III SA/Wa 5/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lutego 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 5/16 w sprawie ze skargi A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oraz odmowy przywrócenia terminu do jego wniesienia postanawia przywrócić termin do wniesienia zażalenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 lutego 2016 r. odmówił A. S. (dalej zwany "Skarżącym") przywrócenia terminu do wniesienia skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oraz odmowy przywrócenia terminu do jego wniesienia. Odpis ww. postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczono Skarżącemu w dniu 10 marca 2016 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru - karta 77 akt sadowych). Skarżący pismem nadanym 25 marca 2016 r. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 lutego 2016 r. Do wniosku załączył zażalenie na ww. postanowienie. W uzasadnieniu podniósł, że zanim otrzymał ww. postanowienie wniósł o udzielenie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Zwrócił uwagę, że jest cudzoziemcem nieznającym w stopniu dostatecznym języka polskiego, od dłuższego czasu jest bezrobotny w związku z tym nie stać go na wynajęcie prawnika. Zaznaczył, że sam nie jest w stanie poradzić sobie z postępowaniem administracyjnym, dlatego pozostaje w stałym kontakcie z pracownikami urzędów i izby skarbowej. Skarżący zaznaczył, iż był przekonany, że do czasu otrzymania jakiejkolwiek rozstrzygnięcia w sprawie przyznania prawa pomocy nie jest zobowiązany do składania jakichkolwiek pism, wniosków, odwołań, skarg. Tym samym uznał, że wstrzymane zostały wszelkie działania prawne do czasu przyznania pełnomocnika z urzędu. Według Skarżącego bardzo krótki okres pomiędzy złożeniem wniosku o pomoc prawną, a postanowieniem z 19 lutego 2016 r. pozwoliły mu sądzić, że wszystkie te sprawy są ze sobą powiązane. Ponadto zwrócił uwagę, że dopiero pracownicy sądu uświadomili mu, że pomimo złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy zobowiązany był do pilnowania wszystkich terminów. Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z 9 czerwca 2016 r. zwolnił Skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowił na jego rzecz adwokata. Pełnomocnik Skarżącego pismem z 26 lipca 2016 r. poparł i podtrzymał wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z 19 lutego 2016 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] czerwca 2015 r. W jego ocenie Skarżący wykazał się należytą starannością w celu ochrony swoich interesów prawnych, bowiem złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy jeszcze przed wydaniem postanowienia z 19 lutego 2016 r. Tym samym uznał, iż przesłanka braku winy została spełniona przez Skarżącego, gdyż wnioskując o ustanowienie pełnomocnika z urzędu chciał się ustrzec przed skutkami nieznajomości prawa. W związku z powyższym nie można mu zarzucić niedochowania należytej staranności w sytuacji, gdy wykazał się należytą dbałością o swoje interesy. Pełnomocnik Skarżącego z ostrożności procesowej w razie uznania przez Sąd, że Skarżący uchybił terminowi do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z 19 lutego 2016 r. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na ww. postanowienie. W jego przekonaniu Skarżący nie ponosi winy w uchybieniu terminowi, gdyż wykazał się należytą starannością w ochronie swoich interesów prawnych. Tym samym wszelkie twierdzenia zawarte w piśmie z 29 marca 2016 r. pozostają aktualne również w odniesieniu do niniejszego wniosku. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2016 r. pełnomocnik Skarżącego został wezwany pismem z dnia 17 sierpnia 2016 r. do usunięcia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia, w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania poprzez wskazanie w jakiej dacie ustała przyczyna niedochowania terminu do wniesienia zażalenia przez Skarżącego oraz do przedłożenia dokumentów uprawdopodobniających okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik Skarżącego w piśmie z 19 sierpnia 2016 r. wskazał, że data w jakiej ustała przyczyna niedochowania terminu to 21 marca 2016 r., kiedy to Skarżący dowiedział się w sekretariacie Sądu, że nie złożył zażalenia w terminie lub też względnie dzień, w którym pełnomocnik z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia zażalenia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu po zapoznaniu się z aktami sprawy. Według pełnomocnika dokumentami uprawdopodobniającymi brak winy Skarżącego jest jego wniosek z dnia 16 lutego 2016 r. o przyznanie prawa pomocy. Ponadto pełnomocnik podniósł, że Skarżący chcąc się ustrzec przed skutkami nieznajomości prawa złożył jeszcze przed wydaniem postanowienia z 19 lutego 2016 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W związku z powyższym nie można zarzucić mu niedochowania należytej staranności. Końcowo zwrócił uwagę, że dochował terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, gdyż dokonał powyższej czynności w piśmie procesowym z 26 lipca 2016 r., będąc wyznaczonym z urzędu pełnomocnikiem Skarżącego w dniu 20 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej: "P.p.s.a."), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże w świetle art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo o odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 87 § 1 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 powoływanej ustawy). Zgodnie natomiast z § 4 art. 87 P.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Z przywołanych przepisów wynika, że Sąd może przywrócić termin kiedy spełnione zostaną łącznie cztery przesłanki: uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminowi; wniesienie wniosku o przywrócenie terminu; dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu oraz dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin. Najważniejszą przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w jego uchybieniu. Podkreślenia wymaga, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonaniu czynności procesowej. Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy. W związku z powyższym przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 1997r., sygn. akt SA/Sz 630/96, Lex nr 30748). O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Odnosząc powyższe wymogi do sprawy niniejszej należy wskazać, że Skarżący nie dokonał czynności w terminie, który upłynął bezskutecznie w dniu 17 marca 2016 r. (czwartek). Jako przyczynę uchybienia terminowi Skarżący wskazał na mylne przekonanie, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy wstrzymuje wszelkie działania prawne do czasu przyznania pełnomocnika z urzędu, o którego wystąpił składając w dniu 16 lutego 2016 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy. Tym samym utwierdzony był w przekonaniu, że do czasu rozpoznania złożonego wniosku, ewentualnie przyznania pełnomocnika z urzędu nie jest zobowiązany do dokonywania czynności procesowych. Skarżący wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z 19 lutego 2016 r. złożył 25 marca 2016 r. dopiero w chwili, gdy pracownicy sądu uświadomili mu w dniu 21 marca 2016 r., że pomimo złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy zobowiązany był do pilnowania wszystkich terminów. Skarżący wraz z wnioskiem złożył zażalenie na postanowienie z 19 lutego 2016 r., czyli z zachowaniem siedmiodniowego terminu liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (29 marca 2016 r.). W świetle okoliczności sprawy i wyjaśnień pełnomocnika Skarżącego powoływanych na poparcie wniosku podzielić należy jego stanowisko, że Skarżący podjął działania mające na celu zabezpieczenie własnych interesów prawnych skoro wnioskował o ustanowienie pełnomocnika z urzędu chcąc się ustrzec przed negatywnymi skutkami nieznajomości prawa. W związku z powyższym uznać należy, że Skarżący spełnił przesłanki wynikające z art. 87 § 1 i 4 P.p.s.a., gdyż uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lutego 2016 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi nie nastąpiło z jego winy. Jednocześnie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu Skarżący dochował czynności, co do której wnioskował o przywrócenie terminu. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 P.p.s.a. postanowił, jak w sentencji postanowienia.