III SA/Wa 504/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Sylwester Golec, sędzia WSA Waldemar Śledzik, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kalinowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania postępowania egzekucyjnego oddala skargę Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. upomnieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. wezwał M.K. (dalej zwany Skarżącym) do uregulowania należności z tytułu podatku od spadków i darowizn za 2012 r., w kwocie 2.909,00 zł należności głównej. Skarżący w dniu 17 kwietnia 2013 r. wniósł do Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. prośbę o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego dotyczącego należności z tytułu podatku od spadków i darowizn powstałych w związku z dziedziczeniem po zmarłej matce, do czasu wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozstrzygnięć w sprawach dotyczących zwolnienia Skarżącego od przedmiotowych należności podatkowych. Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. jako wierzyciel wystawił dnia [...] maja 2013 r. wobec Skarżącego tytuł wykonawczy nr [...] celem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku M.K. z dnia 17 kwietnia 2013 r. o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżący wniósł zażalenie, w którym wskazał, że jego pismo zostało błędnie zakwalifikowane jako wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Wniósł o uchylenie decyzji wymiarowej stanowiącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego. Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r. utrzymał w mocy postanowienie DIS. W uzasadnieniu wskazał, że podstawą wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia jest przepis art. 61a § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym, gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Minister wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż na dzień złożenia przez Skarżącego wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego tj. 29 kwietnia 2013 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. nie podjął żadnych czynności egzekucyjnych i nie prowadził wobec Skarżącego postępowania egzekucyjnego mającego na celu egzekucję należności z tytułu podatku od spadków i darowizn. Wprawdzie w aktach sprawy znajduje się tytuł wykonawczy nr: [...] z [...] maja 2013 r., obejmujący zaległą należność Skarżącego z tytułu podatku od spadków i darowizn, jednak organ egzekucyjny nie doręczył odpisu przedmiotowego tytułu wykonawczego M. K. jak również nie zastosował żadnych środków egzekucyjnych zmierzających do wyegzekwowania ww. należności. Stosownie do treści art. 1a pkt 16 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przez wstrzymanie postępowania egzekucyjnego rozumie się wstrzymanie wykonania zastosowanych środków egzekucyjnych, które nie powoduje uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych oraz niepodejmowanie nowych środków egzekucyjnych. Skoro zatem wobec Skarżącego nie toczy się postępowanie egzekucyjne, niemożliwym jest jego wstrzymanie. Minister Finansów nadmienił, ze zarzut Skarżącego dotyczący błędnej kwalifikacji wniosku nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, bowiem treść wniosku jest jednoznaczna. Skarżący nie zgadzając się z wydanym postanowieniem złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Postanowieniu Ministra Finansów zarzucił naruszenie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nierozpoznanie istoty sprawy. Skarżący ponownie wskazał, iż żądał uchylenia decyzji stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego kwestionując zasadność nałożenia obowiązku podatkowego oraz ponownie podniósł, że został wprowadzony w błąd przez pracowników Urzędu Skarbowego w G. w zakresie czynności, które powinien podjąć w zakresie przejęcia spadku po matce. Dlatego też Skarżący zażądał uchylenia skarżonego postanowienia w całości, przekazania sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W skardze zarzucono, że organ dokonał błędnej kwalifikacji żądania Skarżącego – zamiast uznać je za skargę na decyzję "stwierdzającą obowiązek podatkowy", zostało ono uznane za żądanie wstrzymania postępowania egzekucyjnego (str. 2 skargi). Zdaniem Sądu, zarzut ten jest nieuzasadniony. W aktach sprawy znajduje się pismo Skarżącego z dnia 17 kwietnia 2014 r. (k. 6 akt administracyjnych), którego treść została sprecyzowana pismem z dnia 6 czerwca 2014 r. (k. 8 ). Wynika z nich, że Skarżący domagał się jednoznacznie wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Nie było więc podstaw do odmiennej kwalifikacji żądania Skarżącego, co oznacza, że organ postąpił prawidłowo rozpoznając wniosek Skarżącego zgodnie z jego żądaniem jako wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego (art. 23 § 6 ustawy egzekucyjnej). Po drugie, podzielić należy pogląd organu, iż postępowanie egzekucyjne może być wstrzymane tylko wtedy, kiedy już się toczy. Zgodnie bowiem z art. 1a pkt 16 ustawy egzekucyjnej, przez wstrzymanie postępowania egzekucyjnego rozumie się wstrzymanie wykonania zastosowanych środków egzekucyjnych, które nie powoduje uchylenia dokonanych czynności, oraz niepodejmowanie nowych środków egzekucyjnych. Środki egzekucyjne mogą być natomiast zastosowane dopiero po wszczęciu egzekucji, które następuje albo w dacie doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, albo w dacie doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to drugie doręczenie nastąpiło przed pierwszym (art. 26 § 5 ustawy). Przed wszczęciem egzekucji nie można w ogóle rozważać wstrzymania postępowania egzekucyjnego (zob. też np. wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 2013 r., II FSK 2351/11, CBOSA). W rozpoznanej sprawie, co jasno wynika z akt i czego nawet sam Skarżący nie kwestionował, nie doręczono mu tytułu wykonawczego i nie doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego. Egzekucja administracyjna nie była więc jeszcze wszczęta ani w dacie wniesienia przez Skarżącego żądania wstrzymania postępowania egzekucyjnego, ani nawet w dacie wydania zaskarżonego postanowienia. Nie toczyło się więc jeszcze postępowanie egzekucyjne, które można byłoby wstrzymać. Dlatego odmowa wszczęcia postępowania w przedmiocie takiego wstrzymania znajdowała uzasadnienie w świetle art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Sąd stwierdza, że podnoszone w skardze zarzuty uchybienia terminom załatwiania spraw nie mają znaczenia dla oceny zasadności skargi na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Tego rodzaju uchybienia mogą być zwalczane w drodze odrębnych środków prawnych w tym celu przewidzianych. Podobnie, ewentualne naruszenia prawa przez organy lub ich pracowników w toku postępowania o wstrzymanie wykonania decyzji wymiarowej lub w toku postępowania w przedmiocie uchylenia decyzji w trybie nadzwyczajnym także nie mogą być brane pod uwagę w sprawie ze skargi na postanowienie wydane na podstawie art. 23 § 6 ustawy egzekucyjnej. W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu (art. 151 p.p.s.a).