę (lub osoby) upoważnioną do reprezentowania danej jednostki. O.p. umożliwia również wniesienie podania w imieniu strony przez pełnomocnika. W tej sytuacji podanie powinno zostać opatrzone podpisem pełnomocnika, który jest zobowiązany jednocześnie do dołączenia do akt sprawy dokumentów potwierdzających jego umocowanie do działania w imieniu strony. Podpis jest zatem element niezbędnym podania, gdyż jego złożenie decyduje o tym, że została zachowana forma pisemna złożonego podania, identyfikuje osobę wnoszącego i umożliwia ustalenie, czy podanie zostało wniesione przez podmiot uprawniony.
Podał, że termin "podpis" w świetle wykładni językowej, kontekstu w jakim termin ten pojawia się w przepisach prawnych oraz uwzględniając jego funkcję jaką pełni w obrocie prawnym może być interpretowany na dwa sposoby. Z jednej strony należy termin "podpis'" utożsamiać z naniesieniem własnoręcznie w sposób czytelny imienia i nazwiska przez składającego podanie, gdyż tylko to umożliwia ustalenie czy podanie zostało złożone przez stronę lub osobę przez nią umocowaną. Optymalną sytuacją jest, gdy podpis wskazuje imię i nazwisko podpisującego, niemniej jednak, gdy identyfikacji można dokonać w inny sposób dopuszczalna jest forma skrócona. W drugim przypadku termin "podpis"' może być interpretowany również, jako jakikolwiek znak graficzny utrwalony na dokumencie własnoręcznie przez składającego. Należy jednak zauważyć, że wadą powyższego poglądu jest uznawanie za nieistotną funkcji podpisu, jaką jest identyfikowanie osoby składającej oświadczenie woli. Tymczasem jest to ważne, zwłaszcza na wstępnym etapie postępowania, gdy organ podatkowy dokonuje weryfikacji legitymacji osoby, która złożyła podanie jako uprawnionej do działania jako strona lub w jej imieniu.
Mając na uwadze niejednolity w sferze wykładni językowej charakter terminu "podpis" skutkujący ww. różnymi sposobami interpretacji tego pojęcia w rozumieniu art. 168 § 3 O.p., w ocenie organu odwoławczego, brak jest podstaw do kwestionowania stanowiska organu I instancji zawartego w zaskarżonym rozstrzygnięciu, iż zastosowanie trybu określonego w art. 169 § 1 O.p. w sytuacji opatrzenia podania nieczytelnym podpisem, przy jednoczesnym braku jakichkolwiek innych danych umożliwiających identyfikację podmiotu je składającego, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 O.p.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie ww. postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 121, art. 168 § 3, art. 169 § 1 oraz art. 247 § 3 O.p.
W uzasadnieniu skargi stwierdziła, iż rażące naruszenie prawa nie występuje w przypadku, gdy w odniesieniu do przepisu możliwy jest wybór jego różnych interpretacji, z których każdą można uzasadnić z jednakową mocą. W ocenie Skarżącej w przypadku objętym wnioskiem występują jednak okoliczności uprawniające do stwierdzenia wystąpienia naruszenia przepisów prawa i to w stopniu rażącym. Podniosła, iż analizując zagadnienie wykładni pojęcia "podpis" zamieszczoną w treści uzasadnienia, organ odwoławczy nie odniósł się i nie wziął pod uwagę istoty przedmiotu sporu. Zdaniem Skarżącej w przedmiotowej sprawie występuje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu, a rozstrzygnięciem podjętym przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W., bowiem żaden przepis, nie wprowadza obowiązku czytelnego podpisania wniosku inicjującego postępowanie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skargę należało uwzględnić, aczkolwiek podejmując rozstrzygnięcie Sąd oparł się na powodach innych niż w niej wskazane. Działanie takie umożliwia art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę.
Kontroli Sądu poddane zostało postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. dotyczące odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] maja 2009 r. w przedmiocie pozostawienia wniosku Skarżącej o zwrot VAT za okres od października do grudnia 2007 r. bez rozpatrzenia z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych wniosku wskazanych w wezwaniu organu.
