III SA/Wa 503/12

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.K. i A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w zakresie podatku od nieruchomości na 2011 rok i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżący M.K. , wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Skarżący podniósł, że na jego utrzymaniu pozostaje dwoje małoletnich dzieci oraz żona, która przebywa na urlopie wychowawczym i z dniem 20 stycznia 2012 r. otrzymała wypowiedzenie zatrudnienia. Kwota 500 zł stanowi poważny uszczerbek w budżecie rodziny. Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, że Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną dwojgiem synów ( ur. w 2006 i 2008 r.) oraz że posiada mieszkanie o powierzchni 44,40 m². Skarżący posiada także oszczędności w kwocie 1.000 zł oraz dwa samochody osobowe marki: [...] rocznik 2007 o wartości 30.000 zł i [...] , rocznik 2002 o wartości 12.500 zł. Skarżący uzyskuje miesięczne dochody w wysokości około 5.000 – 6.000 zł z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Z uwagi na fakt, że oświadczenia Skarżącego okazały się niewystarczające dla pozytywnego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy wezwał Skarżącego do przedłożenia dodatkowych informacji i dokumentów obrazujących sytuację majątkową swoją oraz żony. Skarżący jednak wymaganych dokumentów i informacji nie przesłał. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246§ 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego w kwocie 500 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Skarżący będąc zobowiązany do przedłożenia informacji obrazujących sytuację majątkową swoją oraz żony takich informacji nie przedłożył. Zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy należało rozpoznać w oparciu o informacje znajdujące się w aktach sprawy. Po rozpoznaniu wniosków i oświadczeń Skarżącego, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że Skarżący prowadzi działalność gospodarczą uzyskując z tego tytułu miesięczny dochód w kwocie około 5.000 – 6.000 zł. Posiada mieszkanie o powierzchni 44,40 m² oraz dwa samochody osobowe o wartości 30.000 zł oraz 12.500 zł. Skarżący posiada również oszczędności w wysokości 1.000 zł. Na utrzymaniu Skarżącego pozostaje żona oraz dwoje dzieci ( ur. w 2006 r. i 2008 r.) Podniesione okoliczności, przemawiają za odmową przyznania Skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem Skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie zgromadzić środków na poniesienie kosztów sądowych – wpisu od skargi. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.