III SA/Wa 500/16
WyrokWSA w Warszawie2017-03-03
Skład orzekający: Marta Waksmundzka-Karasińska, Honorata Łopianowska, Anna Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił umorzenia zaległości z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, mimo przedstawienia przez wnioskodawcę dowodów wskazujących na trwałe zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej i brak majątku, z którego można by prowadzić egzekucję?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, odmawiając umorzenia zaległości z tytułu wpłat na PFRON, naruszył przepisy postępowania, w tym zasady dotyczące oceny materiału dowodowego i wyczerpującego uzasadnienia decyzji. Sąd uznał, że organ nie dokonał wnikliwej analizy sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego w kontekście przesłanek całkowitej nieściągalności określonych w art. 49 ust. 5b ustawy o rehabilitacji, a ocena zebranego materiału dowodowego była dowolna. Uzasadnienie decyzji było lakoniczne i nie spełniało wymogów formalnych.Stan faktyczny
Skarżący Z. P. wniósł o umorzenie zaległości z tytułu wpłat na PFRON za okres od grudnia 2007 r. do grudnia 2009 r., powołując się na trwałe zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej i brak majątku. Organ I instancji (Prezes Zarządu PFRON) umorzył część zaległości, ale odmówił umorzenia pozostałej kwoty i odsetek. Organ II instancji (Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że nie zaszły przesłanki do umorzenia, w szczególności brak jest dowodów na całkowitą nieściągalność. Skarżący zaskarżył decyzję Ministra do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i ustawy o rehabilitacji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz zasądził od Ministra na rzecz Z. P. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Honorata Łopianowska, sędzia WSA Anna Wesołowska, Protokolant referent stażysta Cezary Ciwiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2017 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowa umorzenia zaległości z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okresy od grudnia 2007 r. do grudnia 2009 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na rzecz Z. P. kwotę 980 zł (słownie: dziewięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2015 r. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Z.P. (dalej – "skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu PFRON z [...] października 2014 r. wydaną w przedmiocie umorzenia zaległych wpłat na PFRON.
Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z 25 lipca 2014 r. L.P.
i Z.P. wnieśli o umorzenie w całości zaległości z tytułu wpłat na PFRON wraz z odsetkami za zwłokę.
Zaległości te wynikają z decyzji przenoszących odpowiedzialność za zaległości – P. s.c.
z tytułu wpłat na PFRON solidarnie na wspólników.
We wniosku o umorzenie wnioskodawcy, powołując się na art. 49 ust. 5a i 5b ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm., dalej – "ustawa o rehabilitacji") wskazali, że w ich przypadku zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności, gdyż nastąpiło trwałe zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej przy jednoczesnym braku majątku, który umożliwiałby wyegzekwowanie należności. Wyjaśnili, że z uwagi na problemy finansowe najpierw zawiesili prowadzoną działalność gospodarczą, a następnie wobec braku poprawy podjęli decyzję o jej zakończeniu. Ponadto, nie posiadają majątku, z którego można egzekwować zaległe należności, nie mają też żadnych nieruchomości, a ruchomości stanowią jedynie rzeczy codziennego użytku bez większej wartości rynkowej.
Do wniosku załączono oświadczenie o stanie majątku, kserokopie decyzji
o wykreśleniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej z 24 lutego 2011 r., kserokopie potwierdzeń o zawieszeniu działalności.
Decyzją z [...] października 2014 r. Prezes Zarządu PFRON orzekł o:
- umorzeniu jako bezprzedmiotowe postępowania prowadzonego wobec Z.P. i L.P. odpowiedzialnych za zaległości P. s.c. w P. w sprawie umorzenia zaległych wpłat w kwocie 169.372 zł za okres 2007/01 – 2007/11 z tytułu obowiązkowych wpłat na PFRON,
- odmowie Z.P. i L.P. odpowiedzialnym za zaległości P. s.c. w P., umorzenia zaległych wpłat w kwocie 433.690,60 zł oraz odsetek w kwocie 285.849,00 zł za okres 2007/12- 2009/12 z tytułu obowiązkowych wpłat na PFRON.
W odwołaniu od powyższej decyzji zarzucono:
- naruszenie art. 49 ust. 5a i 5b ustawy o rehabilitacji, poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy z okoliczności faktycznych sprawy wynika, iż względem wnioskodawców zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności zaległości wobec zaprzestania prowadzenia działalności połączonej z brakiem majątku podlegającego egzekucji w postępowaniu egzekucyjnym,
- naruszenie art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, w sposób mający istotny wpływ na wynik postępowania, poprzez bezpodstawne pominięcie okoliczności świadczących o całkowitej nieściągalności zaległości.