Zaskarżone postanowienie wydane zostało w trybie określonym w art. 221 w związku z art. 239 O.p. Przepis ten stanowi, że w przypadku wydania decyzji w pierwszej instancji przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, dyrektora izby skarbowej, dyrektora izby celnej lub przez samorządowe kolegium odwoławcze odwołanie od decyzji rozpatruje ten sam organ podatkowy, stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu odwoławczym. Natomiast zgodnie z art. 239 O.p. w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.
Z uwagi na zastosowanie tego przepisu zarówno postanowienie rozstrzygające o zasadności wniosku Skarżącej o stwierdzenie nieważności postanowienia, jak i postanowienie w postępowaniu zażaleniowym wydał ten sam organ podatkowy – Dyrektor Izby Skarbowej w W.
Z akt sprawy wynika, że postanowienie I instancji z [...] maja 2012 r. podpisane zostało przez działającego z upoważnienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. D. H. – wicedyrektora Izby Skarbowej w W. Znajdujący się w aktach egzemplarz tego postanowienia opatrzony jest także podpisami: naczelnika wydziału B. B., kierownika oddziału E. B. oraz pracownika A. D.
Natomiast zaskarżone postanowienie z [...] grudnia 2012 r. podpisał działający z upoważnienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. A. P. – wicedyrektor Izby Skarbowej w W. Na egzemplarzu tego postanowienia znajdującego się w aktach sprawy znajduje się ponadto m.in. podpis wicedyrektora Izby Skarbowej w W. D. H., podpis kierownika oddziału E. B. oraz pracownika A. D.
Z powyższego wynika, że w wydaniu zaskarżonego postanowienia uczestniczył wicedyrektor Izby Skarbowej w W. D. H., który z upoważnienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. wydał postanowienie zaskarżone zażaleniem.
W tej sytuacji rozważyć należało, czy pracownik wydający w pierwszej instancji postanowienie z upoważnienia organu podatkowego – Dyrektora Izby Skarbowej, w toku postępowania wywołanego wniesieniem zażalenia na to postanowienie, może zostać uznany za pracownika, o którym mowa w art. 130 § 1 pkt 6 O.p., tj. za pracownika podlegającego wyłączeniu od udziału w postępowaniu.
Przepis ten stanowi, że pracownik urzędu skarbowego, urzędu gminy (miasta), starostwa, urzędu marszałkowskiego, izby skarbowej, funkcjonariusz celny lub pracownik urzędu celnego, izby celnej, urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych oraz członek samorządowego kolegium odwoławczego podlegają wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego, w których brali udział w wydaniu zaskarżonej decyzji.
Istota wynikającego stąd problemu dotyczy zatem zasadności wyłączenia pracownika załatwiającego daną sprawę w pierwszej instancji od rozpoznania jej w postępowaniu odwoławczym przed organem jednoosobowym, w postępowaniu, w którym nie obowiązuje zasada dewolutywności.
Zagadnienie powyższe zostało rozstrzygnięte uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 lutego 2013r. sygn. akt I GPS 2/12 (dostępna na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którą "Artykuł 130 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r., poz. 749 ze zm.) ma zastosowanie do pracownika organu jednoosobowego w postępowaniu odwoławczym, o którym mowa w art. 221 tej ustawy".
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że instytucja wyłączenia pracownika – jak się przyjmuje – jest elementem sprawiedliwości proceduralnej, a więc jednej z zasad demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP). Z zasady demokratycznego państwa prawnego wynika ogólny wymóg, aby wszelkie postępowania prowadzone przez organy władzy publicznej w celu rozstrzygnięcia sporów indywidualnych odpowiadały standardom sprawiedliwości proceduralnej. Podkreślając znaczenie tej zasady Naczelny Sąd Administracyjny odwołał się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego oraz piśmiennictwa.
Przesłanka wyłączenia pracownika, określona w art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, wskazuje, iż niepożądaną jest sytuacja, gdy przy rozpatrywaniu sprawy – i to bez względu na to, czy chodzi o jej rozpoznanie w ramach dwóch instancji, czy też w ramach jednej instancji – zaangażowany w jej merytoryczne rozpoznanie w jej całokształcie jest pracownik, który brał już udział w wydaniu decyzji w poprzedniej fazie. Uczestniczyłby on nie tylko w dokonywaniu ponownej oceny materiału dowodowego, ale również miałby odnieść się do zarzutów stawianych poprzedniej decyzji przez stronę, w tym także zarzutów adresowanych ad personam do osoby np. najpierw prowadzącej postępowanie dowodowe, a następnie wydającej (podpisującej) decyzję. Jest oczywistym, że w tego rodzaju przypadkach może istnieć bardzo prawdopodobna obawa, że ze względu na tę bliskość pracownika do sprawy, wyrażone w uzasadnieniu poglądy, nie będzie on obiektywny przy ocenie podniesionych zarzutów. Byłby tu poza tym niejako "sędzią we własnej sprawie". Pod znakiem zapytania stałaby więc rzetelność i prawidłowość takiego procedowania, a kontrola byłaby iluzoryczna (tak R. Karczmarczyk, glosa do uchwały NSA z 22 lutego 2007r. sygn. akt II GPS 2/06, GSP Przeg. Orzecz. 2008, nr 1, s. 53). Podobnie podkreślał W. Dawidowicz, podnosząc, że "istotą specyficznego stosunku określonego pracownika do określonej sprawy jest jego osobiste zaangażowanie i zainteresowanie w określonym sposobie załatwienia sprawy, stąd rodzi się niebezpieczeństwo, że będzie on działał w sprawie stronniczo, a więc sprzecznie z zasadniczym celem postępowania, jakim jest rozstrzygnięcie sprawy w sposób obiektywny" (tak J.Borkowski, [w:] B.Adamiak, J.Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Warszawa 2000, s. 147).
Naczelny Sąd Administracyjny podzielił wyrażany w orzecznictwie pogląd, że przesłanka "brania udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji", powodująca wyłączenie pracownika jednoosobowego organu podatkowego z postępowania wszczętego wniesieniem odwołania, o którym mowa w art. 221 Ordynacji podatkowej utożsamiana jest z określeniem "udział w załatwianiu sprawy". Albowiem ustawodawca nie posługuje się określeniem "wydał zaskarżoną decyzję", a określeniem szerszym, nawiązującym do procesu wydawania decyzji jako czynności rozciągniętej w czasie, obejmującej także jej przygotowanie i podejmowanie czynności procesowych, co niewątpliwie rozszerza istotę tego określenia. NSA wskazał, że w wyroku z 15 grudnia 2008r. sygn. akt P 57/07 (OTK ZU-A 2008, nr 10, poz. 178) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż "przez określenie to należy rozumieć nie tylko wydanie (podpisanie) decyzji przez pracownika (...), lecz także podejmowanie czynności procesowych mających lub mogących mieć wpływ na wynik (rozstrzygnięcie) sprawy. Ograniczenie zakresu tego pojęcia tylko do formy wydania decyzji w znaczeniu prawnym wydaje się nieuzasadnione ze względu na szczególną właściwość postępowania administracyjnego, w którym – w odróżnieniu od postępowania sądowego – poszczególne czynności o różnej doniosłości procesowej mogą być wykonywane przez różne osoby, mogące mieć mniejszy lub większy wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie". Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że w pojęciu "udział w wydaniu zaskarżonej decyzji" chodzi o podejmowanie istotnych czynności procesowych, a nie tylko czynności technicznych, organizacyjnych, a więc nie tylko o wydanie decyzji w rozumieniu art. 210 § 1 pkt 2 i 8 Ordynacji podatkowej. Może się bowiem zdarzyć tak, że jeden upoważniony pracownik przeprowadzi w danej sprawie całe postępowanie dowodowe, a inny – także upoważniony pracownik – wyda decyzję. Może się tak stać z różnych powodów, choroby, przejścia na emeryturę, awansu itp. Zawężające rozumienie tej przesłanki przeczyłoby i niweczyło istotę oraz cele wyłączenia pracownika. Należy przy tym mieć na uwadze to, że istnienie przesłanek wyłączenia należy tylko uprawdopodobnić, ale charakter czynności polegających na braniu udziału w wydaniu decyzji należy wykazać, udowodnić. Niemniej jednak każde wydanie (podpisanie) decyzji przez upoważnionego pracownika w poprzedniej fazie załatwiania sprawy wyłączy go zawsze od udziału w postępowaniu w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego, w sytuacji określonej w art. 221 Ordynacji podatkowej.
Jak już Sąd wskazał, z akt rozpoznanej sprawy wynika, że wicedyrektor Izby Skarbowej D. H. wydał (podpisał) pierwszoinstancyjne postanowienie z [...] maja 2012 r., co w świetle przytoczonych wyżej rozważań zawartych w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego, w związku z art. 239 O.p. powinno było skutkować jego wyłączeniem od udziału w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 221 O.p. Wyłączenie to obejmuje podejmowanie jakichkolwiek czynności procesowych istotnych dla weryfikacji zgodności z prawem wydanego przez niego postanowienia. Okoliczność, że każde z wydanych w sprawie postanowień popisała z upoważnienia Dyrektora Izby Skarbowej inna osoba, nie może być uznana za wystarczającą do odstąpienia od zastosowania art. 130 § 1 pkt 6 O.p.
Z akt sprawy wynika bowiem, że wicedyrektor Izby Skarbowej D. H., uczestniczył w rozpatrzeniu zażalenia od powyższego postanowienia. Nie sposób uznać, że podpis złożony przez niego na znajdującym się w aktach sprawy egzemplarzu zaskarżonego postanowienia pozbawiony jest znaczenia. Zdaniem Sądu, podpis ten potwierdza udział składającej go osoby w procesie wydania postanowienia i wpływ na jej treść.
Zważyć przy tym należało, że specyfika rozpoznanej sprawy, w której zapadło rozstrzygnięcie o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia przejawiała się w tym, że postępowanie dowodowe nie było prowadzone, a zatem przygotowanie rozstrzygnięcia w istocie wyczerpywało istotne czynności tego postępowania.
Art. 240 § 1 pkt 3 O.p. stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ podlegających wyłączeniu z mocy art. 130-132 tej ustawy. Przepis ten ma, w związku z art. 219 O.p., zastosowanie również do postanowień.
Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny uchyla zaskarżony akt, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów prawa dające podstawę do wznowienia postępowania.
W ocenie Składu orzekającego w niniejszej sprawie, z uwagi na wydanie postanowienia w pierwszej instancji przez wicedyrektora Izby Skarbowej D. H., który nie został wyłączony następnie od udziału w rozpatrzeniu odwołania, uznać należy, iż doszło do naruszenia przepisów postępowania podatkowego, tj. jest art. 130 § 1 pkt 6 w związku z art. 221 O.p., dającego podstawę do wznowienia postępowania.
Powyższa wadliwość zaskarżonego postanowienia powoduje, że Sąd nie oceni jego merytorycznej prawidłowości, a tym samym nie odniesienie się do zarzutów skargi w tym zakresie.
Zażalenie Skarżącej należy rozpatrzyć ponownie, eliminując udział w tej fazie postępowania pracowników, którzy uczestniczyli w wydaniu postanowienia z [...] maja 2012 r.
W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.
Zakres, w jakim uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu określono w oparciu o art. 152 p.p.s.a.
Na wniosek Skarżącej, Sąd zasądził na jej rzecz koszty postępowania sądowego zgodnie z art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. w kwocie równej uiszczonemu wpisowi, opłacie skarbowej od pełnomocnictwa oraz kosztom zastępstwa procesowego w wysokości określonej w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. Nr 31 poz. 153).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło