III SA/Wa 499/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-04-27
Skład orzekający: Lucyna Kaligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która wykazuje zerowe przychody z działalności gospodarczej z powodu kryzysu, ale posiada kapitał zakładowy i ponosi koszty bieżącej działalności (np. zatrudnienie pracownika, korzystanie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika), spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych dla osoby prawnej nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona nie wykaże w sposób szczegółowy i wiarygodny swojej rzeczywistej kondycji finansowej. Niespójności w oświadczeniach strony, takie jak deklarowanie braku zatrudnienia przy jednoczesnym odbiorze korespondencji przez pracownika, a także korzystanie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika w innym postępowaniu w okresie deklarowanego braku przychodów, podważają wiarygodność argumentacji i uniemożliwiają stwierdzenie spełnienia przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.Stan faktyczny
Spółka D. sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Spółka argumentowała, że wskutek kryzysu gospodarczego nie ma obecnie żadnych przychodów z działalności, a jej trudna sytuacja wynika z braku płatności od kontrahentów. Wskazała na zajęcie rachunku bankowego i wierzytelności. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na niespójności w oświadczeniach spółki, w tym fakt zatrudniania pracownika i korzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika w innym postępowaniu, co podważało wiarygodność twierdzeń o braku środków.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. sp. z o.o. z/s w J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
Skarżąca D. sp. z o.o. na urzędowym formularzu PPPr, wniosła o zwolnienie ewentualnie częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazała, iż wskutek kryzysu gospodarczego nie ma obecnie żadnych przychodów z działalności. Trudna sytuacja Skarżącej nie wynika z niechęci do regulowania należności, ale z braku płatności od kontrahentów. Postępowania egzekucyjne prowadzone przeciwko niewypłacalnym kontrahentom nie przynoszą pożądanych rezultatów. Skarżąca nie posiada majątku trwałego (ruchomości czy nieruchomości), nie posiada też towarów. W grudniu 2011 r. urząd skarbowy zajął jej rachunek bankowy, na którym nie znajdowały się żadne środki finansowe. Zajęto także wierzytelności. Wysokość kapitału zakładowego Skarżąca oznaczyła na kwotę 50.000 zł. Zysk za ostatni rok obrotowy wyniósł 79.823,21 zł. Skarżąca dołączyła zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego oraz wyciąg z tego rachunku. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego przesłała odpisy zeznań podatkowych, rachunek zysków i strat, deklaracje VAT-7, zestawienie wierzytelności i zobowiązań, wyciągi bankowe. Wyjaśniła także, że obecnie brak jest innych zajęć niż zajęcie rachunku bankowego.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z § 2 pkt 2 tego artykułu osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie) - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Powyższe uregulowanie wprost przenosi na stronę ciężar wykazania przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy. Wobec tego pochodzące od niej informacje na temat jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony.
Oceniając wniosek Skarżącej z punktu widzenia kryterium wskazanego w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., referendarz sądowy stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie.
Skarżąca oświadczyła, że obecnie prowadzona przezeń działalność gospodarcza nie przynosi dochodu, co wynika z szeroko pojmowanego kryzysu gospodarczego. Istotnie w deklaracjach VAT-7 złożonych za miesiące sierpień 2011 r.-styczeń 2012 r. Skarżąca wykazała "zerową" sprzedaż. Z rachunku zysków i strat za okres styczeń-luty 2012 r. także wynika "zerowy" przychód ze sprzedaży.
W formularzu PPPr Skarżąca podała, że zła kondycja finansowa doprowadziła do sytuacji, w której nie zatrudnia ona w ogóle pracowników. Tymczasem oświadczenie to kłóci się z faktem, iż zarówno wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, jak i wezwanie do nadesłania dodatkowych informacji odebrała B. W.. Na formularzu zwrotnego potwierdzenia odbioru zaznaczono, że jest ona pracownikiem (zob. k. 30 i 45 akt sądowych). Niespójność ta podważa wiarygodność prezentowanej przez Skarżącą argumentacji. Wątpliwości te potęguje dodatkowo fakt, iż w postępowaniu podatkowym prowadzonym w czasie gdy Skarżąca deklarowała brak przychodów z działalności gospodarczej była ona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika (adw. J. O.).
W tej sytuacji stwierdzić należy, że nie zostały wyjaśnione zagadnienia związane ze źródłami finansowania bieżącej działalności Skarżącej, zwłaszcza wobec ponoszenia tych kosztów, czego dowodem jest choćby nadsyłana korespondencja czy też korzystanie z pomocy prawnej profesjonalisty. Nie sposób zatem uznać, że Skarżąca skutecznie wykazała, że spełnia przesłankę z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Z tej przyczyny na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło