III SA/Wa 502/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Radziszewska - Krupa (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Radosław Teresiak, sędzia WSA Artur Kuś, Protokolant referent stażysta Grażyna Dmitruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi N. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. z siedzibą w L. w przedmiocie wymierzenia Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego W. grzywny za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. sygn. akt [...] 1. wymierza Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego W. grzywnę w wysokości 5000 (pięciu tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasadza od Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. na rzecz N. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. z siedzibą w L. 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 5 kwietnia 2016r. sygn. akt III SAB/Wa 59/15, po rozpoznaniu 15 marca 2016r. skargi N. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w L. (zwana dalej: "Skarżąca"), na przewlekłość postępowania Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. (zwany dalej: "NUS") w przedmiocie zwrotu podatku od towarów i usług (zwany dalej: "VAT") za styczeń 2015r.: 1) zobowiązał NUS do załatwienia wniosku Skarżącej o zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wynikającej z deklaracji VAT-7 za styczeń 2015r., w terminie 30 dni od dnia doręczenia organowi akt administracyjnych sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku, 2) stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3) zasądził od NUS na rzecz Skarżącej 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 2. Skarżąca oświadczyła, że akta administracyjne sprawy wraz z odpisem ww. wyroku zostały przekazane do NUS 12 sierpnia 2016r. 3. Skarżąca pismem z 15 września 2016r. wezwała NUS do wykonania ww. wyroku Sądu, jednak wezwanie to pozostało bez rozpatrzenia. 4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność organu administracji polegającej na niewykonaniu przez NUS ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 kwietnia 2016r. - Skarżąca wniosła o wymierzenie organowi grzywny. Zdaniem Skarżącej NUS naruszył: a) art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") przez niestosowanie przepisów prawa, b) art. 170 P.p.s.a. przez niewykonanie ww. wyroku; c) art. 286 § 2 P.p.s.a. przez przekroczenie terminu przeznaczonego na wykonanie wyroku. W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że choć NUS otrzymał ww. wyrok 12 sierpnia 2016r. nie wydał decyzji o zwrocie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wynikającej z deklaracji VAT-7 za styczeń 2015r., w terminie 30 dni od dnia doręczenia organowi akt administracyjnych sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku. Skarżąca otrzymała ponadto od NUS 17 października 2016r. postanowienie o wyznaczeniu nowego terminu do załatwienia sprawy, gdyż nie zakończono postępowania kontrolnego wszczętego 12 października 2015r. Dyrektora Urzędu kontroli Skarbowej w O. (dalej: "DUKS") w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za grudzień 2014r., styczeń i lipiec 2015r. Zdaniem Skarżącej ww. naruszenie prawa ma charakter rażący, także z tego względu, że organ bez rozpatrzenia pozostawił wezwanie Skarżącej do wykonania wyroku. 5. NUS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i przekazał jako "załączniki dokumenty dotyczące sprawy zgodnie z załączonym spisem ułożone w porządku chronologicznym, spięte i ponumerowane". W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę NUS wyjaśnił, że prawomocne orzeczenie Sądu wraz z aktami sprawy wpłynęło do NUS 18 sierpnia 2016r. NUS postanowieniami z [...] sierpnia 2016r. (odebrane przez Skarżącą 17 sierpnia 2016r.) i [...] września 2016r. (odebrane przez Skarżącą 13 września 2016r.) w związku z wystosowaniem do Skarżącej postanowienia umożliwiającego zapoznanie się materiałem dowodowym w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej oraz koniecznością szczegółowego przeanalizowania stanu faktycznego sprawy, NUS wyznaczył nowe terminy załatwienia sprawy: do 8 września 2016r. i do 13 września 2016r. NUS postanowieniem z [...] października 2016r. wyznaczył termin załatwienia sprawy do 10 listopada 2016r., z uwagi na oczekiwanie na zakończenie ww. postępowania kontrolnego wszczętego przez DUKS [...] października 2015r. Z uwagi na powyższe NUS wydał kolejne postanowienia z [...] listopada 2016r., z [...] grudnia 2016r. i z [...] stycznia 2017r. DUKS pismem z 23 grudnia 2016r. poinformował NUS, że prowadzone wobec Skarżącej postępowanie za styczeń 2015r. jest na etapie gromadzenia materiału dowodowego, a przewidywany termin jego zakończenia to 10 lutego 2017r. W ocenie NUS, prowadzone przez DUKS postępowanie kontrolne ma istotne znaczenie dla zakończenia postępowania podatkowego w niniejszej sprawie. 6. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uzyskał od pełnomocnik NUS na rozprawie z 5 grudnia 2017r. odpowiedź na pytanie: dlaczego do akt administracyjnych załączono postanowienia o przedłużeniu terminu na załatwienie w innej sprawie niż zwrot VAT za styczeń 2015r. - że wniosek o stwierdzenie nadpłaty w zakresie VAT za styczeń 2015r., został złożony przez Spółkę do Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. i przekazany Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego W., zgodnie z właściwością, pismem z 15 października 2015r. Pełnomocnik organu wyjaśnił ponadto, że najprawdopodobniej doszło do pomyłki przy nadsyłaniu akt administracyjnych wraz z odpowiedzią na skargę i dlatego do Sądu trafiły postanowienia dotyczące nadpłaty w podatku od towarów i usług za styczeń 2015r., a nie dotyczące zwrotu VAT za styczeń 2015r. Pełnomocnik Skarżącej na rozprawie przed WSA w Warszawie z 5 grudnia 2017r. złożył potwierdzony za zgodność z oryginałem odpis postanowienia NUS z 1 lipca 2016r. o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki VAT naliczonego nad należnym w deklaracji za VAT-7 za grudzień 2014r. do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia w ramach postępowania kontrolnego. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. 1. Skarga jest zasadna. 2. Zdaniem Sądu w świetle nadesłanych do Sądu akt administracyjnych oraz opisanego przez NUS w odpowiedzi na skargę przebiegu postępowania przed NUS po doręczeniu NUS ww. wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 5 kwietnia 2016r. należało uznać, że akta administracyjne nie potwierdzają w żaden sposób, że w postępowaniu przed NUS były podejmowane jakiekolwiek czynności mające na celu załatwienie wniosku Skarżącej o zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wynikającej z deklaracji VAT-7 za styczeń 2015r., w terminie 30 dni od dnia doręczenia organowi akt administracyjnych sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku. Sąd po pierwsze wskazuje, że termin na wykonania ww. wyroku WSA w Warszawie z 5 kwietnia 2016r. sygn. akt III SAB/Wa 59/15, doręczonego NUS 18 sierpnia 2016r., mijał 17 września 2016r. (sobota), więc możliwe było wykonanie ww. orzeczenia do 19 września 2016r. NUS nie załatwił jednak do ww. daty, ani do dnia wniesienia skargi do Sądu (4 stycznia 2017r. – k. 12 akt sądowych) ww. wniosku Spółki skarżącej o zwrot nadwyżki VAT naliczonego nad należnym za styczeń 2015r., a wynikającego z deklaracji VAT-7 złożonej przez Spółkę. Z akt sprawy wynika również, że Spółka wypełniła warunek formalny przewidziany w art. 154 § 1 P.p.s.a., gdyż pismem z 15 września 2016r. wezwała NUS do wykonania ww. wyroku, ale bezskutecznie (k. 25 akt sądowych oraz nieponumerowane akta administracyjne). Sąd rozpoznając ww. skargę stwierdził ponadto, że wprawdzie w aktach administracyjnych sprawy znajdują się postanowienia NUS z [...] sierpnia 2016r. (k. 1 akt administracyjnych), z [...] września 2016r. (k. 2 akt administracyjnych), [...] października 2016r. (k. 4 akt administracyjnych), [...] listopada 2016r. (k. 5 akt administracyjnych), [...] grudnia 2016r. (k. 6 akt administracyjnych), które NUS opisał w odpowiedzi na skargę i na podstawie których wyznaczano nowe termin załatwienia sprawy, ale postanowienia te dotyczą innej sprawy niż zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wynikającej z deklaracji VAT-7 za styczeń 2015r. Wyżej wskazane i znajdujące się w aktach sprawy postanowienia NUS dotyczą wniosku Skarżącej z 29 września 2015r. w sprawie zwrotu nadpłaty w VAT za styczeń 2015r. w wysokości 249.527zł wraz z należnymi odsetkami. Na podstawie nadesłanych Sądowi akt administracyjnych nie można więc przyjąć, że NUS podjął jakiekolwiek czynności w przedmiocie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wynikającej z deklaracji VAT-7 za styczeń 2015r. po tym, jak zostały mu przekazane przez Sąd akta wraz z prawomocnym wyrokiem zobowiązującym NUS "do załatwienia wniosku Skarżącej o zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wynikającej z deklaracji VAT-7 za styczeń 2015r., w terminie 30 dni od dnia doręczenia organowi akt administracyjnych sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku". Nie można więc uznać, że wyrok WSA w Warszawie z 5 kwietnia 2016r. sygn. akt III SAB/Wa 59/15 został wykonany w zakreślonym przez Sąd terminie – trzydziestu dni. Zdaniem Sądu zaszła więc podstawa do wymierzenia NUS grzywny, bowiem podstawowym warunkiem do stwierdzenia istnienia materialnoprawnej podstawy wymierzenia grzywny organowi administracji publicznej na podstawie powołanego w skardze przepisu - art. 154 § 1 P.p.s.a. - jest upływ terminu do wykonania wyroku wyznaczonego przez Sąd administracyjny do wydania aktu lub podjęcia czynności, bądź też upływ ustawowego terminu. Sąd ponownie podkreśla, że choć NUS nadesłał do Sądu, jako akta sprawy i nazwał je w odpowiedzi na skargę "dokumentami dotyczącymi sprawy", na ich podstawie nie można przyjąć, że NUS dążył do wykonania ww. wyroku WSA w Warszawie, którego nie zaskarżył w trybie skargi kasacyjnej, a więc wyrok ten stał się prawomocny i wiązał zarówno NUS, jak również wiąże Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w rozpoznawanej sprawie, na mocy art. 170 P.p.s.a. Zgodnie natomiast z art. 154 § 6 P.p.s.a., grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Jak wynika z obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 16 lutego 2017r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2016r. i w drugim półroczu 2016r. (M.P. z 20 lutego 2017 r., poz. 208), przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej, pomniejszone o potrącone od ubezpieczonych składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz chorobowe, w 2016r. wyniosło 3536,87 zł, a w drugim półroczu 2016r. wyniosło 3622,05 zł. Z Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 9 lutego 2017r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2016r. wynika, że na podstawie art. 20 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2016r. poz. 887, 1948, 2036 i 2260 oraz z 2017 r. poz. 2 i 38, zwany dalej: "Komunikatem Prezesa GUS"), że wynagrodzenie to w 2016r. wyniosło 4047,21 zł. Jego dziesięciokrotność zatem, a więc również granica grzywny możliwej do wymierzenia przez Sąd to 40.470,21 zł. Sąd uznał jednak, że grzywna w maksymalnej wysokości byłaby zbyt dolegliwa. Za adekwatne do stopnia stwierdzonego naruszenia przez NUS prawa i jednocześnie za wystarczająco dolegliwe, a przy tym nie nadmierne, Sąd uznał wymierzenie grzywny w wysokości 5.000 zł. Sąd wymierzając ww. grzywnę miał przede wszystkim na względzie to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu ww. orzeczenia z 5 kwietnia 2016r. sygn. akt III SAB/Wa 59/15 uznał, że NUS był bezczynny w sprawie ww. zwrotu VAT za styczeń 2015r., skoro w okresie poprzedzającym rozpoznanie skargi przeprowadził w sprawie wszystkie czynności weryfikacyjne, jakie mógł przeprowadzić w ramach procedury czynności sprawdzających, a zatem tej procedury, do której odnosiła się podstawa prawna wskazana w postanowieniu [...] marca 2015r. o przedłużeniu terminu zwrotu VAT za ww. okres rozliczeniowy (...), a ponadto nie wydał kolejnego postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu podatku VAT za styczeń 2015r., z uwagi na wszczęcie bądź to postępowania kontrolnego bądź postępowania podatkowego bądź kontroli podatkowej, ani nie wydał decyzji o odmowie dokonania wnioskowanego zwrotu, to niewątpliwie, na dzień rozpoznania skargi organ podatkowy był bezczynny w sprawie tego zwrotu. NUS, mimo powyższych wskazań Sądu oraz zobowiązania przez Sąd do "załatwienia wniosku Skarżącej o zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wynikającej z deklaracji VAT-7 za styczeń 2015r., w terminie 30 dni od dnia doręczenia organowi akt administracyjnych sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku" nie wykonał ww. orzeczenie w powyższym terminie, ani do dnia wydania przez Sąd wyroku w niniejszej sprawie – 19 grudnia 2017r. Tym samym NUS był bezczynny od 20 września 2016r., czyli ponad rok. Należało więc uznać, że bezczynność w niewykonaniu ww. wyroku Sądu z 5 kwietnia 2016r. sygn. akt III SAB/Wa 59/15 miała charakter rażący, tym bardziej, że zauważyć należy, że z uzasadnienia ww. wyroku WSA w Warszawie o sygn. akt III SAB/Wa 59/15 wynika, że NUS, na dzień wydawania ww. orzeczenia nie prowadził wobec Skarżącej kontroli podatkowej w zakresie VAT za styczeń 2015r., gdyż nie wszczął takiej kontroli przed 15 maja 2015r., a z tym dniem Spółka zmieniła siedzibę i właściwy miejscowo stał się Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. NUS prowadził natomiast kontrolę podatkową jedynie w zakresie VAT za październik i listopad 2014r. Brak natomiast informacji czy NUS prowadził kontrolę podatkową wobec Spółki w zakresie VAT za styczeń 2015r. Z oświadczenia natomiast pełnomocnika Skarżącej złożonego na rozprawie 15 marca 2016r. wynika, że w VAT za styczeń 2015r. wszczęto postępowanie kontrolne przez DUKS w W. Informacji tej nie potwierdził jednak NUS na rozprawie 15 marca 2016r. Z akt rozpoznawanej sprawy również okoliczności te nie wynikają. W aktach sprawy przedłożonych przez NUS wraz z odpowiedzią na skargę znajduje się jedynie informacja, że DUKS prowadzi wobec Spółki postępowanie w sprawie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za grudzień 2014r., styczeń i lipiec 2015r. Nie wiadomo jednak, kiedy postępowanie to wszczęto. Wyjaśnienie tej okoliczności, jak również kwestii właściwości organu, który powinien "załatwić wniosek Skarżącej o zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wynikającej z deklaracji VAT-7 za styczeń 2015r., jest kluczowe także z uwagi na treść art. 17, art. 18a Ordynacji podatkowej. 3. Sąd, mając powyższe na względzie, na mocy art. art. 154 § 1 i 6 P.p.s.a. w związku z ww. Komunikatem Prezesa GUS uznał za zasadne uwzględnienie skargi na niewykonanie ww. wyroku WSA w Warszawie z 5 kwietnia 2016r. o sygn. akt III SAB/Wa 59/15 oraz przyjęcie, że bezczynność organu w niewykonaniu ww. wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (punkt pierwszy i drugi sentencji). Sąd o kosztach postępowania sądowego (punkt trzeci sentencji) orzekł na mocy art. 200, art. 205 § 2, i art. 209 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015r., poz. 1804), strona skarżąca była reprezentowana przez radcę prawnego, wpis był stały i wynosił 200 zł.