III SA/Wa 504/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Kocewiak po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Wspólnota Mieszkaniowa [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Wspólnota Mieszkaniowa [...] na interpretację Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie skargi na interpretację indywidualną w zakresie podatku od towarów i usług postanawia: - odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wspólnota Mieszkaniowa [...] (dalej: "skarżąca" lub "wspólnota") złożyła na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazała, że nie prowadzi działalności gospodarczej, a jedynym dochodem jest czynsz z tytułu wynajmu powierzchni (1.200 złotych rocznie). W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że jej sytuacja finansowa jest dramatyczna z powodu straty poniesionej w 2007 roku. Członkowie wspólnoty regularnie wpłacają wysokie zaliczki, ale wzrost kosztów utrzymania nieruchomości związany z ceną oleju opałowego spowodował brak środków finansowych i niemożność regulowania zobowiązań z tytułu eksploatacji nieruchomości. Wspólnota posiada nieuregulowane zobowiązania w wysokości 50.000 złotych i podjęła uchwałę zatwierdzającą decyzję zarządu w sprawie pożyczenia pieniędzy z funduszu remontowego na uiszczenie opłat za media. Stwierdziła, że wyciągi bankowe nie odzwierciedlają faktycznej sytuacji finansowej wspólnoty, ponieważ środki na nich zgromadzone są przeznaczane jedynie na zakup oleju opałowego. Według bilansu za ostatni rok środki trwałe przedstawiają wartość 7.500.000 złotych, skarżąca wykazała stratę w kwocie 128.153,79 złotych, a na koncie bankowym posiada środki w wysokości 6.336,35 złotych. Skarżąca wyjaśniła ponadto, że posiada sześć budynków wybudowanych przed rokiem 1970. Budynki te nie spełniają obecnie obowiązujących norm i wymagań technicznych, w okresie 30 lat nie przeprowadzono w nich poważnych remontów, a ich stan techniczny stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa mieszkańców. Przedstawiła sprawozdania finansowe za lata 2006 - 2007, wyciągi z rachunku bankowego z 31 stycznia 2008 r., 29 lutego 2008 r. oraz 25 i 31 marca 2008 roku, zeznania podatkowe CIT-8 za lata 2006 - 2007 wraz z załącznikiem CIT-8/O za 2006 rok, wniosek o zwolnienie z obowiązku składania deklaracji CIT-2, zawiadomienie o zebraniu właścicieli, plan gospodarczo - finansowy i plan remontów na rok 2007 oraz plan gospodarczy na rok 2008. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a, właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a może zostać przyznane, gdy osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Sąd może zwolnić osobę prawną, a także inną jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej z części kosztów postępowania, jeśli jednostki te wykażą brak dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie określiła w punkcie 4 formularza PPPr zakresu żądania, ale w uzasadnieniu wniosku wskazała, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych, dlatego wniosek o przyznanie prawa pomocy zostanie rozpoznany w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy wykazanej w treści wniosku tak, aby można było jednoznacznie stwierdzić, iż strona nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania stanowi wpis w kwocie 200 złotych (dwieście złotych) oraz stan faktyczny sprawy, brak uzasadnienia dla przyznania skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie, ponieważ nie można uznać, że skarżąca wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z przedstawionych zeznań podatkowych CIT-8 wynika, że w 2006 roku wspólnota uzyskała dochód w wysokości 14.565,94 złotych. Zgodnie z zeznaniem podatkowym CIT-8 za 2007 rok skarżąca wykazała stratę w wysokości 23.538,02 złotych, uzyskała przychody w wysokości 560.899,85 złotych oraz poniosła koszty uzyskania przychodów w wysokości 584.437,87 złotych. Odnosząc się do przedstawionych informacji stwierdzić należy, że wykazanie straty za jeden rok podatkowy nie może przesądzać o zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy, ponieważ skarżąca uzyskiwała zarówno przychody jak i ponosiła koszty ich uzyskania. Ujemny wynik może być stanem przejściowym, który skarżącej uda się usunąć dzięki podjęciu określonych działań, na przykład egzekucję należności z tytułu zaliczek, analizę kosztów i ich zmniejszenie, podwyższenie przychodów. Skarżąca wspólnota liczy 324 osoby, a więc koszt wpisu sądowego (200 złotych) -jedynej opłaty sądowej na obecnym etapie postępowania nie stanowi poważnego obciążenia finansowego tak licznej wspólnoty. Pokreślić również należy, że członkowie wspólnoty , nawet w przypadku braku bieżących środków pieniężnych na pokrycie nagłych, nieprzewidzianych w planie gospodarczym wydatków mogą zwołać zebranie właścicieli i podjąć uchwałę w sprawie zebrania kwoty wymaganej do uiszczenia wpisu. Niezależnie od powyższego skarżąca przedstawiła wyciągi z konta bankowego prowadzonego przez Bank [...] w K.. Zgodnie z wyciągiem z 31 marca 2008 roku skarżąca posiada na koncie 6.336,35 złotych. Na rachunku tym ewidencjonowano wpłaty z tytułu czynszu, opłat eksploatacyjnych oraz wpłat na fundusz remontowy. Istotne jest, że na koncie znajdują się środki w wysokości znacznie przekraczającej wpis wynoszący 200 złotych. Przedstawiona argumentacja, że są to środki tylko na zakup oleju opałowego nie ma znaczenia o tyle, że opłaty sądowe należy traktować tak jak inne wydatki bieżące i nie można przyjąć, że zakup oleju opałowego ma pierwszeństwo przed uiszczeniem opłat sądowych. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.