- naruszenie art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, w sposób mający istotny wpływ na wynik postępowania poprzez przyjęcie, iż zaistnienie przesłanki nieściągalności wobec wnioskodawcy może zostać wykazane jedynie poprzez dowód w postaci prawomocnego postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z uwagi na bezskuteczność prowadzonej egzekucji w odniesieniu do zaległości z tytułu wpłat za poszczególne miesiące objęte zaskarżoną decyzją.
Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej stanął na stanowisku, że Prezes Zarządu PFRON rozpatrując wniosek strony podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy. Pismem z 28 sierpnia 2014 r. zwrócił się z prośbą o nadesłanie dowodów potwierdzających istnienie przesłanek, o których mowa w art. 49 ust. 5a i ust. 5b ustawy o rehabilitacji. W odpowiedzi na powyższe, w piśmie z dnia 9 września 2014r. poinformowano, że wymagana dokumentacja została załączona do wniosku z dnia 25 lipca 2014 r., jednocześnie wyjaśniono, że w stosunku do wnioskodawców nie zostało wydane postanowienie o ogłoszeniu upadłości, czy też postanowienie organów egzekucyjnych o umorzeniu egzekucji, z uwagi na jej bezskuteczność.
Organ odwoławczy wskazał, że katalog sytuacji określonych w przepisie art. 49 ust. 5b ustawy o rehabilitacji ma charakter zamknięty, w związku z czym Prezes Zarządu PFRON jest uprawniony do zastosowania ulgi w postaci umorzenia tylko w przypadkach w nim wskazanych. Zdaniem organu II instancji, z akt sprawy nie wynika, by w stosunku do skarżącego wystąpiła okoliczność, która uzasadniała zastosowanie ulgi w postaci umorzenia należności. Skarżący nie przedstawił dowodów potwierdzających istnienie przesłanek, o których mowa w art. 49 ust. 5a i ust. 5b ustawy o rehabilitacji. Wprawdzie z analizy nadesłanych dokumentów wynika, że skarżący boryka się z problemami finansowymi, jednakże trudna sytuacja finansowa nie stanowi przesłanki do umorzenia zobowiązań.
Zdaniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ze zgromadzonych
w aktach sprawy dokumentów nie wynika, by w przedmiotowej sprawie zachodziła przesłanka stanowiąca o całkowitej nieściągalności, dotycząca braku majątku,
z którego można prowadzić egzekucję. Organ odwoławczy zauważył, że jak wynika
z nadesłanych przez skarżącego dokumentów, posiada on stały dochód w postaci świadczenia przedemerytalnego. Ponadto, jak sam wskazał, nie było wobec niego wydane postanowienie o umorzeniu egzekucji z uwagi na jej bezskuteczność.
Jednocześnie, w ocenie organu II instancji, samodzielnie sporządzone oświadczenie o stanie majątkowych stanowi dowód prywatny i jest samodzielnym środkiem dowodowym, ale z uwagi na swój charakter nie stanowi kategorycznego dowodu. Dowodem takim mogłoby być np.: protokół o stanie majątkowym sporządzonym w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Niezależnie od powyższego organ ten podkreślił, że przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą na własne ryzyko i musi liczyć się z konsekwencjami w postaci ponoszenia strat z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, co nie zwalnia od odpowiedzialności za zobowiązania powstałe w trakcie jej wykonywania. Z uwagi na powyższe, w ocenie organu odwoławczego, wyjaśnienia skarżącego, dotyczące kłopotów finansowych i konieczności zakończenia prowadzonej działalności gospodarczej nie mogły również przesądzić o zasadności rozpatrywanego wniosku.
W konsekwencji, w ocenie organu odwoławczego nie zachodzą przesłanki
do umorzenia zaległych wpłat w kwocie 433.690,60 zł za okres: od 2007/12 do 2009/12 z tytułu obowiązkowych wpłat na PFRON.
W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 77 i art. 80 K.p.a., oraz naruszenie art. 49 ustawy o rehabilitacji.
Zdaniem skarżącego, z zaskarżaną decyzją nie można się zgodzić bowiem: skarżący zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą, nie posiada majątku
z którego można by było prowadzić postępowanie egzekucyjne, osiągane dochody nie pozwalają na samodzielną spłatę zobowiązań, a prowadzone z tych dochodów ewentualne postępowania egzekucyjne nie przyniesie żadnych efektów – kwoty osiąganych dochodowych są wolne od zajęcia.
Skarżący podniósł, że zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy nie wziął pod uwagę faktu, iż w stosunku do skarżącego już raz, w innej sprawie, zostało wydane postanowienie o bezskuteczności egzekucji. Organy te posiadały tę wiedzę z jednej strony umarzając z urzędu zaległości – decyzja z dnia [...] września 2014 r. – a z drugiej umarzając jako bezprzedmiotowe w niniejszej sprawie postępowanie za ten okres. Oświadczenie skarżącego o braku umorzenia egzekucji dotyczyło prowadzonego postępowania w sprawie zaległości za okres od grudnia 2007 r. do grudnia 2009 r., a nie innych spraw. Zdaniem skarżącego, zgodnie z art. 49 ustawy o rehabilitacji, możliwość umorzenia zaległości nie jest uzależniona od stwierdzenia braku możliwości prowadzenia postępowania egzekucyjnego tylko w sprawie objętej wnioskiem, lecz od stwierdzenia braku możliwości prowadzenia postępowania egzekucyjnego w ogóle w stosunku do wnioskodawców. Takie postanowienie było znane organom i jako takie powinno być uwzględnione i organ winien wydać decyzję o umorzeniu zaległości. W ocenie skarżącego, nie biorąc pod uwagę postanowienia
o bezskuteczności postępowania egzekucyjnego ani nie ustosunkowując się
do posiadanej informacji organ nie dopełnił wszystkich ciążących na nim obowiązków.
W odpowiedzi na skargę Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wniósł
o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy zgodnie z prawem odmówiono skarżącemu umorzenia zaległych wpłat na PFRON.
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 49 ust. 1, 5a i 5b ustawy o rehabilitacji.
Stosownie do art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, do wpłat, o których mowa
w art. 21 ust. 1, art. 23, art. 31 ust. 3 i art. 33 ust. 4a, 7 i 7a, stosuje się odpowiednio,
z zastrzeżeniem ust. 5a-5d oraz art. 49a i 49b, przepisy Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organów podatkowych określone w tej ustawie przysługują Prezesowi Zarządu Funduszu.
Od decyzji Prezesa Zarządu Funduszu dotyczących wpłat, o których mowa
w art. 49 ust. 1, przysługuje odwołanie do Ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego (art. 49 ust. 4 ustawy o rehabilitacji).
Zgodnie natomiast z art. 49 ust. 5a ustawy o rehabilitacji – zaległości z tytułu wpłat, odsetki za zwłokę lub opłata prolongacyjna mogą być umarzane w całości lub w części decyzją Prezesa Zarządu Funduszu wyłącznie w przypadku ich całkowitej nieściągalności.
Na podstawie art. 49 ust. 5b ustawy o rehabilitacji, całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 5a, zachodzi, gdy:
1) dłużnik zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia, i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności
na osoby trzecie, w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej;
2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz w art. 361 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2009r. Nr 175, poz. 1361, z późn. zm.);
3) nastąpiło trwałe zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie
w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej;
4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;
5) wysokość zaległej wpłaty nie przekracza pięciokrotnej kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;
6) stwierdzono brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;
7) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
Sąd zwraca również uwagę, że ustawodawca używając w art. 49 ust. 5a ustawy o rehabilitacji zwrotu "mogą" przesądził, że decyzja organu administracyjnego ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że przy ustalonym stanie faktycznym organ ten ma możliwość wyboru negatywnego lub pozytywnego dla wnioskodawcy sposobu rozstrzygnięcia jego wniosku.
Sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, że Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja organu. Kontrola Sądu obejmuje natomiast prawidłowość podjęcia decyzji przez organ, w tym zbadanie, czy ramy uznania administracyjnego nie zostały przekroczone.
W świetle ukształtowanej w doktrynie i zaakceptowanej w orzecznictwie NSA koncepcji interpretacyjnej przepisów zbudowanych na zasadzie uznania administracyjnego zawierających w swojej treści kierunkowe dyrektywy wyboru – prawem do umorzenia zaległości dysponuje organ administracyjny. Stwierdzenie zatem, że w sprawie występują okoliczności odpowiadające tej lub innej kierunkowej dyrektywie wyboru, może, lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy. Należy przy tym zauważyć, że charakter uznaniowy decyzji administracyjnych nie oznacza, że decyzje te mogą być w swych ocenach dowolne. Zakres uznania administracyjnego nie jest uprawnieniem nieograniczonym.
W przeciwnym bowiem przypadku mogłoby to oznaczać dowolność, a nawet samowolność organu przy rozstrzyganiu określonych spraw. Aby ramy uznania administracyjnego nie zostały przekroczone organ winien uzasadnić przyczyny uwzględnienia bądź nieuwzględnienia wniosku o przyznanie ulgi (w tym przypadku umorzenia należności). Aby uznanie to nie było uznane za dowolne, winno być szczegółowo uzasadnione, w sposób spełniający rygory i standardy art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej (por. wyrok NSA z 14 grudnia 2011r., II FSK 1030/10).
Zauważyć należy, że w świetle przepisów art. 49 ust. 5a i ust. 5b ustawy
o rehabilitacji, przesłanki do przyznania przewidzianej tymi przepisami ulgi mają charakter samoistny. Jeżeli wystąpi jedna z przesłanek wymienionych w art. 49 ust. 5b ustawy o rehabilitacji, to nie jest konieczne wystąpienie innej przesłanki przewidzianej w tym przepisie.
W rozpoznawanej sprawie skarżący powoływał się na wystąpienie przesłanki, o której mowa w art. 49 ust. 5b pkt 3 ustawy o rehabilitacji, tj. trwałe zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności.
Uzasadniając tę okoliczność skarżący wskazywał na fakt zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej. Do wniosku załączył pisma z urzędu gminy potwierdzające zawieszenie działalności oraz decyzję z [...] lutego 2011 r.
o wykreśleniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. W oświadczeniu
o stanie majątku z 12 sierpnia 2014 r. wskazał, że jego jedyny dochód stanowi świadczenie przedemerytalne w wysokości 991,39 zł brutto. Z kolei żona skarżącego otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 776,10 zł brutto. Małżonkowie nie posiadają nieruchomości oraz innego majątku o wartość powyżej 10.000 zł. W toku postępowania przed organem odwoławczym skarżący nadesłał zeznanie podatkowe PIT-37 za 2014 r. oraz decyzję o waloryzacji świadczenia przedemerytalnego.
Z nadesłanego zeznania podatkowego wynika, że w 2014 r. skarżący uzyskał łączny przychód w wysokości 11.133,24 zł. Z kolei wysokość otrzymywanego świadczenia od 1 marca 2015 r. wynosi 1.027,39 zł.
Odnosząc się po powyższych okoliczności, Sąd zauważa, że w istocie pozostały one poza szczegółowymi rozważaniami organu.
Organ odwoławczy stwierdził jedynie, że skarżący boryka się z problemami finansowymi, jednakże trudna sytuacja finansowa nie stanowi przesłanki
do umorzenia zobowiązań. Ponadto zauważył, że skarżący uzyskuje stały dochód
z tytułu świadczenia przedemerytalnego oraz nie było wobec niego wydane postanowienie o umorzeniu egzekucji.
W ocenie Sądu, w toku postępowania prowadzonego na podstawie art. 49 ust. 1, ust. 5a, ust. 5b ustawy o rehabilitacji, organ obowiązany był wnikliwie ocenić sytuację finansową i majątkową skarżącego, pod kątem wystąpienia przesłanek całkowitej nieściągalności, o których mowa w art. 49 ust. 5b ustawy o rehabilitacji. Organ winien więc konkretnie odnieść się od wysokości dochodów skarżącego, posiadanego przez niego majątku (lub jego braku), wysokości dochodzonych należności. W tym zakresie obowiązany był przeprowadzić postępowanie dowodowe, którego ustalenia powinny być odzwierciedlone w wyczerpującym uzasadnieniu decyzji.
Powyższego w rozpoznawanej sprawie zabrakło.
Dodatkowo, organ odwoławczy niezasadnie argumentuje, że dowodem
w sprawie nie może być samodzielne sporządzone przez skarżącego oświadczenie
o jej majątku, bowiem walor dowodu może mieć tylko protokół o stanie majątkowym sporządzony w toku prowadzanego postępowania egzekucyjnego. Odnosząc się
do powyższego Sąd zauważa, że o ile samo oświadczenie wnioskującego może być niewystarczającym dokumentem do stwierdzenia wystąpienia w sprawie przesłanki całkowitej nieściągalności, o tyle w konfrontacji z innymi dowodami np. zeznaniami podatkowymi, zaświadczeniem o wynagrodzeniu, wyciągami z rachunków bankowych itp., może stanowić istotny dowód w sprawie. W konsekwencji, nie można tak umniejszać jego znaczenia. Ponadto, jak stanowi art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się
do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
Organ odwoławczy jako istotną okoliczność przemawiającą za odmową umorzenia należności wskazuje również brak wydania w stosunku do skarżącego postanowienia o umorzeniu egzekucji z uwagi na jej bezskuteczność.
Odnosząc się do powyższego Sąd zauważa, że w istocie, co do egzekucji prowadzonej w stosunku do należności za okres od grudnia 2007 r. do grudnia 2009r. brak w aktach sprawy postanowienia o umorzeniu egzekucji. Jak jednak słusznie wskazuje skarżący takie postanowienie wydane zostało 26 marca 2013 r. odnośnie należności za wcześniejsze okresy. W postanowieniu tym wskazano, że należność w drodze egzekucji administracyjnej jest nieściągalna. Z kolei w piśmie
z 11 kwietnia 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. wskazał, że w toku prowadzonego i umorzonego już postępowania egzekucyjnego ustalono, że małżonkowie w chwili podejmowania egzekucji nie posiadali żadnego majątku lub źródeł przychodów, z których można zaspokoić wierzyciela.
Zauważyć w tym miejscu należy, że Prezes Zarządu PRON decyzją z [...] września 2014 r. umorzył skarżącemu i jego żonie należności z tytułu wpłat
na PFRON za okres od stycznia do listopada 2007 r. mając na uwadze postanowienie o umorzeniu egzekucji z [...] marca 2013 r. r. Natomiast, oceniając sytuację finansową małżonków za niewiele ponad miesiąc, w decyzji z [...] października 2014 r., Prezes Zarządu PFRON nie znalazł już podstaw do umorzenia. Okoliczność tę organ odwoławczy zupełnie pominął w swoich rozważaniach.
W ocenie Sądu, obowiązany był natomiast wyjaśnić jakie okoliczności spowodowały odmienną ocenę sytuacji finansowej skarżącego w tak krótkim okresie czasu.
Dodatkowo, Sąd wskazuje, iż w toku postępowania prowadzonego
na podstawie art. 49 ust. 1, ust. 5a, ust. 5b ustawy o rehabilitacji, organ samodzielnie obowiązany jest ocenić sytuację finansową i majątkową wnioskującego, pod kątem wystąpienia przesłanek całkowitej nieściągalności. Oczywiście w tym zakresie organ może, a nawet powinien posiłkować się ewentualnymi postanowieniami wydanymi przez organy egzekucyjne, niemniej jednak sam brak tego rodzaju aktów nie świadczy o niespełnieniu przesłanki całkowitej nieściągalności należności.
Z drugiej strony natomiast, jeżeli w toku postępowania organ dysponuje dokumentem, który dotyczy sytuacji finansowej wnioskującego, nie może tej okoliczności pominąć. Odnosząc się do powyższego Sąd zauważa, że w aktach administracyjnych niniejszej sprawy znajduje się zarządzenie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Częstochowie z 30 marca 2015 r. sygn. akt Km 435/15. Zarządzeniem tym Komornik odmówił przyjęcia do dalszego prowadzenia tytułów egzekucyjnych Prezesa Zarządu PFRON z 11 marca 2013 r. (obejmujących zaległości o umorzenie których wnioskowała żona skarżącego) informując, że postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko żonie skarżącego zostało umorzone w dniu 11 czerwca 2014 r. Niewątpliwie, w toku postępowania organy oceniając sytuację finansową skarżącego obowiązane były badać również sytuację finansową jego żony. Okoliczności wynikające z zarządzenia Komornika pozostały natomiast poza rozważanym organu. Wbrew z kolei argumentacji przedstawionej
w odpowiedzi na skargę, świadczyć mogą one o trwałej, a nie jedynie przejściowej, trudnej sytuacji finansowej małżonków.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, brak wyczerpującego odniesienia się przez organ do oświadczeń skarżącego i dokumentów złożonych w toku postępowania, a przede wszystkim brak wnikliwej analizy sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego w kontekście przesłanek z art. 49 ust. 5b ustawy o rehabilitacji, stanowi o naruszeniu art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nie dokonał bowiem ustaleń niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, a dokonana ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego jest dowolna. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji,
z uwagi na swoją lakoniczność i ogólność nie spełnia wymogów stawianych w art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Z kolei, jak już wyżej zaznaczono, decyzjom uznaniowym, zwłaszcza negatywnym, stawiane są wyższe wymogi w kwestii uzasadnienia.
Mając powyższe na względzie należy ocenić zaskarżoną decyzję jako dotkniętą wadami uzasadniającymi wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Ponownie rozpatrując sprawę, organ uwzględni ocenę prawną dokonaną przez Sąd w niniejszym wyroku.
Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na mocy art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło