III SA/Wa 494/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-08-23
Skład orzekający: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, która nie wywiązała się z obowiązku przedstawienia dodatkowych informacji dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów na wezwanie sądu, może skutecznie domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Mimo wezwania, strona nie przedstawiła wymaganych dodatkowych informacji dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, co uniemożliwiło ocenę jej sytuacji materialnej i spełnienia przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na zajęcie konta bankowego i majątku. Podniósł, że suma opłat sądowych od jego i żony wynosi 2.800 zł. Wskazał na dochody i posiadany majątek. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, co skarżący zaskarżył sprzeciwem, argumentując pominięcie wydatków na utrzymanie rodziny i zajęcie konta. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia informacji, jednak skarżący się do niego nie zastosował.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, , po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
Skarżący – G. Z. 5 stycznia 2011 r. złożył na formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał, że wskutek wykonania decyzji organu podatkowego "nastąpiło zajęcie konta bankowego i majątku w wysokości uniemożliwiającej normalne funkcjonowanie". Podniósł, iż suma opłat sądowych od 7 jego skarg oraz 7 identycznych skarg jego żony – K.S. wynosi 2.800 zł. Ponadto ze złożonego wniosku wynikało, iż Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i dwiema córkami, posiada mieszkanie o powierzchni 150 m², działkę rolną o powierzchni 1 hektara, obciążony zastawem skarbowym samochód marki [...] (rok produkcji 2002) i uzyskuje dochód miesięczny brutto w wysokości około 6.000 zł, natomiast dochód żony wynosi około 3.500 zł.
Postanowieniem z 11 kwietnia 2011 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Pismem z 17 maja 2011 r. Skarżący wniósł sprzeciw od ww. postanowienia. Podniósł, iż przy wydawaniu rozstrzygnięcia referendarz sądowy pominął okoliczności związane z deklarowanymi przez Skarżącego wydatkami ponoszonymi na utrzymanie gospodarstwa domowego, jak i fakt zajęcia konta bankowego w toku egzekucji administracyjnej. W ocenie Skarżącego powyższa okoliczność sprawia, że pomimo uzyskiwania dochodu, który obiektywnie wystarczyłby na pokrycie wpisu, w tej konkretnej sytuacji, z uwagi na zablokowanie kont płatniczych, uiszczenie wpisu jest niemożliwe do spełnienia bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania jego i rodziny.
W wykonaniu zarządzenia z 9 czerwca 2011 r. wezwano Skarżącego do nadesłania, w terminie 7 dni, dodatkowych informacji dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów jego i żony. Z obowiązku nadesłania informacji Skarżący nie wywiązał się.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sygn. akt III SA/Wa 494/11
W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie przez Skarżącego sprzeciwu skutkowało zatem usunięciem z obrotu prawnego orzeczenia referendarza sądowego, tj. postanowienia z 11 kwietnia 2011 r.
Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast - w myśl art. 245 § 3 p.p.s.a - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, którymi w niniejszej sprawie jest kwota wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. Badając zasadność złożonego wniosku nie uszło jednak uwadze Sądu, iż na Skarżącym ciąży również obowiązek uiszczenia wpisów sądowych w sześciu innych sprawach zawisłych przed tutejszym sądem.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym (tj. zgodnie z ww. żądaniem) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z użytego w tym przepisie zwrotu "gdy wykaże" wynika, iż ciężar dowodu w zakresie powyższej przesłanki spoczywa na stronie. To strona zatem ma przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Strona powinna więc należycie uzasadnić i udokumentować okoliczności, na które powołuje się we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli zawarte w nim oświadczenie strony okaże się niewystarczające lub budzi wątpliwości, strona ma obowiązek złożyć - na wezwanie - dodatkowe informacje lub dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Możliwość wezwania daje Sądowi przepis art. 255 p.p.s.a.
Sygn. akt III SA/Wa 494/11
W niniejszej sprawie z możliwości tej Sąd skorzystał uznając, że dane zawarte w formularzu PPF nie są wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia. Wezwanie z 9 czerwca 2011 r. precyzyjnie określało jakich oświadczeń Sąd oczekuje i jakie dokumenty powinny zostać przedstawione. Do dnia wydania niniejszego postanowienia Skarżący nie uczynił zadość wezwaniu Sądu. Brak reakcji na wspomniane wezwanie oznacza natomiast, że nie można w pełni ocenić sytuacji majątkowej Skarżącego. Tym samym nie można stwierdzić czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest bowiem przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05).
Skoro zatem Skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności, z powodu których nie jest w stanie wygospodarować z sumy około. 9.500 zł, którą dysponuje wraz z osobą pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, należnej kwoty wpisu od skargi w niniejszej sprawie, to uznać należało, że Skarżący nie wykazał w sposób bezsprzeczny i nie budzący wątpliwości, iż jego sytuacja materialna uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania, jak tego wymaga art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a...
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło